Η Γκρέτα Τούνμπεργκ είναι η δεύτερη πιο επικίνδυνη αντισημίτρια στη νέα «μαύρη λίστα» του Ισραήλ

Μια έκθεση της κυβέρνησης το0υ Ισραήλ για τον αντισημιτισμό προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς κατατάσσει την Γκρέτα Τούνμπεργκ ως τη δεύτερη πιο επικίνδυνη αντισημίτρια διεθνώς, τοποθετώντας την μάλιστα αρκετές θέσεις πάνω από τον εθνικιστή Νικ Φουέντες, σύμφωνα με το Responsible Statecraft.

Η έκθεση του Υπουργείου Διασποράς του Ισραήλ εξετάζει δέκα πρόσωπα με μεγάλη επιρροή στον παγκόσμιο αντισημιτικό και αντισιωνιστικό λόγο για το 2025. Η επιλογή τους, σύμφωνα με το υπουργείο, έγινε με βάση δύο κριτήρια: τη βαρύτητα των δηλώσεων ή των ενεργειών τους και το μέγεθος της επιρροής τους στο κοινό. Αν και αντίστοιχες λίστες έχουν δημοσιευθεί στο παρελθόν από οργανώσεις εκτός κυβέρνησης, αυτή φαίνεται να είναι η πρώτη τέτοια κατάταξη που φέρει επίσημη ισραηλινή κρατική σφραγίδα.

Στην περίπτωση της Τούνμπεργκ, το υπουργείο, σύμφωνα με το δημοσίευμα του RS, επικαλείται ως ένδειξη αντισημιτισμού το γεγονός ότι η ακτιβίστρια έχει χρησιμοποιήσει λέξεις όπως «γενοκτονία», «πολιορκία» και «μαζική λιμοκτονία» για να περιγράψει τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα.

Ωστόσο, τέτοιες απόψεις δεν βρίσκονται πλέον στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δημοσκόπηση της Quinnipiac τον Αύγουστο έδειξε ότι οι μισοί Αμερικανοί ψηφοφόροι θεωρούν πως το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία, ενώ δημοσκόπηση της Washington Post τον Οκτώβριο κατέγραψε ότι την ίδια άποψη έχει και το 39% των Εβραίων Αμερικανών.

Παρά ταύτα, η έκθεση εμφανίζει την Τούνμπεργκ ως σοβαρότερη απειλή από τον Νικ Φουέντες, ο οποίος έχει υποστηρίξει ότι ο Ιουδαϊσμός δεν είναι συμβατός με τον δυτικό πολιτισμό και έχει μιλήσει για «ολοκληρωτική άρια νίκη».

Η Σουηδή ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ, η οποία συμμετείχε στον Global Sumud Flotilla που επιχείρησε να παραδώσει βοήθεια στη Γάζα και συνελήφθη από το Ισραήλ, κάνει χειρονομία κατά την άφιξή της στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», στην Αθήνα, Ελλάδα, στις 6 Οκτωβρίου 2025. REUTERS/Λουίζα Γουλιαμάκη.

Πώς καταρτίστηκε η λίστα

Η κατάταξη βασίζεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά την επιρροή κάθε προσώπου: αριθμός ακολούθων στα social media, εμφανίσεις σε μέσα ενημέρωσης και εκτιμώμενη δυνατότητα επηρεασμού της κοινής γνώμης. Ο δεύτερος είναι μια «βαθμολογία κινδύνου», που υπολογίζεται από τη συχνότητα αναρτήσεων τις οποίες η έκθεση χαρακτηρίζει αντισημιτικές ή αντι-ισραηλινές — όροι που στο κείμενο της έκθεσης χρησιμοποιούνται συχνά σχεδόν εναλλάξ.

Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης ο κωμικός Μπάσεμ Γιούσεφ, γνωστός για την έντονη κριτική του στις ισραηλινές ενέργειες στη Γάζα, και ο συντηρητικός σχολιαστής Τάκερ Κάρλσον, παρότι ο ίδιος φαίνεται να συγκεντρώνει χαμηλή βαθμολογία κινδύνου με βάση τα ίδια τα κριτήρια της έκθεσης. Στην πρώτη θέση βρίσκεται ο influencer Νταν Μπιλζέριαν, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θέλει να «σκοτώσει Ισραηλινούς».

Στο στόχαστρο ακόμη και η Ms. Rachel

Σε ξεχωριστή ενότητα για Αμερικανούς influencers, η έκθεση αναφέρεται και στη Ms. Rachel, τη YouTuber με σχεδόν 20 εκατομμύρια συνδρομητές, γνωστή για τα εκπαιδευτικά βίντεο για μικρά παιδιά. Το υπουργείο τη συγκαταλέγει στις πιο επιδραστικές υποτιθέμενες αντισημιτικές φωνές.

