Ο στρατηγός που φέρεται να «κοίμισε» τις άμυνες της Βενεζουέλας και να πρόδωσε τον Μαδούρο

«Είναι μια από τις πιο εκπληκτικές, αποτελεσματικές και ισχυρές επιδείξεις αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος», είχε δηλώσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την επιχείρηση απαγωγής του Νικολάς Μαδούρο. Είναι όμως δυνατόν μια τέτοια «extraordinary rendition» (παράνομη απαγωγή) να εκτελέστηκε, δίχως να ανοίξει μια «κερκόπορτα»; Και ποιός είναι εκείνος ο αξιωματούχος ή… στρατηγός που ενδεχομένως να έπαιξε αυτόν τον ρόλο;

Τη νύχτα των Θεοφανείων, δύο ημέρες μετά την «διακτίνωση» του Μαδούρο και της συζύγου του και την εξόντωση τουλάχιστον 80 ανθρώπων από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, το Καράκας τρόμαξε από πυρά και ανταλλαγή πυροβολισμών κοντά στο προεδρικό  μέγαρο Μιραφλόρες στο Καράκας.

Σύμφωνα με την El Pais, αυτό το βίαιο περιστατικό σχετιζόταν με τη σύλληψη ενός από τους ισχυρότερους άνδρας της άμυνας της Βενεζουέλας, του στρατηγού Χαβιέρ Μαρκάνο Ταμπάτα, τον διοικητή της Προεδρικής Φρουράς Τιμών και διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Στρατιωτικής Αντικατασκοπείας (DGCIM). Λίγο νωρίτερα οι αρχές δεν περίμεναν καν να φτάσει ο στρατηγός σπίτι του, αλλά τον «άρπαξαν» στο ημικύκλιο της Εθνοσυνέλευσης και από εκεί οδηγήθηκε απευθείας στις φυλακές.

Νωρίτερα, η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες, διέταξε τη σύλληψή του και την αντικατάστασή του από τον στρατηγό Γκουστάβο Γκονσάλες Λόπες.

Η Προεδρική Φρουρά Τιμών είναι η στρατιωτική μονάδα που έχει την άμεση ευθύνη για την προστασία του αρχηγού του κράτους και υπέστη σημαντικές απώλειες κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.

Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το βολιβιανό Opinion η αντικατάσταση του Ταμπάτα συνδέεται με την αποτυχία αποτροπής της σύλληψης του Μαδούρο και με την προσπάθεια της Ροδρίγκες να εδραιώσει έναν νέο κύκλο εμπιστοσύνης ενόψει της απειλής νέων επιθέσεων.

Κοιμήθηκε η αεράμυνα της Βενεζουέλας

Πιθανότητα, από το φθινόπωρο του 2025 που άρχισε η Ούασιγκτον να ενισχύει εντυπωσιακά τις δυνάμεις της στη Καραϊβική με τη σύσταση της Joint Task Force Southern Spear, άρχισε να σχεδιάζεται η επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο.

Η επιχείρηση περιλάμβανε περίπου 150 αμερικανικά αεροσκάφη (F-22, F-35, F/A-18, B-1B, EA-18G Growler, E-2D, UAV κ.λπ.), από πολλά πλοία και βάσεις στην περιοχή. Προηγήθηκαν κυβερνοεπιθέσεις με μπλακάουτ στο Καράκας, διακοπή/παρεμβολή επικοινωνιών και σύγχυση στο δίκτυο διοίκησης–ελέγχου.

Τα EA-18G Growler και άλλα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου «τύφλωσαν» ραντάρ και ζεύξεις δεδομένων της βενεζουελάνικης αεράμυνας, σε συνδυασμό με πυραύλους κατά ραντάρ. Υπάρχουν ενδείξεις χρήσης drones για χτυπήματα σε συγκεκριμένους στόχους αεράμυνας.

Στο τακτικό επίπεδο, δεν καταρρίφθηκε κανένα αμερικανικό αεροσκάφος, αν και τουλάχιστον ένα χτυπήθηκε ελαφρά και συνέχισε να πετά.

