«Ένας αλκοολικός και ένας άχρηστος» – O Όσκαρ Ουάιλντ και ο σκανδαλώδης αδερφός του

Σύμφωνα με μια φήμη που κυκλοφορούσε στο Λονδίνο της δεκαετίας του 1880, ο Όσκαρ Ουάιλντ πλήρωσε τον αδελφό του Γουίλι για να αφήσει γενειάδα, ώστε να μην τους μπερδεύουν μεταξύ τους. Αυτό ήταν απόδειξη όχι μόνο της φυσικής ομοιότητας των δύο ανδρών, αλλά και της συναισθηματικής τους εγγύτητας.

Ο Γουίλι ήταν πάντα ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του μικρού του αδελφού, επαναλαμβάνοντας με υπερηφάνεια τους αφορισμούς του και διαφημίζοντας τις εκδόσεις του. Ωστόσο, μέσα σε μια δεκαετία, ο Όσκαρ είχε διακόψει κάθε επαφή μαζί του.

Είχε βαρεθεί τον σκανδαλώδη τρόπο ζωής του μεγαλύτερου αδελφού του και φοβόταν ότι θα αμαύρωνε τη λογοτεχνική του φήμη.

Στη σκιά των αδερφών τους

Σε αυτή την αιχμηρή περιγραφή της οικογενειακής αντιπαλότητας, ο Μάθιου Στάργκις εξερευνά τρεις ανθρώπους της ύστερης βικτοριανής εποχής που ζούσαν στη σκιά των αδελφών τους, των σούπερ σταρ.

Εκτός από τον Γουίλι Γουάιλντ, υπάρχουν η Μέιμπελ Μπίαρντσλεϊ, αδελφή του «ντεκαντάντ» εικονογράφου Όμπρι, και ο Χάουαρντ Στάργκις, αδελφός του επιτυχημένου μυθιστοριογράφου Τζούλιαν.

Το σκηνικό είναι η δεκαετία του 1890, εκείνη η δεκαετία της καλλιτεχνικής παρακμής, των ξέφρενων πάρτι και των μποέμικων διασκεδάσεων. Είναι επίσης μια εποχή στενών δεσμών: «Ο Γουίλι έγραφε κριτικές για την υποκριτική της Μέιμπελ, ο Όσκαρ φλέρταρε με τον Χάουαρντ, ο Τζούλιαν και ο Όμπρι μοιράζονταν το πάθος τους για την όπερα».

Ο Γουίλι Ουάιλντ είχε ξεκινήσει με τις καλύτερες προοπτικές. Δύο χρόνια μεγαλύτερος από τον Όσκαρ, είχε περάσει με ευκολία το σχολείο και το πανεπιστήμιο ως «ένας λαμπρός, ευγενής νεαρός με απεριόριστες προοπτικές»

«Αδελφέ Γουίλι… — Μην ανησυχείς, Όσκαρ· και άλλοι μεγάλοι άνδρες έχουν γνωρίσει δραματικές αποτυχίες!» Σκίτσο του 1883 από τον Άλφρεντ Μπράιαν, μετά την αποτυχία του θεατρικού έργου του Όσκαρ Γουάιλντ «Βέρα, ή Οι Νιχιλιστές στην Αμερική» / Wikimedia Commos

Βραδιές στα κλαμπ

Στην περίπτωση του Όσκαρ και του Γουίλι, είναι η ανατροπή της τύχης που κάνει την ιστορία τόσο εξαιρετική. Ο Γουίλι είχε ξεκινήσει με τις καλύτερες προοπτικές. Δύο χρόνια μεγαλύτερος από τον Όσκαρ, είχε περάσει με ευκολία το σχολείο και το πανεπιστήμιο ως «ένας λαμπρός, ευγενής νεαρός με απεριόριστες προοπτικές».

Σύντομα, όμως, εμφανίστηκαν οι κακές συνήθειες. Ο Γουίλι εγκατέλειψε τη δικηγορία επειδή ήταν πολύ κουραστική δουλειά.

Στράφηκε στη δημοσιογραφία, αλλά η αγάπη του για τα μακρά γεύματα και τις βραδιές στα κλαμπ σήμαινε ότι δεν κρατούσε ποτέ μια δουλειά. Το ντεμπούτο του ως θεατρικός συγγραφέας πήγε καλά στην Αμερική, καλύτερα ακόμη και από αυτό του Όσκαρ, πριν ξεφουσκώσει.

Το 1891 παντρεύτηκε μια πολύ μεγαλύτερη Αμερικανίδα για τα χρήματά της και γρήγορα τον παράτησε, με τη μαινόμενη σύζυγό του να δηλώνει: «Ο κύριος Ουάιλντ δεν μου είναι χρήσιμος ούτε τη μέρα ούτε τη νύχτα».

Ο Γουίλι Ουάιλντ / Wikimedia Commons

Τι συνέβαινε

Ο Όσκαρ Ουάιλντ, αντίθετα, ήταν οικογενειάρχης, αποσπώντας τεράστια δημόσια αναγνώριση για έργα όπως «Η Βεντάλια της Λαίδης Γουίντερμιλ» και «Μια Γυναίκα χωρίς Σημασία» και απολαμβάνοντας μια φαινομενικά σταθερή ιδιωτική ζωή.

