Συλλογικές συμβάσεις εργασίας: Αναμένονται κρίσιμες αποφάσεις του ΟΜΕΔ για διανομείς και ταχυμεταφορείς

Στις αρχές του 2026 θα έχουμε περισσότερες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και αυξήσεις  στους μισθούς δήλωσε πρόσφατα η υπουργός Νίκη Κεραμέως, με αφορμή την επικύρωση του Oδικού Χάρτη για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και την επαναφορά των ΣΣΕ.

Ένα πρώτο κρίσιμο crash test για το αν όντως έχει ξεκινήσει μια νέα εποχή για τις συλλογικές συμβάσεις διακυβεύεται αυτές τις ημέρες, εκεί που πραγματικά μετράει: στο πεδίο των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Στις 8 Ιανουαρίου σωματεία εργαζομένων στον νευραλγικό τομέα των ταχυμεταφορών, πραγματοποίησαν συγκέντρωση στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ), στην πλατεία Βικτωρίας. Εκεί κρίνεται η υπογραφή δύο επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων, με ειδικό βάρος για τον ευρύτερο κλάδο.

Στην κινητοποίηση καλούσαν οι εργαζόμενοι στην Efood της Αττικής ενώ πλάι τους βρέθηκαν oι συνάδελφοί τους από την εταιρεία Speedex. Η πρώτη είναι μία από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες ψηφιακών παραγγελιών και διανομής στην Ελλάδα, η οποία εκτός από το έτοιμο φαγητό έχει πλέον εισέλθει δυναμικά και στον τομέα τoυ e-commerce. H δεύτερη είναι μία από τις παλαιότερες και μεγαλύτερες εταιρείες ταχυμεταφορών στην Ελλάδα, μέλος επιχειρηματικού ομίλου, η οποία διατηρεί και εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων franchise.

Κινητοποίηση των διανομέων-ταχυμεταφορέων στα γραφεία του ΟΜΕΔ στη Βικτώρια

Οι ΣΣΕ στα χέρια του ΟΜΕΔ

Στις 19 Ιανουαρίου αναμένεται η απόφαση της Τριμελούς Επιτροπής Διαιτητών του ΟΜΕΔ για το αν θα γίνει δεκτή η μονομερής προσφυγή του σωματείου εργαζομένων στην Efood, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία διαμόρφωσης Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.

Η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της διαιτησίας, μετά την ολοκλήρωση της μεσολάβησης. Η πρόταση του μεσολαβητή έγινε δεκτή από το σωματείο, αλλά απορρίφθηκε από την εταιρεία. «Το σωματείο έχει καταθέσει πλήρως τεκμηριωμένο υπόμνημα, από το οποίο προκύπτει ότι πληρούνται όλες οι θεσμικές προϋποθέσεις για την προσφυγή στη διαιτησία», εξηγούν οι εργαζόμενοι στην Efood.

Στο ίδιο ακριβώς στάδιο βρίσκονται και οι εργαζόμενοι της Speedex.

«Έχουμε περάσει στο στάδιο της διαιτησίας, γιατί η εταιρεία δεν έκανε αποδεκτή την πρόταση της μεσολαβήτριας του ΟΜΕΔ», δηλώνει στο in o πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων της Speedex Hλίας Κανάκης. Αν και η πρόταση για ΣΣΕ προβλέπει πολύ μικρές αυξήσεις, μόλις 1% το 2026 και άλλο 1% το 2027, οι εργαζόμενοι την έχουν αποδεχθεί, για να κατοχυρώσουν βασικά εργασιακά δικαιώματα. «Εμείς έχουμε συλλογική σύμβαση από το 2006. Σκοπός μας είναι να μην καταστρατηγηθεί και εκπέσει το περιεχόμενό της», λέει ο κ. Κανάκης.

Κρίσιμο στάδιο

Τις επόμενες ημέρες η επιτροπή διαιτησίας του ΟΜΕΔ οφείλει να καλέσει τα δύο μέρη – εργαζόμενους και εργοδοσία – για συζήτηση επί του θέματος και στη συνέχεια να εκδώσει πόρισμα με τη δική της  πρόταση για ΣΣΕ. «Η πρόταση είναι δεσμευτική, αλλά η εταιρεία μπορεί να πάει στο  πρωτοδικείο ή να ασκήσει έφεση. Αν το δικαστήριο βγάλει απόφαση υπέρ μας, η ΣΣΕ θα έχει αναδρομική ισχύ. Δεν θα κερδίσει η εταιρεία κάτι. Είναι καθαρά για λόγους ψυχολογικού πολέμου», καταλήγει ο κ. Κανάκης.

Η ΣΣΕ στην Speedex αφορά περίπου 186 εργαζομενους, ταχυμεταφορείς με δίκυκλα ή αυτοκίνητα,  εσωτερικούς υπάλληλους σε αποθήκες – κέντρα διαλογης, και διοικητικούς. Η εταιρεία όμως απασχολεί πολλαπλάσιους εργαζόμενους μέσω εργολάβων.

