Ελεύθεροι Επαγγελματίες και Νέες Φορολογικές Ρυθμίσεις

Ελεύθεροι Επαγγελματίες και Νέες Φορολογικές Ρυθμίσεις

Σύμφωνα με το νέο φορολογικό νόμο που ψηφίστηκε από την Βουλή και τιτλοφορείται «Ενίσχυση της διαφάνειας του Κρατικού Προϋπολογισμού, έλεγχος των δημοσίων δαπανών, μέτρα φορολογικής δικαιοσύνης και άλλες διατάξεις» μεταβάλλεται, μεταξύ άλλων, ό τρόπος φορολόγησης των εισοδημάτων από παροχή υπηρεσιών ελευθέρων επαγγελματιών. Να σημειωθεί ότι ο νέος φορολογικός νόμος αφορά και τους επιτηδευματίες που αποκτούν εισοδήματα και από ατομική εμπορική επιχείρηση.

1.Έννοια Ελεύθερου Επαγγελματία

Ελεύθερος επαγγελματίας θεωρείται ο επιτηδευματίας ο οποίος:

α) Προσφέρει ανεξάρτητες υπηρεσίες: Δηλαδή, δεν απασχολείται με σχέση εξαρτημένης εργασίας (μισθωτός), δηλαδή έχει ελευθερία ενέργειας κατά την παροχή της εργασίας του, καθορίζει ο ίδιος το χρόνο και τα μέσα εκτέλεσης της εργασίας, χωρίς άμεσο έλεγχο του εργοδότη και φέρει τον κίνδυνο απ’ αυτή ή εργάζεται με δική του κρίση και πρωτοβουλία, σε ημέρες και ώρες πού καθορίζονται απ’ αυτόν ελεύθερα ή ασχολείται παράλληλα και με άλλα επαγγέλματα, εξυπηρετώντας ένα ή πολλούς πελάτες του, έστω και έναντι μηνιαίου μισθού και μάλιστα για χρονικό διάστημα σχετικά μικρό.

β) Οι υπηρεσίες που παρέχει χαρακτηρίζονται κυρίως από το πνευματικό και καλλιτεχνικό στοιχείο τους: Δηλαδή σύμφωνα με το άρθρο 8, του Ν.2589/2000 (κώδικας Φ.Π.Α) οι πράξεις του δεν συνιστούν παράδοση αγαθού.

2. Ελεύθεροι επαγγελματίες

Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 48 του Κ.Φ.Ε. ως ελεύθεροι επαγγελματίες θεωρούνται :

όσοι ασκούν το επάγγελμα του γιατρού, οδοντογιατρού, κτηνίατρου, φυσιοθεραπευτή, βιολόγου, ψυχολόγου, μαίας, δικηγόρου, δικολάβου, συμβολαιογράφου, άμισθου υποθηκοφύλακα, δικαστικού επιμελητή, αρχιτέκτονα, μηχανικού, τοπογράφου, χημικού, γεωπόνου, γεωλόγου, δασολόγου, ωκεανογράφου, σχεδιαστή, δημοσιογράφου, συγγραφέα, διερμηνέα, ξεναγού, μεταφραστή, καθηγητή, δασκάλου, καλλιτέχνη, γλύπτη ή ζωγράφου ή σκιτσογράφου, ή χαράκτη, ηθοποιού, εκτελεστή μουσικών έργων ή μουσουργού, καλλιτεχνών των κέντρων διασκέδασης, χορευτή, χορογράφου, σκηνοθέτη, σκηνογράφου, ενδυματολόγου, διακοσμητή, οικονομολόγου, αναλυτή, προγραμματιστή, ερευνητή ή συμβούλου επιχειρήσεων, λογιστή ή φοροτέχνη, αναλογιστή, κοινωνιολόγου, κοινωνικού λειτουργού και εμπειρογνώμονα.

