Συμφωνία ΕΕ – Τουρκμενιστάν για 10 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από το 2009

27

Σημαντικό βήμα στην υπέρβαση των εμποδίων για τον περιορισμό της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Ρωσία έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξασφαλίζοντας από το Τουρκμενιστάν δέσμευση για προμήθεια 10 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως από το 2009 όπως είπε η επίτροπος εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ Μπενίτα Φερέρο-Βάλντνερ.

Παράλληλα, αν και δεν έχει προς το παρόν διευκρινιστεί η οδός διέλευσης των ποσοτήτων αυτών προς την Ευρώπη, η συμφωνία δίνει νέα ώθηση στη βιωσιμότητα της λύσης του αγωγού Nabucco, σχεδίου που έχει την εύνοια τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ και ο οποίος ανταγωνίζεται το ρωσικό σχέδιο του αγωγού South Stream.

Επιστρέφοντας από το Τουρκμενιστάν, η κ. Φερέρο-Βάλντνερ δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα Financial Times ότι ο πρόεδρος της χώρας «έδωσε διαβεβαιώσεις ότι 10 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου θα εξασφαλιστούν για την Ευρώπη το 2009, καθώς και πιθανότητες για συμμετοχές σε προκηρύξεις διαγωνισμών για την ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων. Δεν πρόκειται για πελώρια ποσότητα, αλλά είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της εξεύρεσης εναλλακτικών προμηθευτών φυσικού αερίου».

Η ζήτηση για φυσικό αέριο στην Ευρώπη αναμένεται να αγγίξει τα 536 δισ. κυβικά μέτρα το 2010 και τα 619 δισ. κυβικά μέτρα το 2020. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει 300 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως.

Ειδικοί της πετρελαϊκής βιομηχανίας επισημαίνουν ωστόσο ότι ασάφεια καλύπτει την οδό διέλευσης των ποσοτήτων αυτών προς την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, καθώς και το πότε θα εγκαινιαστεί αυτή η προσφορά.

Σχεδόν το σύνολο της παραγωγής τουρκμενικού φυσικού αερίου που προορίζεται για εξαγωγές καλύπτεται από συμβόλαια τα οποία έχουν ισχύ μέχρι το 2028. Η κεντρασιατική χώρα διαθέτει σημαντική πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα, αλλά οι εταιρίες που είναι σε θέση να αναπτύξουν νέα κοιτάσματα αντιμετωπίζουν τεχνικές δυσκολίες και νομικές και πολιτικές αντιρρήσεις από τη Ρωσία και άλλες χώρες της Κασπίας ως προς την ανάπτυξη υποθαλάσσιων κοιτασμάτων.

Η Gazprom έχει συμβόλαιο με το Τουρκμενιστάν για 60 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως και, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του ρωσικού μονοπωλίου Σεργκέι Κουπριγιάνοφ, «το σύνολο της δυναμικότητας μεταφοράς των κεντρασιατικών χωρών είναι δεσμευμένο μέχρι το 2010 με συμβόλαιο για το αέριο που έχουμε αγοράσει εμείς. Δεν ξέρουμε τι εννοεί η Φερέρο-Βάλντερ λέγοντας για εξασφάλιση από το Τουρκμενιστάν 10 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου το 2009».

Επιπλέον, υπάρχει συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ασγκαμπάτ και Πεκίνου για προμήθεια της Κίνας με 30 δισ. κυβικά μέτρα τουρκμενικού φυσικού αερίου ετησίως, από το 2009. Πέρυσι, το Τουρκμενιστάν πώλησε στην Gazprom περίπου 40 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, κατανάλωσε περίπου 10 δισ. κυβικά μέτρα και πώλησε στο Ιράν σχεδόν την ίδια ποσότητα.

Πηγές, που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, είπαν ότι οι ποσότητες αερίου για την Ευρώπη θα «αφαιρεθούν» από τα συμβόλαια με την Κίνα, καθώς το Πεκίνο δεν ακολούθησε το παράδειγμα της Μόσχας και «προσπαθεί να μας υπαγορεύσει την τιμή. Επιθυμία μας είναι να πωλήσουμε στο Πεκίνο με τιμή 195 δολαρίων τα 1.000 κυβικά μέτρα και η Κίνα αρνείται να πληρώσει πάνω από 100 δολάρια. Κατά συνέπεια, αν υπογράψουμε συμφωνία με την ΕΕ, θα υποχρεώσουμε την Κίνα να δει ότι έχουμε ήδη διεθνείς τιμές» τόνισε η συγκεκριμένη πηγή.

Όσον αφορά τις οδούς διέλευσης τουρκμενικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, η κ. Φερέρο-Βάλντνερ βλέπει τρεις βραχυπρόθεσμες εναλλακτικές λύσεις. Μία εξ αυτών είναι η σύνδεση των υπεράκτιων εγκαταστάσεων του Τουρκμενιστάν με αυτές του Αζερμπαϊτζάν, με μήκους 60 χιλιομέτρων υποθαλάσσιο αγωγό στην Κασπία.

Αλλη είναι η κατασκευή επίγειας διακλάδωσης προς το Καζακστάν, η οποία θα συνδεθεί με «οδό» προς το Αζερμπαϊτζάν. Τρίτη λύση είναι η υγροποίηση των ποσοτήτων τουρκμενικού φυσικού αερίου και η μεταφορά τους με δεξαμενόπλοια.

Η κ. Φερέρο-Βάλντνερ είπε ότι η προσφορά του Τουρκμενιστάν απαιτεί απάντηση από τον ευρωπαϊκό επιχειρηματικό κόσμο, μέσω επενδύσεων σε υποδομές δικτύων αγωγών και για εξερεύνηση νέων κοιτασμάτων.

Ο Ράινχαρντ Μίτσεκ, διαχειριστικός διευθυντής του αγωγού Nabucco, είπε ότι το αξίας 5 δισ. ευρώ πρόγραμμα κατασκευής του αγωγού φυσικού αερίου, ο οποίος θα συνδέσει την κεντρική Ευρώπη με την Κασπία, πρόκειται να αρχίσει να υλοποιείται το 2010.

Η πρώτη φάση, από την Αυστρία στην Αγκυρα (μέσω Ουγγαρίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας), θα ολοκληρωθεί το 2013. Οι πρώτες ποσότητες φυσικού αερίου που θα διέλθουν μέσω του Ναμπούκο προς την ΕΕ θα προέρχονται από το υπεράκτιο πεδίο άντλησης Σαχ Ντενίζ-2 στο Αζερμπαϊτζάν. Αλλοι πιθανοί προμηθευτές περιλαμβάνουν το Καζακστάν, το βόρειο Ιράκ, την Αίγυπτο και το Ιράν.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