Ο Στάργκις πιστεύει ότι ο Γουίλι δεν γνώριζε ότι, παρασκηνιακά, ο μικρότερος αδελφός του είχε σεξουαλικές σχέσεις με άνδρες. Μόνο μετά τις σκανδαλώδεις δικαστικές υποθέσεις του 1895, που οδήγησαν στην καταδίκη του Όσκαρ σε δύο χρόνια καταναγκαστικής εργασίας για «βαριά ανηθικότητα», ο Γουίλι Ουάιλντ συνειδητοποίησε τι συνέβαινε.

Αν και θα ήταν άδικο να κατηγορήσουμε τον Γουίλι για κακία, δεν υπάρχει αμφιβολία για το πόσο θετική επίδραση είχε η πτώση του Όσκαρ στη διάθεσή του.

Τριγύριζε γύρω του, απολαμβάνοντας να παίζει τον ρόλο του προστατευτικού μεγαλύτερου αδελφού, ακόμα κι αν μερικές φορές δεν έπιανε το νόημα: «Ο Όσκαρ δεν ήταν άνθρωπος με κακό χαρακτήρα: θα μπορούσες να του εμπιστευτείς μια γυναίκα οπουδήποτε».

Ο Γουίλι πέθανε το 1899 από αλκοολισμό, ενώ ο Όσκαρ, ένας καταρρακωμένος άνθρωπος, τον ακολούθησε το 1900.

Πορνογραφικά σχέδια

Η Μέιμπελ Μπίαρντσλεϊ ήταν 12 μήνες μεγαλύτερη από τον αδελφό της Όμπρι, αν και τους άρεσε να παρουσιάζονται ως δίδυμα. Διανοούμενοι και ευαίσθητοι -και οι δύο προσχώρησαν στον Καθολικισμό στα είκοσί τους- μοιράζονταν μια άγρια και πονηρή πλευρά.

Τα σχεδόν πορνογραφικά σχέδια του Όμπρι προκάλεσαν σκάνδαλο και η Μπέιμπελ σοκάρισε τους φίλους της με την προθυμία της να συζητά «τα γεγονότα της ζωής», συμπεριλαμβανομένων και των «ανώμαλων».

Το 1891 τα αδέλφια είχαν πάει χωρίς πρόσκληση στο Φούλαμ για να επισκεφθούν τον Έντουαρντ Μπερν-Τζόουνς, τον τότε κορυφαίο αστέρα της βρετανικής τέχνης. Ακριβώς τη στιγμή που ο υπηρέτης τους έδιωχνε, ο Μεγάλος Άνθρωπος εντόπισε την πλούσια κόμη των όμορφων προραφαηλιτικών κόκκινων μαλλιών της Μέιμπελ.

Καλώντας τους να επιστρέψουν, ο Μπερν-Τζόουνς έριξε μια ματιά στα σκίτσα του Όμπρι και δήλωσε: «Θα σας πω αυτό που λέω σε πολύ λίγους, και αυτό είναι: εγκαταλείψτε ό,τι κι αν κάνετε για χάρη της Τέχνης».

Τα σχεδόν πορνογραφικά σχέδια του Όμπρι προκάλεσαν σκάνδαλο και η Μπέιμπελ σοκάρισε τους φίλους της με την προθυμία της να συζητά «τα γεγονότα της ζωής», συμπεριλαμβανομένων και των «ανώμαλων»

Κυρίαρχες γυναίκες, συρρικνωμένοι άνδρες

Έτσι, τα υπέροχα μαλλιά της Μέιμπελ ήταν υπεύθυνα για το γεγονός ότι ο Όμπρι άφησε τη βαρετή δουλειά του ως υπάλληλος και έγινε -τουλάχιστον για μια φευγαλέα στιγμή- ο πιο διάσημος εικονογράφος στη Βρετανία.

Οι σκανδαλωδώς σέξι εικονογραφήσεις του για το θεατρικό έργο του Ουάιλντ «Σαλώμη» το 1894 τον έκαναν ξακουστό.

Κυρίαρχες γυναίκες, συρρικνωμένοι άνδρες και πολλά γεννητικά όργανα απεικονίζονταν χρησιμοποιώντας την χαρακτηριστική ασπρόμαυρη τεχνική του Όμπρι. Τα πράγματα έγιναν ακόμη πιο άσεμνα με τη δουλειά του για το «The Yellow Book», ένα βραχύβιο μηνιαίο περιοδικό του οποίου ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής.

Η σχέση των αδερφών

Η Μέιμπελ, εν τω μεταξύ, ξεκίνησε μια μέτρια καριέρα ως ηθοποιός, σε συνδυασμό με κάποιες ελαφρώς προκλητικές δημοσιογραφικές δραστηριότητες με τίτλους όπως «Το φλερτ, είναι μια νόμιμη διασκέδαση;».

