«Φτάνει στο τέλος»; – Ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο Τραμπ και η «μπανανόφλουδα» του Πούτιν στην Ευρώπη

Τι ακριβώς εννοούσε ο Βλαντίμιρ Πούτιν όταν, μιλώντας για τον πόλεμο στην Ουκρανία ανήμερα της Ημέρας της Νίκης στη Ρωσία, δήλωσε ότι «το ζήτημα οδεύει προς το τέλος».

Το σχόλιο έγινε σε απάντηση ερώτησης στη συνέντευξη Τύπου ως προς την «αυξανόμενη τρομοκρατική απειλή» του Κιέβου και το εάν «η Δύση το παρακάνει».

«Πιστεύω ότι είναι το λεγόμενο παγκοσμιοποιημένο τμήμα των δυτικών ελίτ. Αυτοί είναι που μας πολεμούν μέσω της Ουκρανίας», είπε ο Ρώσος πρόεδρος.

Της «υποσχέθηκαν βοήθεια και άρχισαν να καλλιεργούν την αντιπαράθεση με τη Ρωσία, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Πιστεύω ότι το ζήτημα οδεύει προς το τέλος, αλλά είναι πραγματικά σοβαρό»…

Επί της ουσίας, αν και μιλά για την προοπτική τερματισμού των συγκρούσεων, ο Πούτιν παρουσιάζει ως δεδομένη τη νίκη της Ρωσίας και το Κίεβο -μαζί με το ΝΑΤΟ- στην πλευρά των ηττημένων.

Επιμένει ότι, αν και «η κυβέρνηση των ΗΠΑ και ο Αμερικανός πρόεδρος πασχίζουν ειλικρινά για μια διευθέτηση» του πολέμου, «αυτό είναι, πρώτα και κύρια, ένα ζήτημα της Ρωσίας και της Ουκρανίας».

Εν μέσω τριγμών στο ΝΑΤΟ, δήλωσε εκ νέου ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας.

«Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν θα μπορεί να απειλήσει τη Ρωσία. Αυτό θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε».

Προβοκατόρικη, η πρότασή του για «πιθανό μεσολαβητή» τον πρώην καγκελάριο της Γερμανίας, Γκέρχαρντ Σρέντερ, ερμηνεύτηκε από τους Ευρωπαίους ως υβριδική στρατηγική διχασμού.

Η δε δήλωση προθέσεών του για πολιτική διευθέτηση αντιμετωπίστηκε με προβληματισμό και επιφύλαξη -«υπάρχει πάντα ο φόβος ότι πρόκειται για ακόμη μία εξαπάτηση», σχολίασε ενδεικτικά ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, πραγματοποιώντας αιφνιδιαστική επίσκεψη στο Κίεβο τη Δευτέρα.

Όμως στην απρόβλεπτη εποχή Τραμπ 2.0 και με τον πόλεμο στην Ουκρανία στο πέμπτο έτος -τώρα στο φόντο της κρίσης στο Ιράν- οι Ευρωπαίοι εξετάζουν πια σοβαρά τις απευθείας συνομιλίες με το Κρεμλίνο.

Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, κατά τη συνάντησή του με τον Σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο στη Μόσχα, στις 9 Μαΐου (REUTERS/Ramil Sitdikov/Pool)

Στο μυαλό του Πούτιν

Από τις αρχές του έτους ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχουν τονίσει δημόσια την ανάγκη έναρξης διαλόγου με τη Ρωσία, καλώντας σε ενιαία ευρωπαϊκή στάση.

Ζητούμενο: να μην κριθεί το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας με απόντες τους Ευρωπαίους από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, καθώς ο πρόεδρος Τραμπ επιδιώκει επανεκκίνηση των σχέσεων με τη Μόσχα και κλίνει αναφανδόν υπέρ των θέσεων της Ρωσίας.

Η μετέπειτα μονοπώληση του ενδιαφέροντος του Αμερικανού προέδρου από τον νέο, επίσης αδιέξοδο πόλεμο στο Ιράν, στον οποίο όμως εμπλέκονται άμεσα οι ΗΠΑ, αύξησε τις προκλήσεις.

Το ευρωατλαντικό ρήγμα διευρύνθηκε.

Το ουκρανικό μπήκε στο διπλωματικό περιθώριο.

Οι προμήθειες όπλων στο Κίεβο -κυρίως με την αγορά αμερικανικών από τους Ευρωπαίους- μειώθηκαν έτι περαιτέρω, εν μέσω σημαντικής μείωσης των αποθεμάτων των ΗΠΑ.

