Σε ύφεση μπαίνει η ελληνική οικονομία το 2009, προβλέπει η Κομισιόν

37

Επιδείνωση των δημοσιονομικών συνθηκών της ελληνικής οικονομίας εκτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το σύνολο του 2009, ενώ εμφανίζεται συγκρατημένη και για την ανάκαμψη της οικονομίας το 2010.

Στην έκθεση των εαρινών προβλέψεων για την ευρωπαϊκή οικονομία που έδωσε σήμερα, Δευτέρα, στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκτιμά πως η Ελλάδα το 2009 θα σημειώσει αρνητική ανάπτυξη, θα καταγράψει υψηλό χρέος και έλλειμμα, αλλά και αυξημένη ανεργία.

Ο αρμόδιος επίτροπος της ΕΕ για νομισματικά θέματα, Χοακίν Αλμούνια, τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα κάτω από το όριο 3% του ΑΕΠ που θέτει η ΕΕ πριν το τέλος του 2010.

«Συνεχίζω να θεωρώ ότι, λόγω των συνθηκών της ελληνικής οικονομίας, μία διόρθωση στο θέμα του ελλείμματος θα πρέπει να γίνει πριν το τέλος 2010» δήλωσε.

 Αρνητική ανάπτυξη 4% το 2009 σε Eυρωζώνη και ΕΕ προβλέπει η Επιτροπή

Συγκεκριμένα η Επιτροπή προβλέπει για την Ελλάδα τα εξής:

– Συρρίκνωση της οικονομικής ανάπτυξης -με ρυθμό -0,9% του ΑΕΠ-, έναντι αύξησης 2,9% του ΑΕΠ το 2008. Για το 2010 προβλέπεται οριακή αύξηση της οικονομικής ανάπτυξης κατά 0,1% του ΑΕΠ.

– Το δημοσιονομικό έλλειμμα από 5% του ΑΕΠ το 2008 θα ανέλθει στο 5,1% του ΑΕΠ το 2009 και στο 5,7% του ΑΕΠ το 2010.

– Το δημόσιο χρέος από 97,6% του ΑΕΠ το 2008 θα διαμορφωθεί στο 103,4% του ΑΕΠ το 2009 και στο 108% του ΑΕΠ το 2010.

– Η ανεργία από τα επίπεδα του 7,7% πέρυσι θα κυμανθεί στο 9,1% εφέτος και το 2010 αναμένεται να κινηθεί στο 9,7% του ΑΕΠ.

– Η απασχόληση από θετική αύξηση 1,2% το 2008, αναμένεται να κινηθεί αρνητικά κατά 1,1% εφέτος και να σημειώσει ισχνή πτώση 0,1% το 2010.

– Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να περιορισθεί εφέτος στο 11,5% του ΑΕΠ, από 12,7% του ΑΕΠ το 2008 και να διαμορφωθεί στο 11,9% του ΑΕΠ το 2010.

– Ο πληθωρισμός από 3,3% σε μέσα επίπεδα το 2008, αναμένεται εφέτος να υποχωρήσει στο 2,1% και να ανακάμψει το 2010 στα επίπεδα του 2,7%.

Στην Ευρωζώνη έλλειμμα στα όρια ή πάνω από το 3% θα έχουν Ιρλανδία (δημοσιονομικό έλλειμμα 12% το 2009, 15,6% το 2010), η Γαλλία (δημοσιονομικό έλλειμμα 3,4% το 2009, 6,6% 2010), η Ελλάδα (5,1% το 2009 και 5,7% το 2010), το Βέλγιο (4,5% το 2009, 6,1% το 2010) , η Ισπανία (8,6% το 2009, 9,8% το 2010), η Ιταλία (4,5% το 2009, 4,8% το 2010), η Αυστρία (4,2% το 2009, 5,3% το 2010)., η Πορτογαλία (6,5% το 2009, 6,7% το 2010), η Σλοβενία (5,5% το 2009, 6,5% το 2010), η Δανία (3,9% το 2009, 5,9% το 2010), η Μάλτα (3,6% το 2009, 3,2% το 2010), η Ολλανδία (3,4% το 2009, 6,1% το 2010) και η Σλοβακία (έλλειμμα 4,7% το 2009, 5,4% το 2010).

