Κατευθυντήριες γραμμές από την ΕΕ για τα πακέτα στήριξης των τραπεζών

27

Σε τρεις άξονες βασίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης που χορηγούνται από τα κράτη-μέλη της ΕΕ προς τις τράπεζες, που υιοθέτησε την Πέμπτη στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Συγκεκριμένα:

– Oι τράπεζες στις οποίες χορηγούνται ενισχύσεις πρέπει να καθίστανται βιώσιμες μακροπρόθεσμα χωρίς περαιτέρω κρατική στήριξη.

-Oι τράπεζες στις οποίες χορηγούνται ενισχύσεις και οι ιδιοκτήτες τους πρέπει να επωμίζονται ένα εύλογο μέρος του κόστους αναδιάρθρωσης.

-Πρέπει να ληφθούν μέτρα για να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.

Η Επιτροπή διευκρινίζει ακόμη ότι οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες είναι προσωρινές και ισχύουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, εξηγούν με ποιον τρόπο θα εφαρμοστούν αυτές τις αρχές στο πλαίσιο της τρέχουσας συστημικής χρηματοπιστωτικής κρίσης, προκειμένου να υπάρξει αποκατάσταση της βιωσιμότητας του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα.

Μετά την 31η Δεκεμβρίου 2010, προβλέπεται να επανέλθουν σε ισχύ οι συνήθεις κανόνες σχετικά με τις ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης, οι οποίοι βασίζονται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 της Συνθήκης της ΕΕ (ενισχύσεις για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που να παραβιάζουν το κοινό συμφέρον.

Σχολιάζοντας την απόφαση της Επιτροπής, η αρμόδια για τον Ανταγωνισμό επίτροπος Νέλι Κρουζ δήλωσε:

«Η χρηματοπιστωτική κρίση μπορεί να μην πέρασε ακόμη, αλλά πρέπει να αρχίσουμε να εργαζόμαστε σοβαρά με τα κράτη μέλη για την αναδιάρθρωση των ευρωπαϊκών τραπεζών. Οι τράπεζες πρέπει να καταστούν και πάλι βιώσιμες δίχως κρατική στήριξη και ο ανταγωνισμός να λάβει νέα ώθηση στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς.»

» Οι κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται σήμερα θα αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο για τις τράπεζες και τα κράτη-μέλη, διότι αναλύουν τα κριτήρια που θα εφαρμόσει η Επιτροπή για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης σε τράπεζες κατά την τρέχουσα περίοδο. Συμπληρώνουν τις προηγούμενες κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές εγγυήσεις, την ανακεφαλαιοποίηση και την αντιμετώπιση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.»

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή τονίζει ότι προκειμένου να χαραχθούν στρατηγικές για ένα βιώσιμο μέλλον, οι τράπεζες θα πρέπει να υποβάλουν τις δραστηριότητές τους σε προσομοίωση ακραίων καταστάσεων.

Αυτό προϋποθέτει διάγνωση των ισχυρών και αδύναμων σημείων κάθε τράπεζας, η οποία θα οδηγήσει ενδεχομένως σε επανεξέταση του επιχειρηματικού μοντέλου της τράπεζας, σε γνωστοποίηση και αντιμετώπιση των περιουσιακών στοιχείων, σε απόσυρση από ζημιογόνες δραστηριότητες ή ακόμη και σε εξέταση της περίπτωσης απορρόφησης της τράπεζας από βιώσιμο ανταγωνιστή ή κανονικής λύσης και εκκαθάρισης.

Παράλληλα, η Επιτροπή καθιστά σαφές ότι οι τράπεζες στις οποίες χορηγούνται ενισχύσεις και οι κάτοχοι του κεφαλαίου τους πρέπει να αναλάβουν επαρκές μερίδιο της ευθύνης για τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους και να συμβάλλουν όσο το δυνατό περισσότερο στην αναδιάρθρωση της τράπεζας με δικούς τους πόρους. Αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένα ότι το κράτος ανταμείβεται δεόντως για τη βοήθεια που παρέχει.

Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν να συμβεί αμέσως, λόγω των συνθηκών της αγοράς, αυτός ο καταμερισμός του κόστους θα πρέπει να εξασφαλίζεται σε μεταγενέστερο στάδιο.

Τέλος, η Επιτροπή αναλύει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που απορρέουν από τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων σε τράπεζες και παρουσιάζει μέτρα για τον περιορισμό τους. Οι στρεβλώσεις μπορεί να οφείλονται στην παρατεταμένη ακατάλληλη ή υπερβολικά επισφαλή συμπεριφορά της τράπεζας ή στη διατήρηση της παρουσίας της στην αγορά εις βάρος των ανταγωνιστών της.

Για ευρεία κρατική στήριξη απαιτούνται ενδεχομένως ορισμένες προσαρμογές, μεταξύ άλλων διαρθρωτικά μέτρα όπως εκποίηση (η οποία μπορεί να διενεργηθεί σε περισσότερα του ενός έτη στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης) ή δεσμεύσεις συμπεριφοράς, όπως περιορισμοί όσον αφορά τις εξαγορές ή τον επιθετικό καθορισμό τιμών και τις επιθετικές στρατηγικές μάρκετινγκ που χρηματοδοτούνται με κρατικές ενισχύσεις.

Λόγω του αριθμού των ταυτόχρονων περιπτώσεων αναδιάρθρωσης, η ανάλυση αυτή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις διαρθρώσεις της εκάστοτε εθνικής αγοράς, προκειμένου να διαφυλάξει την ακεραιότητα και προσβασιμότητα της ενιαίας αγοράς.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