Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026
weather-icon 21o
in.gr

Δωδεκάνησα – Κριτική

Αλλος ένας δίσκος από τη σειρά Αρχείο Ελληνικής Μουσικής, τη φορά αυτή αφιερωμένος στις μουσικές των Δωδεκανήσων. Κάθε νησί αντιπροσωπεύεται από ένα, δύο κομμάτια, τα οποία ερμηνεύουν είτε ντόπιοι μουσικοί είτε επαγγελματίες δεξιοτέχνες που δραστηριοποιούνται κυρίως στην Αθήνα. Ακούγοντας τα τραγούδια και τους οργανικούς σκοπούς που περιλαμβάνει, πιστεύουμε ότι κανείς είναι σε θέση να αποκτήσει […]

Αλλος ένας δίσκος από τη σειρά Αρχείο Ελληνικής Μουσικής, τη φορά αυτή αφιερωμένος στις μουσικές των Δωδεκανήσων. Κάθε νησί αντιπροσωπεύεται από ένα, δύο κομμάτια, τα οποία ερμηνεύουν είτε ντόπιοι μουσικοί είτε επαγγελματίες δεξιοτέχνες που δραστηριοποιούνται κυρίως στην Αθήνα. Ακούγοντας τα τραγούδια και τους οργανικούς σκοπούς που περιλαμβάνει, πιστεύουμε ότι κανείς είναι σε θέση να αποκτήσει μια σφαιρική εικόνα της ιδιαίτερα πλούσιας και πολύμορφης μουσικής παράδοσης της περιοχής. Επιπλέον, μπορεί να παρακολουθήσει το πέρασμα από το παλαιό ρεπερτόριο στο νεότερο. (Από την άποψη αυτή θεωρούμε ότι η επιλογή των κομματιών ήταν επιτυχημένη.) Πράγματι, στον ακροατή παρέχεται πλούσιο υλικό. Έτσι, ακούμε χορούς ερμηνευμένους από τσαμπούνα (ένα αρχέγονο όργανο του Αιγαίου οι ρίζες του οποίου χάνονται στα βάθη του χρόνου) ή παρακολουθούμε το πέρασμα από την τσαμπούνα στη λύρα με τα καρπάθικα «λυροτσάμπουνα» (μουσικό σχήμα από λύρα, τσαμπούνα και λαούτο). Επιπλέον, σε αρκετά από τα κομμάτια (αυτά που προέρχονται από τη Ρόδο, την Κάσο, την Κάρπαθο και τη Χάλκη) περιλαμβάνεται η δωδεκανησιακή λύρα, όργανο που, μαζί με την τσαμπούνα, ακούγεται όλο και πιο σπάνια.Το βιολί, με τις μεγάλες εκφραστικές και δεξιοτεχνικές του δυνατότητες είχε εκτοπίσει τα όργανα αυτά ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Στο παίξιμό του πάντως, επιβιώνει το ρεπερτόριο και κάποιες από τις τεχνικές των παλαιότερων οργάνων. Μάλιστα, σε κάποια κομμάτια (π.χ., αυτά της Λέρου) ακούγεται πλέον η τριμελής κομπανία της νησιωτικής Ελλάδας, που αποτελείται από βιολί, σαντούρι και λαούτο.
Ως προς τους στίχους, τα μακροσκελή αφηγηματικά τραγούδια -που αποτελούν το παλαιότερο υπόστρωμα του ρεπερτορίου- πλέκονται με τις αυτοσχέδιες μαντινάδες. Οι τελευταίες θεωρούνται μεταγενέστερες, καθώς η παρουσία τους στο χώρο των Δωδεκανήσων χρονολογείται από την εποχή της Ενετοκρατίας. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να μελετήσει κανείς το πού (και κάτω από ποιες συνθήκες) έχει διατηρηθεί αυτό το παλαιότερο ρεπερτόριο, το οποίο, υφολογικά, μας παραπέμπει στα κλέφτικα τραγούδια της στεριανής Ελλάδας και στα ριζίτικα της Κρήτης.
Το ένθετο φυλλάδιο περιλαμβάνει τους στίχους των τραγουδιών και σύντομα σχόλια, καθώς και ένα εισαγωγικό σημείωμα για τις μουσικές των Δωδεκανήσων. Συνολικά, πρόκειται για μία ακόμη εκδοτική προσπάθεια από το Αρχείο Ελληνικής Μουσικής, που μας αποκαλύπτει μόνο την «κορυφή του παγόβουνου». Ένας δίσκος που έρχεται να μας θυμίσει το πόσο επιτακτική είναι η συστηματική επιτόπια έρευνα σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο, όπου η παραδοσιακή μουσική εξακολουθεί να παραμένει ο μεγάλος άγνωστος.

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026
Απόρρητο