Μπόρις Πάστερνακ: Αγώνας κατά του σύγχρονου Λεβιάθαν
Μονάχα τυφλωμένοι και βάρβαροι άνθρωποι —σ' οποιαδήποτε παράταξη και αν ανήκουν— είναι δυνατόν να διαβάσουν τον «Δόκτορα Ζιβάγκο» σαν ένα αντικομμουνιστικό μανιφέστο
Η απόλυτα ορθή απόφαση της Σουηδικής Ακαδημίας να απονείμη εφέτος το λογοτεχνικό Νομπέλ στον κορυφαίο Ρώσο ποιητή και πεζογράφο Μπόρις Πάστερνακ, για το πολύκροτο και υπέροχο μυθιστόρημά του «Ο Δόκτωρ Ζιβάγκο», ήταν αναπόφευκτο να ερμηνευθή ως μία πολιτική —τουλάχιστον εν μέρει— χειρονομία. Μην ξεχνούμε ότι από το 1933, όταν το Νομπέλ δόθηκε στον μεγάλο εξόριστο συγγραφέα Ιβάν Μπούνιν, κανένας άλλος Ρώσος λογοτέχνης δεν έχει τιμηθή με την υψίστη αυτή διάκριση. Και ας θυμηθούμε ότι ο ίδιος ο Πάστερνακ ζη εδώ και χρόνια σε δυσμένεια και ότι «Ο Δόκτωρ Ζιβάγκο» δεν μπόρεσε ακόμα να δη το φως της δημοσιότητας στην Σοβιετικήν Ένωση.
«Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 25.10.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Όμως, αν οι Σουηδοί είχαν άδικο να μη βραβεύσουν έως τώρα λ.χ. τον Σόλοχωφ (σ.σ. ο ρώσος συγγραφέας Μιχαήλ Σόλοχοφ, 1905-1984, έμελλε τελικά να τιμηθεί και εκείνος με το Νομπέλ Λογοτεχνίας, το 1965), κανείς δεν μπορεί να τους κατηγορήση γιατί ετίμησαν τον Πάστερνακ. Γιατί, εκτός από το γεγονός ότι ο άνθρωπος αυτός κατέχει αναμφισβήτητα μία από τις μεγαλύτερες θέσεις στην ιστορία της ρωσικής αλλά και της παγκόσμιας ποιήσεως, το τελευταίο του έργο είναι ένα από τα μεγάλα μυθιστορήματα του αιώνα μας.
Μονάχα τυφλωμένοι και βάρβαροι άνθρωποι —σ’ οποιαδήποτε παράταξη και αν ανήκουν— είναι δυνατόν να διαβάσουν τον «Δόκτορα Ζιβάγκο» σαν ένα αντικομμουνιστικό μανιφέστο. Το βιβλίο αυτό είναι μία επιβλητική και συγκλονιστική μαρτυρία ενός έξοχου καλλιτέχνη και μιας ευγενικής ψυχής, που αγωνίστηκε να μην καταποντισθή μέσα στον σύγχρονο Λεβιάθαν. Και η μαρτυρία αυτή είναι μια πράξη, ένα κατόρθωμα, που αξίζει τον ανεπιφύλακτο θαυμασμό μας και την μεγαλύτερη τιμή.
*Κείμενο, σύντομο και εξόχως ουσιαστικό, που είχε δημοσιευτεί στον «Ταχυδρόμο» στις 25 Οκτωβρίου 1958, δύο μόλις ημέρες μετά την ανακοίνωση της απονομής του Νομπέλ Λογοτεχνίας στον «αιρετικό» —έτσι χαρακτηρίζεται στον τίτλο του άρθρου— ρώσο συγγραφέα Μπόρις Πάστερνακ.
Ο Μπόρις Πάστερνακ γεννήθηκε στη Μόσχα στις 29 Ιανουαρίου (10 Φεβρουαρίου με το νέο ημερολόγιο) 1890 και απεβίωσε στο Περεντέλκινο (στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας) στις 30 Μαΐου 1960.
«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 15.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Μετά την απονομή του Νομπέλ Λογοτεχνίας ο Πάστερνακ εξοβελίστηκε από τη Σοβιετική Ομοσπονδία Συγγραφέων και στερήθηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο τα προς το ζην.
«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 15.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Στις 29 Οκτωβρίου 1958, κατόπιν ασφυκτικών πιέσεων και απειλών, ο Πάστερνακ γνωστοποίησε τηλεγραφικώς στη Σουηδική Ακαδημία την άρνησή του να παραλάβει το Νομπέλ Λογοτεχνίας.
«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 15.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
- Σαμαράς: Βίντεο-«βόμβα» με «καρφιά» κατά Μητσοτάκη – «Επιχειρήματα προέδρου Εδεσσαϊκού» τα περί διαγραφής του
- Πάνος Βλάχος: Τι μήνυμα θέλει να στείλει με το «Άλμπουμ Φωτογραφικά» που μόλις κυκλοφόρησε
- Φωτιά στο Ωραιόκαστρο: Απαιτείται πολύ νερό για να ελεγχθεί, λέει ο Αρτοποιός στο in – Ανησυχία για τον τοξικό καπνό
- Ωραιόκαστρο: Ποια η ιδιαιτερότητα της φωτιάς – Τι λέει στο in ο πυρομετεωρολόγος της μονάδας ΜΕΤΕΟ
- Άρης Betsson: Στα «κίτρινα» και επίσημα ο Κώστας Αντετοκούνμπο (pic)
- Σε λειτουργία η πλατφόρμα για τις 72 δόσεις – Ποιοι «κόβονται»
- Νέα Υόρκη: Οκτώ τραυματίες από πυροβολισμούς στο Μπρούκλιν – Τέσσερα παιδιά ανάμεσά τους
- Blind boxes: Είναι τα «κουτιά-έκπληξη» αθώα παιχνίδια ή μήπως είναι τζόγος για παιδιά
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 05.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/trevor-mckinnon-wL3-nvcELpc-unsplash-1-315x220.jpg)
