Εμπεδοκλής: Η πρώτη συνδυαστική θεώρηση της ελεατικής και της ηρακλείτειας σύλληψης του κόσμου (Μέρος Γ’)
Η φιλία, η εχθρότητα και η τύχη της ανθρώπινης ψυχής
Το κοσμολογικό σύστημα του Εμπεδοκλή παρουσιάζεται συγχρόνως ως δράση και αντίδραση θεϊκών δυνάμεων. Τα τέσσερα στοιχεία εμφανίζονται με τα ονόματα Ζευς (σύμβολο της φωτιάς), Ήρα (σύμβολο του αέρα), Αϊδωνεύς (σύμβολο της γης) και Νήστις (σύμβολο του νερού).
Θεϊκές είναι και οι δύο μεγάλες κινητήριες δυνάμεις που επιτελούν την ένωση και το χωρισμό: φιλότης και νείκος, δηλαδή φιλία και εχθρότητα. Η εναλλαγή στην επικράτησή τους καθορίζει τη μεταβολή του κόσμου από την ευτυχισμένη συνένωση και συνοχή στην εχθρική διάσπαση και αντίστροφα.
Ο δημιουργός της προαναφερθείσης κοσμικής εικόνας έγραψε και τους Καθαρμούς, ένα επίσης μεγάλο ποίημα, σύμφωνα τουλάχιστον με τη μαρτυρία του Διογένη του Λαέρτιου. Όπως φανερώνουν τα αποσπάσματα που έχουμε στη διάθεσή μας, το περιεχόμενο των Καθαρμών του Εμπεδοκλή ήταν εντελώς διαφορετικό από εκείνο του κοσμολογικού ποιήματός του.
Στους σωζόμενους στίχους των Καθαρμών ο θεματικός πυρήνας δεν είναι άλλος από την τύχη της ανθρώπινης ψυχής. Ο Εμπεδοκλής μιλά για τη θεϊκή προέλευση αυτής της ψυχής, η δε εμφάνισή του ως θεόπνευστου θαυματοποιού στηρίζεται σε αυτήν τη γνώση.
Σε άλλο χωρίο μαθαίνουμε ότι ο Εμπεδοκλής αμάρτησε, και γι’ αυτό, ενώ βρισκόταν κοντά στο θεό, τιμωρήθηκε με μια πολύχρονη περιπλάνηση μέσα στο σύμπαν, παίρνοντας διαρκώς καινούριες μορφές θνητών δημιουργημάτων. Ο ποιητής θεωρεί ότι σε προηγούμενες ζωές ήταν αγόρι, κορίτσι, θάμνος, πουλί και ψάρι.
Η γη είναι για τον Εμπεδοκλή έδρα του σκοταδιού και του θρήνου, το υπόστεγον άντρον, το δε σώμα είναι ο παράξενος σάρκινος χιτώνας της ψυχής.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο Εμπεδοκλής.
- «Φίλα με και θα δεις πόσο σημαντική είμαι» – Το τέλος του έρωτα της Σύλβια Πλαθ με τον Τεντ Χιουζ
- ΕΛΣΤΑΤ: Μείωση της απασχόλησης το δ’ τρίμηνο του 2025 – «Σβήνουν» τα αγροτικά επαγγέλματα
- Αρέσει το παιχνίδι σε όλους τους σκύλους; – Από ποιους παράγοντες εξαρτάται
- Οι αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας (7/3): Πού θα δείτε το ΑΕΚ-ΑΕΛ Novibet και όλη την αγωνιστική δράση
- Δύο επιχειρήσεις διάσωσης μεταναστών σε Καλούς Λιμένες και Γαύδο
- Κώστας Γρεβενίτης: Νέες μαρτυρίες για τη μυστηριώδη εξαφάνιση – Η κόντρα για τα χωράφια – Τι λέει ο γιος του
- Και η επόμενη μέρα;
- Super League: ΑΕΚ – ΑΕΛ Novibet στη Νέα Φιλαδέλφεια, ο Άρης υποδέχεται τον Ατρόμητο (pic)
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις







![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Σάββατο 07.03.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/03/will-truettner-QprJgwK27us-unsplash-1-315x220.jpg)





































































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442