Ωστόσο, παρά την παλαιότητα των αντιεροπορικών της Βενεζουέλας (πχ. Buk κτλ) ορισμένων εξ αυτών, πολλά έχουν εκσυγχρονιστεί και είναι ιδιαίτερα κινητά, γεγονός που τα καθιστούσαν απρόβλεπτα και επικίνδυνα, ακόμη και για προηγμένα αεροσκάφη όπως το F-35. «Παρά το γεγονός ότι η Βενεζουέλα διέθετε προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα όπως το S-300 και φορητούς πυραύλους MANPADS, χρήσιμους κατά ελικοπτέρων, ο βενεζουελανικός στρατός δεν τα ανέπτυξε εναντίον της αμερικανικής επίθεσης» αναφέρει ο Πορτορικανός αναλυτής Miguel Santos García. Συνεπώς, η αεράμυνα φαίνεται να μην λειτούργησε.

Πράγματι «είναι πιθανό ότι άτομα εντός Βενεζουέλας έπαιξαν ανεκτίμητους ρόλους όχι μόνο στη συλλογή πληροφοριών, αλλά και στη συνεργασία με πρόσωπα-κλειδιά στον στρατό και την κυβέρνηση του Μαδούρο, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα έκαναν -ή δεν θα έκαναν- ορισμένα πράγματα σε κρίσιμες στιγμές κατά την επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου» αναφέρει σε ανάλυσή του ο Ρόμπερτ Έβαν Έλις, καθηγητής λατινοαμερικανικών σπουδών στο Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών του Πολεμικού Κολεγίου Στρατού των ΗΠΑ.

Έτσι, σύμφωνα με την El Pais, ο Μαρκάνο, ο στρατιωτικός που ήταν ο πιο κοντινός στον Μαδούρο «παρουσιάστηκε ως ένας από τους μεγάλους προδότες, στο πλαίσιο της ανάγκης να επιδειχθούν ένοχοι που θα εξηγούσαν γιατί τα ραντάρ δεν λειτούργησαν ή γιατί αποδείχθηκε άχρηστη η επένδυση εκατομμυρίων σε μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα επικοινωνιών που ούτε καν τέθηκαν σε λειτουργία εκείνη τη νύχτα».

Άνοιξε τον δρόμο

Σύμφωνα με την κολομβιανή υπηρεσία πληροφοριών, που επικαλείται η El Pais, ο Μαρκάνο κατηγορείται πως διευκόλυνε τη διαδρομή για την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο. Η συμμετοχή του συνίστατο στο ότι παρέδωσε στις ΗΠΑ τις ακριβείς συντεταγμένες όπου κοιμούνταν ο Νικολάς Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες, καθώς και στον εντοπισμό των «τυφλών σημείων» του κουβανο-βενεζουελανικού δακτυλίου ασφαλείας που τους προστάτευε. Σύμφωνα με τις ίδιες εκθέσεις, ήταν ο άνθρωπος που είχε διεισδύσει για λογαριασμό των ΗΠΑ και προστίθεται ότι είχαν εντοπιστεί κρυπτογραφημένες επικοινωνίες μεταξύ του στρατηγού και ξένων υπηρεσιών πληροφοριών εβδομάδες πριν από τις 3 Ιανουαρίου.

Αφού ξεπεράστηκε ο αρχικός πανικός, ο φόβος μιας νέας εισβολής της Delta Force παραμένει μια πραγματική απειλή, την οποία το περιβάλλον του Τραμπ φροντίζει να αναζωπυρώνει περιοδικά. Γι’ αυτό, για να αντικαταστήσει τον Μαρκάνο, η Ντέλσι Ροδρίγκες αποφάσισε να περιβληθεί από τους «σκληρούς» και επέλεξε ως νέο διοικητή της Προεδρικής Φρουράς Τιμών τον στρατηγό Γκουστάβο Γκονσάλες Λόπες.

Να σημειωθεί ότι δεν έχουν ακόμα απαγγελθεί κατηγορίες περί εσχάτης προδοσίας, οπότε όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, ακόμα και εκείνα της ανικανότητας.