ΕΕ καλεί Μέρκελ για να μιλήσει με τον Πούτιν

Το όνομα της Άνγκελα Μέρκελ είναι στο «τραπέζι των προτάσεων» των ευρωπαϊκών κρατών αναφορικά με αυτόν ή αυτήν που θα μπορούσε να αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο με τη Ρωσία σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με τους Financial Times ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ρίξει την ιδέα να τους εκπροσωπήσει η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας  ενώ άλλοι θεωρούν ως καλή επιλογή για ζυμώσεις με τη ρωσική πλευρά τον πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.

Οι δυο τους, παλιοί γνώριμοι της Ελλάδας από την πυγμή που επέδειξαν στην εφαρμογή των αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων με τεράστιο κόστος για την κοινωνία την περίοδο της κρίσης, είναι εκτός ευρωπαϊκής σκηνής εδώ και χρόνια.

Η Μέρκελ αποσύρθηκε το 2021 από το κεντρικό πολιτικό σκηνικό της χώρας της, ενώ και ο Μάριο Ντράγκι αποχώρησε από την πρωθυπουργία στην Ιταλία το 2022, ενώ η σταδιοδρομία του στην ΕΚΤ είχε ολοκληρωθεί από το 2019.

Οι χαοτικές συζητήσεις μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών για το πώς θα κινηθούν σε σχέση με τη Ρωσία περιλαμβάνουν και άλλα ονόματα, όπως αυτό του προέδρου της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, και του προκατόχου του, Σάουλι Νιινίστο.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες πήραν την «άδεια» του Ντόναλντ Τραμπ να διεξάγουν συνομιλίες με τη Ρωσία καθώς αυτός είναι απασχολημένος με τον πόλεμό του στο Ιράν, μετά από ενάμιση χρόνο που είχαν βρεθεί τελείως παραγκωνισμένοι από τον αμερικανό πρόεδρο σε σχέση με την Ουκρανία.

Αντιμέτωπη με εσωτερικές διαιρέσεις και χωρίς ηγεσία η ΕΕ

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι τόσο το Κίεβο όσο και η Ουάσιγκτον συμφωνούν η ΕΕ να συμμετάσχει στις συνομιλίες με τη Ρωσία και τόνισε ότι «πρέπει να ξεκαθαρίσει ποιος θα εκπροσωπήσει το μπλοκ».

Αυτό όμως αποδεικνύεται αρκετά περίπλοκο αφενός εξαιτίας των εσωτερικών διαιρέσεων της Ένωσης σε σχέση με τον τρόπο που πρέπει να αντιμετωπιστούν οι απαιτήσεις της Ρωσίας και αφετέρου εξαιτίας της όλο και επιταχυνόμενης αδυναμίας της να υπηρετήσει τον ρόλο της μεγάλης δύναμης που καθορίζει τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Οι Βρυξέλλες έκλεισαν τους επίσημους διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα μετά την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία το 2022. Οι ενεργειακές και οικονομικές συμφωνίες με τη Μόσχα τινάχτηκαν στον αέρα. Η αλλαγή κατεύθυνσης από την Ουάσιγκτον έχει αφήσει την Ευρώπη ευάλωτη και αμήχανη μπροστά στις εξελίξεις.

Και μόνο η συζήτηση γύρω από το όνομα της Μέρκελ – που είχε αναπτύξει σημαντικές σχέσεις με τη Ρωσία- αποκαλύπτει ότι η ΕΕ πρέπει να γυρίσει χρόνια πίσω για να βρει κάποιον που θα μπορούσε να μιλήσει εκ μέρους της Ένωσης, όχι γιατί η γερμανίδα καγκελάριος εκπροσωπούσε με ενιαίο τρόπο τα συμφέροντα των κρατών αλλά γιατί πλέον ούτε το μπλοκ ως τέτοιο ούτε οι ισχυρότεροι παίκτες του φαίνεται να μπορούν να παίξουν ένα τέτοιο ρόλο.

Μέρκελ: Ο Πούτιν δεν θα δεχόταν έναν πρώην ηγέτη

Ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Ζελένσκι θα ήθελε «κάποιον σαν τον Ντράγκι» ή έναν «ισχυρό, νυν ηγέτη κράτους» για να ηγηθεί της ευρωπαϊκής πλευράς στις συνομιλίες με τη Ρωσία. Ένας εκπρόσωπος του Ντράγκι αρνήθηκε να σχολιάσει.

