Ψεύτικες αγγελίες εργασίας: Πόσο πιθανό είναι να πέσεις θύμα απάτης στην Ευρώπη;

Οι ψεύτικες αγγελίες εργασίας έχουν εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα στην Ευρώπη, με νέες περιπτώσεις να αναφέρονται τακτικά σε ολόκληρη την ήπειρο.

Τα τελευταία χρόνια, η Europol και οι εθνικές κυβερνήσεις προτρέπουν όσους αναζητούν εργασία να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, εν μέσω μιας απότομης αύξησης των προσπαθειών απάτης, κυρίως σε διαδικτυακές πλατφόρμες.

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και τα deepfakes καθιστούν τις απειλές ακόμη πιο δύσκολες να εντοπιστούν, το LinkedIn διερεύνησε το ζήτημα και διαπίστωσε ότι σχεδόν ένας στους τρεις υπεύθυνους προσλήψεων στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία υπέστη κλοπή ταυτότητας με σκοπό την αποπλάνηση πιθανών υποψηφίων.

Η έρευνα διεξήχθη σε συνολικά 4.000 άτομα και κοινοποιήθηκε στο Europe in Motion. 

Πώς διεξάγουν τις απάτες τους οι ψεύτικοι υπεύθυνοι προσλήψεων;

Η κύρια τακτική που χρησιμοποιούν οι απατεώνες είναι να ζητούν από τα θύματα να πληρώσουν προκαταβολικά έξοδα — ειδικά για θέσεις εργασίας στο εξωτερικό που δεν υπάρχουν.

Οι δικαιολογίες ποικίλλουν, από ελέγχους ιστορικού έως τέλη αίτησης βίζας και έξοδα εκπαίδευσης και ένταξης, καθώς και εξοπλισμό όπως τηλέφωνα και φορητούς υπολογιστές.

Περίπου το 43% των νέων της Gen Z που αναζητούν εργασία στο Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσαν ότι παραλίγο να πέσουν θύματα απάτης σε γενικές γραμμές, ενώ το 31% ισχυρίστηκε ότι πράγματι έπεσε θύμα απάτης.

Τα ποσοστά είναι ελαφρώς χαμηλότερα αλλά εξακολουθούν να είναι σημαντικά στη Γερμανία, με περίπου έναν στους τρεις υποψηφίους της Γενιάς Ζ να δηλώνει ότι παραλίγο να πέσει θύμα απάτης.

Ποιοι είναι οι πιο ευάλωτοι;

Οι ανησυχίες για την έλλειψη θέσεων εργασίας αυξάνουν ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο.

Παρόλο που οι νέοι υποψήφιοι διαθέτουν συχνά ισχυρές ψηφιακές δεξιότητες, πολλοί εξακολουθούν να παραβλέπουν τα προειδοποιητικά σημάδια λόγω του φόβου να χάσουν την ευκαιρία και του υψηλού κόστους διαβίωσης, με αποτέλεσμα η Gen Z να είναι 3,7 φορές πιο πιθανό να πέσει θύμα απάτης σε σύγκριση με τη Γενιά Χ, σύμφωνα με την έρευνα του LinkedIn.

Αυτό συνάδει επίσης με άλλες εκθέσεις που υποδεικνύουν ότι οι νέοι αποτελούν την «αγαπημένη» ομάδα για εκμετάλλευση.

«Σε όλη την Ευρώπη, παρατηρούμε ένα πιο δύσκολο περιβάλλον προσλήψεων, με μείωση των προσλήψεων σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές. Αυτό μπορεί να κάνει τους αναζητούντες εργασία πιο ευάλωτους», δηλώνει στο Europe in Motion ο Oscar Rodriguez, Αντιπρόεδρος Προϊόντων Εμπιστοσύνης στο LinkedIn.

«Η επείγουσα ανάγκη μπορεί να οδηγήσει τους αναζητούντες εργασία να παραβλέψουν κάποια από τα συνηθισμένα προειδοποιητικά σημάδια, και γι’ αυτό επενδύουμε σε εργαλεία και μέτρα προστασίας που βοηθούν τα μέλη να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις σχετικά με την αξιοπιστία, και προσθέτουμε βήματα για να ενθαρρύνουμε τα μέλη να κάνουν μια παύση και να σκεφτούν κατά τη διάρκεια της αναζήτησης εργασίας.»

Ποια προειδοποιητικά σημάδια πρέπει να προσέχετε;

Πέρα από τυχόν προκαταβολές ή έλλειψη επαρκούς πλαισίου κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας, οι υποψήφιοι πρέπει να προσέχουν τους υπεύθυνους προσλήψεων που ζητούν ευαίσθητες πληροφορίες νωρίς στη διαδικασία επιλογής και σας πιέζουν υπερβολικά να λάβετε μια απόφαση.

Πάνω απ’ όλα, είναι ζωτικής σημασίας να περιηγηθείτε στον ιστότοπο της εταιρείας για να ελέγξετε τη νομιμότητά της, καθώς και την ύπαρξη της πραγματικής κενής θέσης και του υπεύθυνου προσλήψεων, πριν προχωρήσετε στο στάδιο της αίτησης.

Στην έρευνά του, το LinkedIn διαπίστωσε ότι σχεδόν οι μισοί υπεύθυνοι προσλήψεων στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία δέχτηκαν προληπτικά επικοινωνία από άτομα που αναζητούσαν εργασία για να επαληθεύσουν αν μια θέση ήταν γνήσια.

Η συντριπτική πλειοψηφία των υπεύθυνων προσλήψεων (67%) παραδέχεται, ωστόσο, ότι η οικοδόμηση εμπιστοσύνης έχει γίνει πιο δύσκολη.

Γι’ αυτό «πολλοί είναι επίσης πιο διαφανείς σχετικά με τη θέση εργασίας, την εταιρεία και τη διαδικασία από την αρχή», λέει ο Rodriguez, επειδή γνωρίζουν ότι οι υποψήφιοι εξετάζουν τις προσφορές εργασίας πιο προσεκτικά.

Πού διατρέχουν οι άνθρωποι τον μεγαλύτερο κίνδυνο και ποια είναι η οικονομική επίπτωση;

Μια άλλη μελέτη, από την εταιρεία χρηματοοικονομικής τεχνολογίας Revolut, ανέλυσε την κλίμακα των απάτων εργασίας σε σχέση με όλες τις απάτες που αναφέρθηκαν στην εταιρεία σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Αν και το ποσοστό δεν είναι τόσο υψηλό όσο για άλλους τύπους απάτης, όπως εκείνες που σχετίζονται με αγορές ή επενδύσεις, οι ψεύτικες αιτήσεις εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό μερίδιο.

Η Ρουμανία βρίσκεται στην πρώτη θέση, με σχεδόν το ένα πέμπτο όλων των απάτων, ακολουθούμενη από την Ισπανία (12%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (8%), ενώ η πλειονότητα των χωρών κυμαίνεται γύρω στο 4% ή 5%.

Ωστόσο, ο οικονομικός αντίκτυπος σε σχέση με όλες τις απάτες είναι πολύ μεγαλύτερος από ό,τι θα μπορούσε να υποδηλώνει ο καθαρός αριθμός των περιπτώσεων, κατά μέσο όρο 10% σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα.

Στις χειρότερες περιπτώσεις, οι απάτες που αφορούν προσφορές εργασίας αντιπροσωπεύουν το 20% όλων των οικονομικών απωλειών που σχετίζονται με απάτες στην Πορτογαλία, το 19% στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 18% στην Ιταλία και το 16% τόσο στη Γερμανία όσο και στη Ρουμανία.