Μόσχα: Αποκαλύφθηκε η άκρως μυστική σχολή που εκπαιδεύει Ρώσους πράκτορες – Ποιο γνωστό πανεπιστήμιο τη «φιλοξενεί»

Η αποκάλυψη ότι το γνωστό και έγκριτο Κρατικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο Bauman της Μόσχας εκπαιδεύει μυστικά Ρώσους αξιωματικούς των στρατιωτικών πληροφοριών, ιδίως χάκερ, προκύπτει μέσα από 2.000 έγγραφα που ελήφθησαν από μια κοινοπραξία διεθνών μέσων ενημέρωσης.

Πρόκειται για τον Guardian, το Der Spiegel, τη Le Monde, το Insider, το Delfi και το VSquare.

Τα αρχεία, που καλύπτουν αρκετά χρόνια δραστηριότητας έως το 2025, περιλαμβάνουν προγράμματα σπουδών, αρχεία εξετάσεων, συμβάσεις προσωπικού και τις επαγγελματικές αναθέσεις μεμονωμένων αποφοίτων, εντοπίζοντας την πορεία τους από ασκήσεις στην τάξη σε θέματα hacking και παραπληροφόρησης έως τοποθετήσεις σε μερικές από τις πιο διαβόητες κυβερνομονάδες του ρωσικού στρατιωτικού μηχανισμού πληροφοριών.

Το Bauman, ένα από τα κορυφαία τεχνικά πανεπιστήμια της Ρωσίας, δεν έκρυψε ποτέ τους δεσμούς του με τον στρατό.

Ιδρύθηκε το 1830 και αργότερα εκπαίδευσε τους μηχανικούς και τους επιστήμονες που κατασκεύασαν σοβιετικούς πυραύλους, άρματα μάχης και συστήματα όπλων, και συνεχίζει να το κάνει μέχρι σήμερα.

Σε μια εσωτερική επιστολή του 2013, την οποία είδε η εφημερίδα Guardian και απευθύνθηκε στον τότε υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου, ο πρύτανης του πανεπιστημίου έγραψε ότι διεξάγει περισσότερη έρευνα και ανάπτυξη από οποιοδήποτε άλλο ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Ρωσία, με περισσότερο από το 40% να διεξάγεται προς το συμφέρον του υπουργείου Άμυνας.

Η μυστική σχολή στο πανεπιστήμιο της Μόσχας που εκπαιδεύει Ρώσους χάκερ

Στο Κρατικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο Bauman της Μόσχας, ο Daniil Porshin κατατάχθηκε μεταξύ των κορυφαίων φοιτητών.

Οι συνολικοί βαθμοί του 25χρονου φοιτητή μηχανικής συχνά πλησίαζαν το άριστο σκορ καθ’ όλη τη διάρκεια των ετών που φοιτούσε στο φημισμένο ίδρυμα, από το 2018 έως το 2024. Αλλά ο νεαρός άνδρας από το Ιρκούτσκ, στη Σιβηρία, ο οποίος έπαιξε επίσης για την ομάδα ποδοσφαίρου του σχολείου, δεν ήταν απλώς ένας υπόδειγμα μαθητή.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ο Porshin δεν παρακολούθησε μόνο μαθήματα με τίτλο «κρυπτογραφία» ή «ασφάλεια δικτύων υπολογιστών», τα οποία είναι στάνταρ στα προγράμματα εκπαίδευσης στον κυβερνοχώρο. Έμαθε επίσης πώς να «σπάει έναν κωδικό πρόσβασης», να «δημιουργεί έναν ιό» και ακόμη και να «χακάρει έναν διακομιστή», γεγονός που υποδηλώνει πιο αμφισβητήσιμες επαγγελματικές φιλοδοξίες.

Μετά την αποφοίτησή του το 2024, ο επίδοξος χάκερ εντάχθηκε κρυφά στη Μονάδα 26165 της GRU, της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών.

Γνωστή ως Fancy Bear ή APT28, αυτή η ομάδα Ρώσων χάκερ κατηγορείται κυρίως για την παραβίαση του γαλλικού τηλεοπτικού καναλιού TV5 Monde το 2015 για τη μετάδοση τζιχαντιστικής προπαγάνδας, για την κλοπή email από την ομάδα του Εμανουέλ Μακρόν όταν ήταν υποψήφιος για την προεδρία στις αρχές του 2017 και, πιο πρόσφατα, για τη στόχευση ιδρυμάτων που εμπλέκονται στη διοργάνωση των πιο πρόσφατων Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024 .

Ο  Daniil Porshin δεν απάντησε σε ερωτήσεις της Le Monde. Την ίδια χρονιά, 15 φοιτητές με παρόμοιο ακαδημαϊκό υπόβαθρο εντάχθηκαν επίσης στις ρωσικές στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες.

Η επίσκεψη του Πούτιν στο πανεπιστήμιο

Τον Απρίλιο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επισκέφθηκε την πανεπιστημιούπολη του Κρατικού Τεχνικού Πανεπιστημίου Bauman της Μόσχας, η οποία βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Γιάουζα στα ανατολικά της πόλης και φιλοξενεί μερικά από τα λαμπρότερα επιστημονικά μυαλά της χώρας.