Διαπιστώσεις για το 2008

Στην εαρινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σημειώνεται πως η οικονομική δραστηριότητα στη Ελλάδα κατέγραψε επιβράδυνση το 2008, σημειώνοντας ρυθμό επέκτασης 2,9%, από 4% το 2007. Η αυξημένη αβεβαιότητα – ιδιαίτερα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2008 – αποδείχθηκε επιζήμια για την καταναλωτική εμπιστοσύνη και την πορεία των επιχειρήσεων, επηρεάζοντας την οικονομική δραστηριότητα.

Η εξασθένιση της ιδιωτικής κατανάλωσης και η μείωση των επενδύσεων ήταν οι κύριες αιτίες που οδήγησαν στην επιβράδυνση της οικονομίας. Η επιδείνωση των πιστωτικών συνθηκών και η ευρύτερη αβεβαιότητα επέφεραν απότομη συρρίκνωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας, ιδιαιτέρως στις κατοικίες.

Μετά την καταγραφή θετικών ρυθμών αναπτύξης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008 οι εταιρικές επενδύσεις μειώθηκαν σημαντικά στη συνέχεια.

Συνολικά, η εγχώρια ζήτηση είχε αρνητική επίπτωση κατά σχεδόν 0,75% στην αύξηση του ΑΕΠ, σε σύγκριση με την θετική συνεισφορά ύψους άνω του 4,5% το 2007.

Στο εξωτερικό μέτωπο, παρά την σταδιακή μείωση της ανταγωνιστικότητας, την επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος και την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ζώνη του Ευρώ, η πραγματική αύξηση των εξαγωγών παρέμεινε σε θετικό έδαφος, κυρίως προς τρίτες χώρες (εκτός ΕΕ).

Οι εισαγωγές, από την άλλη πλευρά, περιορίσθηκαν έντονα ακολουθώντας την υποχώρηση της εγχώριας ζήτησης.

Οι προβλέψεις για το 2009

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πως το 2009 η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα θα επηρεαστεί από την συνεχιζόμενη οικονομική κρίση και τις επικρατούσες αβεβαιότητες. Αν και θα εξακολουθήσει να υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η οικονομική ανάπτυξη θα κινηθεί το 2009 με αρνητικό ρυθμό για πρώτη φορά από το 1993.

Η ιδιωτική κατανάλωση το 2009 αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά, αλλά θα παραμείνει σε θετικό έδαφος, λόγω της θετικής πιστωτικής επέκτασης και της αύξησης των πραγματικών μισθών. Η δημόσια κατανάλωση αναμένεται να μειωθεί κάτω του 2%.

Η κάμψη των επενδύσεων σε κατοικίες θα περιορισθεί το 2009, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις και η εταιρική ανάπτυξη θα επωφεληθούν από τις εισροές κεφαλαίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ και τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα. Οι εξελίξεις αυτές θα συμβάλλουν στην αποτροπή περαιτέρω συρρίκνωσης της οικονομίας το 2010.

Συνολικά, η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να έχει αρνητική συμβολή στην αύξηση του ΑΕΠ το 2009. Οι εισαγωγές αναμένεται να μειωθούν, εναρμονιζόμενες με την εγχώρια ζήτηση, ενώ η συρρίκνωση του όγκου των διεθνών εμπορικών συναλλαγών και η περαιτέρω επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση των εξαγωγών αγαθών. Στις υπηρεσίες θα υπάρξει πτώση της δραστηριότητας το 2009, με τον τουρισμό και τις μεταφορικές (ναυτιλιακές) υπηρεσίες να σημειώνουν μείωση εσόδων, λόγω των επιδράσεων της διεθνής κρίσης.