Έδειχνε έντονη απροθυμία να παντρευτεί, παραδεχόμενη ότι «κανένας άλλος άνδρας δεν θα σήμαινε ποτέ τίποτα για εκείνη» εκτός από τον αδελφό της.

Μετά το θάνατο του Όμπρι σε ηλικία μόλις 25 ετών, η συντετριμμένη Μέιμπελ αφιερώθηκε στην αποκατάσταση της μεταθανάτιας φήμης του.

Χάρη στις δίκες του Ουάιλντ, οποιοσδήποτε είχε έστω και την παραμικρή σχέση με τον διασυρμένο θεατρικό συγγραφέα στιγματιζόταν από το σκάνδαλο.

Τολμηρές ιστορίες

Ωστόσο, με την έλευση του νέου αιώνα, η νοσταλγία για τη «χαρούμενη δεκαετία του ’90» άρχισε να επαναφέρει τον Όμπρι στη χάρη του κοινού.

Η Μέιμπελ διοργάνωνε σαλόνια, προσκαλούσε την παλιά παρέα του «Yellow Book» (του περιοδικού του 19ου αιώνα που ανέδειξε τις γυναίκες συγγραφείς) και έγινε περιζήτητη για να γράφει δοκίμια και να επισκέπτεται εκθέσεις με τα έργα του αδελφού της.

Ακόμη και με την υγεία της να κλονίζεται, και πλέον ως μια αξιοσέβαστη παντρεμένη γυναίκα, διατήρησε εκείνη τη λαμπερή σκανδαλιάρικη διάθεση που μοιραζόταν με τον Όμπρι. Στο νεκροκρέβατό της, το 1916, συνέχιζε να διηγείται τολμηρές ιστορίες και να προκαλεί τους επισκέπτες της να κάνουν το ίδιο.

Ο «Χάουντι» περνούσε τις ευχάριστες μέρες του διαβάζοντας, συναντώντας φίλους, όπως τον Χένρι Τζέιμς και την Έντιθ Γουόρτον, και κεντώντας, μια απασχόληση στην οποία διακρινόταν

Ο Στάργκις και ο Γουίλιαμ Χέινς Σμιθ με δύο σκύλους στο Queen’s Acres, στο Γουίντσορ, πριν από το 1920  / Wikimedia Commons

Κεντώντας

Η τελευταία ιστορία του Μάθιου Στάργκις αφορά τον Χάουαρντ Στάργκις, τον προ-προ-θείο του. Σε αυτή την περίπτωση, η δυναμική μεταξύ των αδελφών είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί, διότι, αν και ο αδελφός του Χάουαρντ, ο Τζούλιαν, ήταν διάσημος συγγραφέας τη δεκαετία του 1890, σήμερα έχει ξεχαστεί.

Επιπλέον, τα αδέλφια είχαν μια ήπια και υποστηρικτική σχέση.

Παρόλα αυτά, ο συγγραφέας σκιαγραφεί ένα υπέροχο πορτρέτο ενός δευτερεύοντος χαρακτήρα της ύστερης βικτοριανής εποχής. Υπήρχαν πολλοί άνδρες σαν τον Χάουαρντ τη δεκαετία του 1890: πλούσιοι εργένηδες με υψηλή καλλιέργεια και διακριτική ομοφυλοφιλία.

Ο «Χάουντι» περνούσε τις ευχάριστες μέρες του διαβάζοντας, συναντώντας φίλους, όπως τον Χένρι Τζέιμς και την Έντιθ Γουόρτον, και κεντώντας, μια απασχόληση στην οποία διακρινόταν. Το ανώνυμο μυθιστόρημα του 1891, Tim: A Story of School Life, αφιερωμένο στην «αγάπη που ξεπερνά την αγάπη των γυναικών», ήταν εμπορική και κριτική επιτυχία.

Κανείς δεν φαινόταν να πιστεύει ότι είχε οποιαδήποτε σχέση με την ομοφυλοφιλία.

Αγαπητός φίλος

Μετά από αυτό, ο Χάουντι συνέχισε να ασχολείται με διάφορα πράγματα, εκδίδοντας ένα δεύτερο μυθιστόρημα και στη συνέχεια ένα τρίτο, το «Belchamber», μετά το οποίο φαίνεται να τα παράτησε.

Ζούσε σε μια γραφική και άνετη κατοικία στο Windsor Great Park με τον «Babe», έναν νεότερο και προφανώς ετεροφυλόφιλο φίλο που διαχειριζόταν το σπίτι. Αν και «φυσικά τεμπέλης» όσον αφορά τη συγγραφή, ο Χάουντι ήταν ένας ευχάριστος οικοδεσπότης και ένας αγαπητός φίλος.

Δεν μπορείς παρά να αισθανθείς ότι έζησε μια ζωή που άξιζε τον κόπο.

Relative Failures

*Το βιβλίο Relative Failures: The Lives of Willie Wilde, Mabel Beardsley and Howard Sturgis του Matthew Sturgis κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Head of Zeus.

*Με στοιχεία από thetimes.com