Tι υποστηρίζουν οι εργαζόμενοι στην Εfood

«Οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες στην Efood απασχολούμαστε σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες του κλάδου, που μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις ταχυμεταφορές, με καθοριστικό και ρυθμιστικό ρόλο στο ψηφιακό εμπόριο. Παράλληλα, επιτελούμε καθημερινά κρίσιμο κοινωνικό έργο, μεταφέροντας φάρμακα και είδη πρώτης ανάγκης σε ευπαθείς ομάδες (ηλικιωμένους, ΑμεΑ, εγκύους), υπό συχνά επικίνδυνες συνθήκες εργασίας και εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα βρίσκεται στις χώρες της ΕΕ με το χαμηλότερο ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει τεθεί στόχος κάλυψης τουλάχιστον 80%. Η υπόθεση της ΣΣΕ στην Efood αποκτά έτσι ευρύτερη σημασία για το μέλλον της συλλογικής διαπραγμάτευσης στη χώρα» σημειώνει το σωματείο των διανομέων.

Αγώνας για αξιοπρέπεια

«Ο αγώνας μας δεν είναι απλώς οικονομικός. Είναι αγώνας για αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη και δημοκρατία στην εργασία. Οι ΣΣΕ αποτελούν τον θεσμικό πυλώνα της δημοκρατίας στην εργασία και  το βασικό εργαλείο για τη δίκαιη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων σε κλάδους με τόσο έντονη ανάπτυξη και κοινωνική σημασία. Καλούμε όλους τους εμπλεκόμενους να λάβουν υπόψη τη βαρύτητα της συγκεκριμένης υπόθεσης, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες και τον θεσμικό τους ρόλο», καταλήγουν στο ψήφισμά τους.

Οι εργαζόμενοι στην Εfood στην Αττική  είναι πάνω από 620 άτομα, αλλά αν υπογραφεί ΣΣΕ θα συμπαρασύρει τους συναδέλφους τους σε όλη την επικράτεια. Το τελευταίο διάστημα η εταιρεία δεν προσλαμβάνει απευθείας προσωπικό, αλλά εφαρμόζει ένα ιδιόμορφο σύστημα εξωτερικών αναθέσεων σε υπεργολάβους «στολάρχες» (υπεύθυνους στόλου). Πρόκειται για μια μέθοδο που κάνει ακόμα πιο δύσκολο για τους εργαζόμενους να διαπραγματευθούν συλλογικά και να βρουν το δίκιο τους, αφού ο εργοδότης «κρύβεται» πίσω από μια δαιδαλώδη αλληλουχία μεσαζόντων.

Τι είναι ο ΟΜΕΔ και γιατί είναι σημαντικός ο ρόλος του

Ο καθηγητής εργασιακών σχέσεων Γιάννης Κουζής, έχει εξηγήσει σε συνέντευξή του στο in τον κομβικό ρόλο του ΟΜΕΔ στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, αλλά και πώς αυτός έχει υποβαθμιστεί και αποδιαρθρωθεί από τα μνημόνια και μετά:

«Στην περίπτωση αδιεξόδου των συλλογικών διαπραγματεύσεων  ο Οργανισμός Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ) επιλαμβάνεται της επίλυσης των συλλογικών διαφορών. Στο πλαίσιο αυτό η προσφυγή  στην διαιτησία, ως έσχατη λύση, γίνεται και μονομερώς προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αδιαλλαξία της εργοδοτικής πλευράς  και η αποφυγή του κινδύνου της εξατομίκευσης των όρων εργασίας.

Οι συλλογικές συμβάσεις και οι διαιτητικές αποφάσεις, ως πηγές του εργατικού δικαίου, αποτελούν  βασικά θεμέλια λειτουργίας των εργασιακών σχέσεων, βελτιώνοντας τη νομοθεσία με βάση την αρχή της εύνοιας υπέρ του αδύνατου πόλου της σχέσης εργασίας.

Η ακραία απορρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας, η αποδιάρθρωση του συστήματος των ΣΣΕ και της διαιτησίας που συντελείται στα χρόνια των μνημονίων, και ο οίστρος της εργασιακής απορρύθμισης της μεταμνημονιακής περιόδου κατατάσσουν την Ελλάδα στην πρώτη θέση στην ΕΕ με την μεγαλύτερη επιδείνωση των όρων εργασίας  και τη μεγαλύτερη απώλεια της αγοραστικής δύναμης των μισθών κατά την τελευταία 15ετία».

Θα αρχίσει άραγε να αντιστρέφεται η δεινή αυτή κατάσταση από τις από τις αρχές του 2026, όπως υποσχέθηκε η υπουργός Εργασίας; Οι επόμενες μέρες είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να το διαπιστώσουμε.