Επιπλέον, σύμφωνα με διευκρινίσεις που δόθηκαν από την διοίκηση στα ελεύθερα επαγγέλματα εντάσσονται και οι ορκωτοί λογιστές (Α. 27607/1957 και Γνωμ. ΝΣΚ 348/1987), τα παραϊατρικά επαγγέλματα, οι μαλάκτες (μασέρ) (Κ 3825/1959), ο θεραπευτής κάλων, οστράκων, νυχιών κ.λπ. ως παραϊατρικό επάγγελμα (Μ 262/1987), ο αναλογιστής ασφαλιστικών επιχειρήσεων (ΠΟΛ 127/ 1987) οι σχεδιαστές υφασμάτων (η μεταφορά του σχεδίου σε ύφασμα τρίτων με δικά του μέσα είναι εργασία φασόν) (ΠΟΛ.298/1987), μεταφραστές γραπτού λόγου (Α 12367 ΠΟΛ.160/1973), κοινωνιολόγοι (Δ.5725 ΠΟΛ.257/1971), ψυχολόγοι – παιδοψυχολόγοι (Ε 11990 ΠΟΛ.132/83) και βιολόγοι, Γεωλόγοι, Ωκεανογράφοι (ΕγκΑ. 9553/1984).

3. Φορολόγηση Εισοδήματος Ελευθέρων Επαγγελματιών

Το εισόδημα των ελευθέρων επαγγελματιών σύμφωνα με την παράγραφο 6, του άρθρου 48 του Ν.2238/1994, φορολογείται κατά τον χρόνο κτήσης του, δηλαδή κατά τον χρόνο που ο δικαιούχος το εισέπραξε. Ως ακαθάριστο εισόδημα από ελευθέρια επαγγέλματα λαμβάνεται το σύνολο των αμοιβών που εισπράττονται ή πιστώνονται από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος, όπως αυτό προκύπτει από τα επαρκή και ακριβή βιβλία και στοιχεία που τηρεί ο φορολογούμενος (άρθρο 49 του Ν.2238/1994).

3.α. Φορολογική Κλίμακα Ελευθέρων Επαγγελματιών πριν τη ψήφιση του νέου Νόμου (εισοδήματα έτους 2007)

Η φορολογική κλίμακα που ισχύει για τα εισοδήματα ελευθέρων επαγγελματιών που αποκτήθηκαν κατά το έτος 2007 είναι:

ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ – ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ 2008

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν.2238/1994 : «Το αφορολόγητο ποσό του πρώτου κλιμακίου της κλίμακας αυξάνεται κατά χίλια (1.000) ευρώ εάν ο φορολογούμενος έχει ένα τέκνο που τον βαρύνει, κατά δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ εάν έχει δύο τέκνα που τον βαρύνουν, κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ εάν έχει τρία τέκνα που τον βαρύνουν και κατά χίλια (1.000) ευρώ για καθένα τέκνο πάνω από τα τρία.

Το ποσό με το οποίο προσαυξάνεται το αφορολόγητο ποσό του πρώτου κλιμακίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου, μειώνει το ποσό του δεύτερου κλιμακίου και εάν αυτό δεν επαρκεί, το ποσό του τρίτου κλιμακίου.

Εάν ο ένας σύζυγος δεν έχει εισόδημα ή αυτό που έχει είναι μικρότερο από το αφορολόγητο ποσό του πρώτου κλιμακίου της κλίμακας, το αφορολόγητο ποσό που αφορά τα τέκνα ή η διαφορά που προκύπτει και μέχρι το αφορολόγητο ποσό που αφορά τα τέκνα προστίθεται στο αφορολόγητο ποσό του άλλου συζύγου».

3.β. Φορολόγηση Εισοδήματος Ελευθέρων Επαγγελματιών σύμφωνα με το Νέο Φορολογικό Νόμο

Ο νέος φορολογικός νόμος, και συγκεκριμένα το άρθρο 14 μεταβάλει τη φορολογική κλίμακα των ελευθέρων επαγγελματιών. Συγκεκριμένα αναφέρει πως ο φορολογικός συντελεστής του πρώτου κλιμακίου (0-10.500,00) της κλίμακας, των ελευθέρων επαγγελματιών, ορίζεται πλέον σε ποσοστό 10%.

Επομένως, με το νέο φορολογικό νόμο καταργείται το αφορολόγητο των ελευθέρων επαγγελματιών. Το ίδιο άρθρο αναφέρει πως εξαίρεση από την κατάργηση του αφορολόγητου ορίου αποτελούν όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες υποβάλλουν δήλωση έναρξης εργασιών για πρώτη φορά, και απαλλάσσονται της φορολογίας με 10% για το έτος έναρξης και για τα δύο επόμενα έτη. Η διάταξη αυτή ισχύει και για εισοδήματα από ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις. Επιπρόσθετα, αναφέρει πως οι ελεύθεροι επαγγελματίες εξαιρούνται της φορολόγησης του πρώτου κλιμακίου με 10% και για τα επόμενα τρία έτη εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το τριακοστό έτος της ηλικίας τους.

