Συμφωνία των «25» για την απελευθέρωση του τομέα υπηρεσιών στην ΕΕ

51

Πολιτική συμφωνία επετεύχθη τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες για το άνοιγμα της αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο διασυνοριακό ανταγωνισμό στις υπηρεσίες προς ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης.

Οι αρμόδιοι υπουργοί της ΕΕ κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία επί του προσχεδίου της Οδηγίας για την απελευθέρωση του τομέα υπηρεσιών, μεταδίδει το Reuters.

Πρόκειται για την πιο αμφιλεγόμενη νομοθεσία της Ένωσης τα τελευταία χρόνια με την οποία θα καθίσταται πιο εύκολο για τις εταιρείες να δραστηριοποιούνται σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ, ανεξαρτήτως της έδρας τους.

Οι διατάξεις της Οδηγίας περιορίστηκαν από τα κράτη-μέλη και το Ευρωκοινοβούλιο έπειτα από τις ισχυρές αντιδράσεις των συνδικάτων και των «παλαιών» μελών της Ένωσης, όπως η Γαλλία, που φοβούνται ότι φθηνότερα εργατικά χέρια από τα νεότερα κράτη-μέλη θα υπονονεύσουν τους δικούς τους εργαζόμενους.

Μετά από εννέα ώρες διαβουλεύσεων, τη συμβιβαστική πρόταση της αυστριακής προεδρίας υπερψήφισαν 24 κράτη μέλη, ενώ η Λιθουανία δήλωσε αποχή. Η οδηγία, που θα πρέπει να εγκριθεί στη συνέχεια σε δεύτερη ανάγνωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το φθινόπωρο, καλύπτει σχεδόν το σύνολο του τομέα των υπηρεσιών.

Από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας εξαιρούνται οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, οι υπηρεσίες μεταφορών και τηλεπικοινωνιών, οι οπτικοακουστικές υπηρεσίες, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι υπηρεσίες ασφάλειας, τα τυχερά παιχνίδια, τα γραφεία προσωρινής ευρέσεως εργασίας. Στις διαπραγματεύσεις η ελληνική πλευρά εξασφάλισε να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας οι συμβολαιογράφοι και οι δικαστικοί επιμελητές.

Βασικό αντικείμενο της οδηγίας είναι οι διατάξεις που αφορούν τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών. Με το νέο κείμενο που συμφωνήθηκε, η αρχή της χώρας καταγωγής (στην οποία αντιτάχθηκε η πλειονότητα της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης αλλά και η ελληνική) αντικαταστάθηκε από την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

Με την απόφαση του Συμβουλίου θεσπίζονται πολυάριθμες παρεκκλίσεις από την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να θέτουν περιορισμούς στην εφαρμογή της οδηγίας για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας υγείας και προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ οι διατάξεις για την απόσπαση των εργαζομένων αφαιρέθηκαν από την οδηγία και δεν θίγονται οι ελληνικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Σε γενικές γραμμές εκτιμάται ότι η οδηγία είναι απολύτως ουδέτερη προς το εργατικό δίκαιο.

Από την οδηγία εξαιρούνται ακόμη οι μη οικονομικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος όπως η άμυνα, ενώ παραμένουν οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος (ηλεκτροδότηση, υδροδότηση, τηλεπικοινωνίες), για τις οποίες λαμβάνεται υπόψη ο ιδιαίτερος ρόλος τους.

Με την απόφαση λαμβάνεται υπόψη η προστασία τόσο του αποδέκτη των υπηρεσιών, όσο και γενικότερα του καταναλωτή, είτε είναι άτομο είτε μικρομεσαία επιχείρηση. Ακόμη θεσπίζεται συστηματική διοικητική συνεργασία στο πλαίσιο της οδηγίας μεταξύ των αρχών της χώρας εγκατάστασης του παρέχοντος την υπηρεσία και των αρχών της χώρας όπου διαμένει ο αποδέκτης.

Προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσαρμοστούν στην οδηγία αυτή μέσα σε μια τριετία, κατά τη διάρκεια της οποίας θα πρέπει να οργανώσουν ενιαία κέντρα εξυπηρέτησης και να υποβάλουν εκθέσεις για τα συστήματα, τα οποία σκοπεύουν να διατηρήσουν.

Ειδικότερα, συμφωνήθηκε ότι τα κράτη μέλη θα υποβάλουν, μέσα στην επόμενη τριετία, έκθεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην οποία θα περιλαμβάνονται οι περιορισμοί, οι όροι και οι προϋποθέσεις που θα διέπουν την εφαρμογή της οδηγίας και τη δραστηριοποίηση ξένων επιχειρήσεων στο έδαφός τους.

Οι διατάξεις αυτές θα πρέπει να συνοδεύονται από λεπτομερή αιτιολόγηση που να είναι σύμφωνη με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Σε γενικές γραμμές εκτιμάται ότι με την τελική μορφή που έλαβε η οδηγία, διατηρείται το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο και προωθείται η απελευθέρωση των υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά, ώστε να αποτελέσει το όχημα για την ανάπτυξή της.

Σε ό,τι αφορά το ιστορικό της οδηγίας, υπενθυμίζεται ότι η αρχική πρόταση κατατέθηκε τον Ιανουάριο του 2004. Στην αρχική της διατύπωση η πρόταση είχε προκαλέσει πολλές και μεγάλες αντιδράσεις στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, καθώς προωθούσε ως βασική αρχή για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών την «αρχή της χώρας καταγωγής».

Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε πρώτη ανάγνωση, το Φεβρουάριο του 2006, τροποποίησε σε βασικά σημεία της οδηγίας, ώστε να γίνει περισσότερο αποδεκτή από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Στις αρχές Απριλίου η Επιτροπή παρουσίασε τροποποιημένη πρόταση, η οποία βασίστηκε τόσο στο κείμενο ευρύτατης συναίνεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όσο και στις εργασίες και διαπραγματεύσεις του Συμβουλίου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