Το εξωτερικό έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί γύρω στο 10% του ΑΕΠ το 2009 και το 2010. Ωστόσο τα υπόλοιπα των επενδύσεων χαρτοφυλακίου θα εξακολουθήσουν να αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης της οικονομίας και έτσι η εξωτερική θέση της Ελλάδα θα γίνει ακόμη πιο ευάλωτη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει στην έκθεση της πως η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας θα οδηγήσει μεσοπρόθεσμα σε μείωση της απασχόλησης πάνω από τις προβλέψεις. Έτσι, η μείωση της ανεργίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα αναμένεται να τερματισθεί.

Οι ονομαστικοί μισθοί στον ιδιωτικό τομέα θα αυξηθούν ταχύτερα από την παραγωγικότητα, γεγονός που θα ωθήσει την αύξηση του κόστους εργασίας ανά μονάδα πάνω από τα επίπεδα της Ευρωζώνης. Αυτό θα συμβάλει στην περαιτέρω επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας της χώρας, ιδίως στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών.

Μετά την υποχώρηση των ενεργειακών τιμών και των τιμών των εμπορευμάτων ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε έντονα στο πρώτο τρίμηνο του 2009 και προβλέπεται να κλείσει στο 1,75% το 2009 και άνω του 2% το 2010.

Η Κομισιόν εκτιμά πως οι δημοσιονομικές ανισορροπίες εξακολουθούν να υφίστανται: το χρέος θα υπερβεί εφέτος το 100% του ΑΕΠ για άλλη μια φορά, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία που της κοινοποιήθηκαν από τις ελληνικές Αρχές, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης έφθασε το 5% του ΑΕΠ το 2008, ήτοι 1,3% του ΑΕΠ υψηλότερο από την εκτίμηση που περιλαμβάνεται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Αναπτύξεως της Ελλάδας.

Η Επιτροπή τονίζει πως ο επίσημος ελληνικός στόχος για το έλλειμμα του 2009 έχει καθορισθεί στο 3,7% του ΑΕΠ και παρά τα χειρότερα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα του 2008, ο στόχος αυτός δεν αναθεωρήθηκε. Αν και από τις ελληνικές Αρχές λαμβάνονται μια σειρά από μέτρα μείωσης του ελλείμματος, η δημοσιονομική επίπτωση των μέτρων αυτών εκτιμάται μόλις σε 0,5% του ΑΕΠ, το ήμισυ του οποίου θα έχει προσωρινό χαρακτήρα.

Ο δείκτης εσόδων προς το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά σχεδόν 1% το 2009, στο πλαίσιο φορολογικών μέτρων που περιγράφονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας. Οι ελληνικές Αρχές έχουν ακόμη προγραμματίσει μέτρα που αποσκοπούν στον περιορισμό των πρωτογενών δημόσιων δαπανών, με εξαίρεση τις κοινωνικές μεταβιβάσεις. Δεδομένης δε της έλλειψης ευελιξίας η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει υιοθετήσει ένα βραχυπρόθεσμο πακέτο κινήτρων ενίσχυσης της πραγματικής οικονομίας, με τις συνολικές δαπάνες του Προϋπολογισμού να παραμένουν περίπου στο επίπεδο των προηγούμενων ετών.

Η υποχώρηση των αναπτυξιακών ρυθμών της ελληνικής οικονομίας και οι συντηρητικές εκτιμήσεις για την πορεία των εσόδων το 2009, οδήγησαν τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο να προσδιορίσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ελλάδας λίγο πάνω από το 5% του ΑΕΠ το 2009, ενώ το 2010 το έλλειμμα εκτιμάται σε 5,7% του ΑΕΠ.

Το ακαθάριστο χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 108% του ΑΕΠ μέχρι το 2010, από 97,7% το 2008. Εκτός από την αύξηση του ελλείμματος και την υποχώρηση της επέκτασης ΑΕΠ, ένα σημαντικό απόθεμα ροής σχετιζόμενο με τις επενδύσεις χαρτοφυλακίου θα συμβάλλει στην προσαρμογή της ισχυρής αύξησης του χρέους.

Τέλος, η Επιτροπή προειδοποιεί πως ενδεχόμενη αύξηση του χρέους στο πλαίσιο των μέτρων για την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας, θα διογκώσει περαιτέρω το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