Ως προβληματικό περιεχόμενο αναφέρει τις αναρτήσεις της για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, την ανάδειξη των επιπτώσεων σε αμάχους και παιδιά και την καταδίκη ισραηλινών στρατιωτικών ενεργειών. Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι η Ms. Rachel έχει προωθήσει καμπάνιες συγκέντρωσης χρημάτων για επείγουσα βοήθεια σε παιδιά στη Γάζα και σε άλλες εμπόλεμες ζώνες.

Η σύνδεση με τη Γάζα και το «όγδοο μέτωπο»

Σύμφωνα με την ίδια την έκθεση, οι εξάρσεις αντισημιτικού λόγου συχνά συνέπιπταν χρονικά με ισραηλινές στρατιωτικές ενέργειες. Στην Αυστραλία, η επίθεση στην παραλία Μπόντι καταγράφεται ως η μόνη σημαντική έξαρση του 2025 που δεν συνδέθηκε με τη Γάζα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η έκθεση εντοπίζει αυξήσεις αντισημιτικού λόγου στο X μετά την παραβίαση της εκεχειρίας στη Γάζα από το Ισραήλ τον Μάρτιο, μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν τον Ιούνιο και μετά τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στη Ντόχα τον Σεπτέμβριο.

Παρότι αναγνωρίζει αυτόν τον χρονικό συσχετισμό, η έκθεση υποστηρίζει ότι η άνοδος του αντισημιτισμού δεν οφείλεται στις ισραηλινές ενέργειες καθαυτές, αλλά στις εικόνες πολέμου, στις ανθρωπιστικές αφηγήσεις και στις πολιτικές εκστρατείες που τις συνοδεύουν.

Το Ισραήλ παραδέχεται ότι αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση δημοσίων σχέσεων. Όπως μεταδίδει το RS, o πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου την έχει περιγράψει ως το «όγδοο μέτωπο» της χώρας. Σε αντίθεση με τα επτά άλλα μέτωπα —Γάζα, Δυτική Όχθη, Λίβανος, Ιράν, Υεμένη, Συρία και Ιράκ— όπου τα μέσα είναι στρατιωτικά, στο «όγδοο μέτωπο» το βασικό πεδίο μάχης είναι τα social media. Όπως είπε ο Νετανιάχου σε συνάντηση με influencers στο Ισραήλ, «τα όπλα αλλάζουν με τον καιρό» και σήμερα τα πιο σημαντικά είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Israeli PM Benjamin Netanyahu, wanted for war crimes by the International Criminal Court, met today with American social media influencers and told them that TikTok is the “most important” “weapon” in the fight to secure Israel’s base on the right.

“Weapons change over time…… https://t.co/B3jlCkHejy pic.twitter.com/2WDugy2XY5

— Drop Site (@DropSiteNews) September 27, 2025

Κριτική στις πλατφόρμες και στον ίδιο τον υπουργό

Η έκθεση στρέφεται και κατά των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης που δεν έχουν υιοθετήσει πλήρως τον ορισμό του αντισημιτισμού της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος. Επικριτές του συγκεκριμένου ορισμού υποστηρίζουν ότι χρησιμοποιείται συχνά για να παρουσιάζεται η κριτική στο Ισραήλ ως αντισημιτισμός και για να περιορίζεται ο φιλοπαλαιστινιακός λόγος. Σύμφωνα με την έκθεση, YouTube, Reddit και X εμφανίζουν τα χαμηλότερα επίπεδα συμμόρφωσης.

Την ίδια ώρα, ο ίδιος ο υπουργός Διασποράς, Αμιχάι Τσίκλι, έχει βρεθεί στο στόχαστρο για τις σχέσεις που έχει καλλιεργήσει με ακροδεξιά ευρωπαϊκά κόμματα με ιστορικούς δεσμούς με συμπαθούντες των Ναζί. Αυτές οι επαφές οδήγησαν εβραϊκές οργανώσεις και ειδικούς στον αντισημιτισμό να μποϊκοτάρουν συνέδριο που διοργάνωσε τον περασμένο Μάρτιο.

Η αιχμηρή έκθεση του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ

Την ίδια εβδομάδα, το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ δημοσίευσε δική του έκθεση για τον αντισημιτισμό, με αφορμή την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Σε αυτήν ασκείται σκληρή κριτική στην προσέγγιση της ισραηλινής κυβέρνησης.

Η έκθεση σημειώνει ότι Ισραηλινοί πολιτικοί και μέσα ενημέρωσης έχουν, ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες, διευρύνει συνεχώς το τι θεωρείται αντισημιτισμός, κάποιες φορές με «παράλογο ή βιαστικό» τρόπο. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να ζητά την κατάργηση του Yπουργείου Διασποράς, χαρακτηρίζοντάς το, κατά περιόδους, «ντροπή».