Η εξαίρεση από το νέο φορολογικό νόμο ισχύει επίσης και για:

α) όσους έχουν τρία τέκνα και άνω, τα οποία βαρύνουν τον φορολογούμενο,

β) όσους παρουσιάζουν αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και πάνω από νοητική υστέρηση, φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση και αποκτούν εισοδήματα ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή από ατομική επιχείρηση,

γ) όσους αποκτούν εισόδημα από γεωργικές επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού του εισοδήματος τους, εφόσον το εισόδημα αυτό υπερβαίνει το ποσοστό του πενήντα τοις εκατό (50%) του συνολικού δηλωμένου εισοδήματος που φορολογείται με τις γενικές διατάξεις.

Με το νέο φορολογικό νόμο αντικαθίσταται και η παράγραφος 2 του άρθρου 9 του Ν.2238/1994: «Το αφορολόγητο ποσό του πρώτου κλιμακίου της κλίμακας αυξάνεται κατά χίλια (1.000) ευρώ εάν ο φορολογούμενος έχει ένα τέκνο που τον βαρύνει, κατά δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ εάν έχει δύο τέκνα που τον βαρύνουν, κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ εάν έχει τρία τέκνα που τον βαρύνουν και κατά χίλια (1.000) ευρώ για καθένα τέκνο πάνω από τα τρία.

Τα ανωτέρω αφορολόγητα ποσά ισχύουν και για τους φορολογούμενους, που ο φόρος υπολογίζεται με την κλίμακα, που ισχύει για τα εισοδήματα ελευθέρων επαγγελματιών, χωρίς την εφαρμογή του φορολογικού συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) στο πρώτο κλιμάκιο εισοδήματος της κλίμακας αυτής (0-10.500,00).»

4. Παράδειγμα

Για να τον αναλυτικότερο προσδιορισμό της επιρροής των νέων φορολογικών μέτρων στους ελεύθερους επαγγελματίες παρατίθεται το ακόλουθο παράδειγμα:

Έστω ελεύθερος επαγγελματίας, ηλικίας 35 ετών, με συνολικό εισόδημα 16.000,00 ευρώ και ασφαλιστικές εισφορές 2.000,00 χωρίς τέκνα που να τον βαρύνουν.

Με το παλαιό φορολογικό νόμο : Ο ελεύθερος επαγγελματίας έχει φορολογητέο εισόδημα 14.000,00 ευρώ (16.000,00-2.000,00). Το αφορολόγητο όριο είναι 10.500,00 ευρώ επομένως, το φορολογούμενο εισόδημα του είναι 3.500,00 ευρώ (14.000,00-10.500,00). Ο φόρος που οφείλει με το παλαιό φορολογικό νόμο είναι 765,00 ευρώ [(1.500,00*15%)+(2.000,00*27%)].

Με το νέο φορολογικό νόμο : To φορολογητέο εισόδημα του ελεύθερου επαγγελματία παραμένει 14.000,00 ευρώ (16.000,00-2.000,00) αλλά δεν ισχύει πλέον το αφορολόγητο όριο. Οπότε, το φορολογητέο εισόδημα των 14.000,00 ευρώ θα φορολογηθεί εξ ολοκλήρου. Ο φόρος που οφείλει ο ελεύθερος επαγγελματίας με το νέο φορολογικό νόμο είναι 1.815,00 ευρώ [(10.500,00*10%)+(1.500,00*15%)+(2.000,00*27%)].

Δηλαδή, σύμφωνα με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο ο ελεύθερος επαγγελματίας του παραδείγματος επιβαρύνεται με ποσό φόρου ίσο με 1.050,00 ευρώ, το οποίο προέρχεται από την κατάργηση του αφορολόγητου και φορολόγηση του πρώτου κλιμακίου (0-10.500,00) με 10%. Επομένως, η φορολογική επιβάρυνση αυξάνεται κατά 137,25%.

Σωτήριος Δημ. Φραντζανάς, οικονομολόγος, MSc in Acc. & Fin., συνεργάτης της Επιστημονικής Ομάδας του περιοδικού Epsilon7