Αν και μέχρι σήμερα γύρω στους 170 πλανήτες έχουν εντοπιστεί να περιφέρονται γύρω από άστρα εκτός από τον δικό μας Ήλιο, κανείς δεν είχε καταφέρει να τους φωτογραφίσει άμεσα –όλοι είχαν απλώς «ανιχνευθεί». Τώρα, οι πρώτες ματιές προσθέτουν κομμάτια στο τρισδιάστατο παζλ του πώς σχηματίστηκε το Ηλιακό Συστημα.
Αν και μέχρι σήμερα οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει γύρω στους 170 πλανήτες που περιφέρονται γύρω από άστρα εκτός από τον δικό μας Ήλιο, κανείς δεν είχε καταφέρει να τους φωτογραφίσει άμεσα –όλοι είχαν απλώς «ανιχνευθεί». Το 2005 τηλεσκόπια συνέλαβαν τις πρώτες εικόνες εξωηλιακών πλανητών, όλοι τους γίγαντες από αέριο, με μάζα πολλαπλάσια του δικού μας Δία. Οι πρώτες αυτές ματιές στους ξένους κόσμους προσθέτουν κομμάτια στο τρισδιάστατο παζλ του πώς σχηματίστηκε το Ηλιακό Συστημα και, τελικά, οδηγούν σε μια απάντηση για το πόσο συνηθισμένη είναι η Γη.
Αρχικά, το Μάρτιο του 2005, δύο ανεξάρτητες επιστημονικές ομάδες κατέγραψαν την υπέρυθρη λάμψη δύο πλανητών με το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer. Η πρώτη ομάδα, της NASA, παρατήρησε άμεσα τον πλανήτη του HD 209458b, γνωστό και ως Όσιρι, σε απόσταση 150 ετών φωτός στον αστερισμό του Πήγασου. Η δεύτερη, του Κέντρου Αστροφυσικής Harvard Smithsonian, εντόπισε τον πλανήτη TrES-1, σε απόσταση 500 ετών φωτός, στον αστερισμό της Λύρας. Και οι δύο πλανήτες είναι μεγάλοι, πολύ θερμοί, στους 700 βαθμούς Κελσίου, γι’ αυτό και εκπέμπουν υπέρυθρο φως.
Επίσης φέτος, το τηλεσκόπιο του Νότιου Ευρωπαϊκού Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή είδε δύο ακόμα μεγάλους και θερμούς πλανήτες, τους GQ Lupi b και 2M1207, να περιφέρονται αργά σε μεγάλη απόσταση γύρω από τα μητρικά τους άστρα.
Αυτά τα υπέρυθρα «πορτραίτα», μικρές αχνές κουκίδες στα όρια της τεχνολογίας, θα έμοιαζαν απίστευτες πριν από δυο δεκαετίες, όταν εντοπίστηκαν, αλλά δεν εθεάθησαν, τα πρώτα πλανητικά συστήματα. Μέχρι τώρα, οι εξωηλιακοί πλανήτες ανιχνεύονταν μόνο με περίτεχνες έμμεσες μεθόδους. Για παράδειγμα, από την ανεπαίσθητη μείωση στη λάμψη του άστρου όταν ο πλανήτης περνάει από μπροστά του, Η, από τον ασθενή κλυδωνισμό του άστρου λόγω της ασθενούς βαρύτητας των πλανητών του.
Τώρα, χάρη στα νέα επίγεια και τροχιακά τηλεσκόπια, η ανακάλυψη νέων πλανητών επιταχύνεται με αστρονομική πρόοδο. Είναι αξιοσημείωτο ότι ακόμα και στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα εντοπίζουμε μακρινά νέα σώματα στο μέγεθος του Πλούτωνα, για τα οποία υπάρχει μάλιστα διαφωνία για το αν πρέπει να ονομάζονται πλανήτες.
Ειδικά όμως όσον αφορά τους εξωηλιακούς πλανήτες, εκατομμύρια φορές πιο μακριά, οι υποσχέσεις είμαι μεγάλες. Ήδη οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει πλανήτες μόλις επτά φορές μεγαλύτερους από τη Γη. Έχουν επίσης αναλύσει την ατμόσφαιρα ενός εξωηλιακού πλανήτη, και ελπίζουν στο μέλλον να μπορούν με τα νέα τηλεσκόπια να ανιχνεύουν της φασματικές υπογραφές της χλωροφύλλης και της ζωής. Ορισμένοι προτείνουν ακόμα να αναζητήσουμε γιγάντιες κατασκευές…