Μιλώντας σε συνέδριο τη Δευτέρα, η Μέρκελ εξέφρασε τη λύπη της που η Ευρώπη δεν συμπεριλήφθηκε στις διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν. Είπε επίσης ότι ενώ η υποτίμηση του ηγέτη της Ρωσίας «θα ήταν λάθος», θα ήταν επίσης λάθος να υποτιμηθούν οι «ίδιες δυνατότητες» της Ευρώπης.

Όταν ρωτήθηκε αν θα παρέμβει, η πρώην καγκελάριος είπε ότι άλλοι ήταν πιθανώς καταλληλότεροι, σημειώνοντας ότι ο Πούτιν θα έπαιρνε στα σοβαρά μόνο τους εν ενεργεία ηγέτες.

Ο νυν καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, αρνήθηκε να σχολιάσει για μεμονωμένα ονόματα αν και είναι γνωστή η αντιπαλότητά του με την Μέρκελ εντός Χριστιανοδημοκρατών. Κάποια στελέχη του κυβερνώντος κόμματος μάλιστα κατηγορούν τη Μέρκελ ότι ευθύνεται για την ενεργειακή εξάρτηση της Γερμανίας από τη Ρωσία, ενώ ένας βουλευτής χαρακτήρισε την ιδέα «ανόητη».

Η ουσία της διαπραγμάτευσης πιο δύσκολη από το «πρόσωπο»

Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ. Εκτός από το πρόσωπο θα πρέπει να συζητηθούν και οι όροι μιας πιθανής διαπραγμάτευσης.

Πηγές ανέφεραν στους Financial Times ότι η συνάντηση θα περιλαμβάνει συζητήσεις για το τι θα απαιτούσε η Ευρώπη σε μια μεταπολεμική σχέση με τη Ρωσία, ποιες κόκκινες γραμμές έχουν για μια πιθανή διευθέτηση στην Ουκρανία και ποιες θα ήταν οι προϋποθέσεις τους για την έναρξη οποιωνδήποτε συζητήσεων με το Κρεμλίνο.

Η Ε.Ε. που έχει κάνει ριζική στροφή στις υπέρογκες δαπάνες από τους κρατικούς προϋπολογισμούς για τους εξοπλισμούς με το ReArm Europe παραβιάζοντας τα «ιερά και τα όσια» της αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία, πιέζεται να εντάξει τις διαπραγματεύσεις στη νέα στρατηγική της.

Ο Πούτιν δήλωσε ότι είναι ανοιχτός σε συνομιλίες με έναν Ευρωπαίο εκπρόσωπο, υπό την προϋπόθεση ότι ο απεσταλμένος «δεν έχει πει κανενός είδους άσχημα πράγματα» για εμάς. Ανέφερε τον παλιό του φίλο και προκάτοχο της Μέρκελ, Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο οποίος έχει απορριφθεί κατηγορηματικά από τους Ευρωπαίους και από το Κίεβο εξαιτίας των στενών δεσμών του με τον ρώσο πρόεδρο.

Η Ουκρανία θέλει η Ευρώπη να πιέσει τον Πούτιν να συμφωνήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός που θα παγώσει τις τρέχουσες γραμμές του μετώπου, σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο. Αλλά η Ρωσία απέρριψε απερίφραστα μια έκκληση Γάλλων αξιωματούχων τον Φεβρουάριο. «Ταπεινώθηκαν», δήλωσε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Ρωσία έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήταν πιο ανοιχτή σε ένα πιο «εποικοδομητικό» ευρωπαϊκό μήνυμα, σύμφωνα με άτομα στη Μόσχα που εμπλέκονται σε συνομιλίες. Αλλά οι Ευρωπαίοι «εξακολουθούν να μην λένε τίποτα αξιόλογο. Όλα είναι συνθήματα όπως «υποστηρίζουμε μια δίκαιη ειρήνη για την Ουκρανία»», είπε ένα από τα άτομα.

Η Μόσχα μπορεί να προτιμά να μιλήσει απευθείας με μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη παρά με το μπλοκ στο σύνολό του, πρόσθεσε η πηγή, επειδή «όπως παραδέχονται οι Ευρωπαίοι, η κοινή τους θέση θα ήταν μπερδεμένη» επειδή θα έπρεπε να τηρήσουν ισορροπίες για χάρη της «ευρωπαϊκής ενότητας».