Η δε κρίση στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί ενεργειακή κρίση και τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία, με τη Μόσχα να είναι από τους λίγους ωφελούμενους οικονομικά, λόγω της προσωρινής αναστολής των αμερικανικών κυρώσεων στην πώληση ρωσικού πετρελαίου.

Η απόφαση αυτή της Ουάσιγκτον έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την επίσημη πολιτική της ΕΕ.

Στους κόλπους της, ωστόσο, τα διλήμματα πλέον περισσεύουν.

Ορισμένα κράτη-μέλη τάσσονται ανοιχτά ή παρασκηνιακά υπέρ της εξομάλυνσης των σχέσεων με τη Ρωσία για αποκατάσταση της πρόσβασης σε φθηνή ενέργεια.

Άλλα ζητούν στάση αναμονής, μέχρι η Μόσχα να έχει αποδυναμωθεί στις όποιες μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

Πράγματι, η πολεμική οικονομία της Ρωσίας βρίσκεται υπό πίεση, η εισβολή στην Ουκρανία έχει «κολλήσει», το Κίεβο πλήττει τη ρωσική βιομηχανία ενέργειας με drones και πυραύλους και η λαϊκή δυσαρέσκεια για τις πολιτικές του Κρεμλίνου αυξάνεται, σχεδόν τέσσερις μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές.

Όμως, ο Πούτιν παραμένει αμετακίνητος στους όρους του για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, προαναγγέλλοντας μάλιστα έως το τέλος του έτους την επιχειρησιακή ανάπτυξη του νέου διηπειρωτικού πυραύλου Sarmat.

Οι πρόεδροι της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν και της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην περσινή σύνοδο κορυφής της «Συμμαχίας των Προθύμων», στο Παρίσι (EPA/LUDOVIC MARIN)

Ουκρανία και ΕΕ σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Από την έναρξη της ρωσικής πλήρους εισβολής στην Ουκρανία, η ΕΕ εφαρμόζει μια πολιτική απομόνωσης της Μόσχας.

Όμως η -κατά πολλούς «δηλητηριασμένη»- προσφορά του Πούτιν για διάλογο δεν έγινε στο κενό.

Την περασμένη εβδομάδα, οι Financial Times έγραφαν ότι οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προετοιμάζονται για πιθανές συνομιλίες με τη Μόσχα, κατόπιν αιτήματος και του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

«Χρειαζόμαστε την κατάλληλη στιγμή να έχουμε συνομιλίες με τη Ρωσία για να αντιμετωπίσουμε τα κοινά μας ζητήματα ασφάλειας», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ανήμερα της Ημέρας της Ευρώπης.

«Δεν θέλουμε να διαταράξουμε την πρωτοβουλία υπό την ηγεσία του προέδρου Τραμπ», υπογράμμισε, χαρακτηρίζοντας την ΕΕ «έτοιμη να κάνει ό,τι χρειάζεται» για την ασφάλεια της Ευρώπης.

«Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε περισσότερες ευθύνες και βρισκόμαστε σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ και την Ουκρανία σχετικά με αυτό», είπε τις προάλλες ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ στην εφημερίδα Welt.

Το Βερολίνο, μαζί με το Παρίσι και το Λονδίνο, προσέθεσε, εργάζονται πάνω σε «μια νέα προσπάθεια επανέναρξης των διαπραγματεύσεων».

Όμως οι «27» πασχίζουν να συμφωνήσουν εάν, πότε και υπό ποιο σχήμα και όρους θα μπορούσαν να συνομιλήσουν απευθείας με το Κρεμλίνο.

«Υπάρχουν, φυσικά, πολλά ερωτήματα που σχετίζονται με τα αιτήματά μας προς τη Ρωσία, προκειμένου να έχουμε μια σταθερή και ειρηνική Ευρώπη», σχολίασε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας.

«Χρειαζόμαστε παραχωρήσεις και από τη ρωσική πλευρά», τόνισε.

Το θέμα, ανέφερε, θα συζητηθεί στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, στα τέλη του μήνα, στη Λευκωσία.

Ονόματα πάνε κι έρχονται εν τω μεταξύ για το ποιος θα μπορούσε να ηγηθεί των συνομιλιών από πλευράς των «27».

Θα πρέπει να έχει ευρεία υποστήριξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αξιοπιστία απέναντι σε Κίεβο, Μόσχα και Λευκό Οίκο.

«Ας επιλέξουν έναν ηγέτη που εμπιστεύονται», είπε ο Πούτιν, «κάποιον που δεν έχει κακολογήσει τη Ρωσία».