Περιηγήθηκε στην πανεπιστημιούπολη, συναντήθηκε με προπτυχιακούς φοιτητές και καυχήθηκε για τα φιλόδοξα σχέδια της Μόσχας για διαστημικές αποστολές στη Σελήνη και τον Άρη. «Έχεις όλα όσα χρειάζεται για να είσαι ανταγωνιστικός», είπε ο Πούτιν στους φοιτητές.

Αυτό που δεν ανέφερε η ανακοίνωση του Κρεμλίνου για την επίσκεψη του Πούτιν ήταν μια μυστική σχολή μέσα στο πανεπιστήμιο, γνωστή απλώς ως Τμήμα 4 ή «Ειδική Εκπαίδευση».

Εδώ, η επίλεκτη ομάδα φοιτητών προετοιμάζεται αθόρυβα για σταδιοδρομίες στην GRU, της οποίας οι πράκτορες έχουν χακάρει δυτικά κοινοβούλια, έχουν δηλητηριάσει αντιφρονούντες σε ξένο έδαφος και έχουν παρέμβει σε εκλογές σε όλη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Μέχρι σήμερα, ο ρόλος του στην προετοιμασία μελλοντικών πρακτόρων των μυστικών υπηρεσιών παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό μυστικός, εκτός από μια επίλεκτη ομάδα εμπλεκομένων.

«Μερικές φορές πρώτα σε εντοπίζουν από το σχολείο, μετά πηγαίνεις στο Bauman και κατατάσσεσαι στις υπηρεσίες… είναι μέρος μιας διαδικασίας», δήλωσε ένας πρώην ανώτερος Ρώσος αξιωματούχος της άμυνας.

Ποιοι διευθύνουν το τμήμα

Ενσωματωμένο στο κέντρο στρατιωτικής εκπαίδευσης του πανεπιστημίου, το Τμήμα 4 χωρίζεται σε τρεις εξειδικευμένες κατευθύνσεις, σύμφωνα με τα έγγραφα. Η πιο εξέχουσα, που φέρει τον κωδικό 093400, ονομάζεται «Υπηρεσία Ειδικής Αναγνώρισης».

Τα έγγραφα δείχνουν ότι η GRU ασκεί άμεσο έλεγχο στη διαδικασία πρόσληψης και βαθμολόγησης – στέλνοντας τους δικούς της αξιωματικούς για τη διεξαγωγή εξετάσεων, την έγκριση υποψηφίων και την επίβλεψη των τοποθετήσεων. Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός προγράμματος όπου η διάκριση μεταξύ καθηγητή και χειριστή και μεταξύ διδασκαλίας και πρόσληψης είναι θολή.

Το τμήμα διευθύνεται από τον αντισυνταγματάρχη Αντισυνταγματάρχη Κίριλ Στουπάκοφ, αξιωματικό πληροφοριών διαβιβάσεων ο οποίος, σύμφωνα με τα έγγραφα, υπέγραψε τριετές συμβόλαιο το 2022 με τη Μονάδα 45807 της GRU, μία από τις βασικές μονάδες της υπηρεσίας. Δεν είναι σαφές εάν εξακολουθεί να βρίσκεται σε ενεργό υπηρεσία.

Στο Bauman, τα θέματα του Στουπάκοφ, περιλαμβάνουν την εκπαίδευση των φοιτητών στην εξειδίκευση στην ηλεκτρονική παρακολούθηση και την μυστική επιτήρηση.

Οι διαφάνειες PowerPoint, προφανώς σχεδιασμένες να συνοδεύουν τις διαλέξεις του συνιστούν έναν κατάλογο απάτης: ένας ανιχνευτής καπνού που στην πραγματικότητα είναι μια κάμερα, μια συσκευή που βρίσκεται απαρατήρητη ανάμεσα σε ένα πληκτρολόγιο και έναν υπολογιστή καταγράφοντας κάθε πάτημα πλήκτρου, ένα καλώδιο οθόνης που είναι επίσης μια σιωπηλή μηχανή λήψης στιγμιότυπων οθόνης που αποθηκεύει τις λήψεις του σε μια κρυφή μονάδα flash.

Ένας άλλος δάσκαλος που αναφέρεται στα έγγραφα είναι ο Βίκτορ Νετίκσο, ένας υποστράτηγος με κυρώσεις από τη Δύση, ο οποίος διοικούσε τη Μονάδα 26165 – μια ομάδα χάκερ γνωστή ως Fancy Bear – της οποίας οι αξιωματικοί κατηγορήθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ για παρέμβαση στις προεδρικές εκλογές του 2016.

Το πρόγραμμα σπουδών

Μεταξύ των βασικών μαθημάτων είναι ένα με τίτλο «Άμυνα κατά της τεχνικής αναγνώρισης». Σε διάστημα 144 ωρών σε δύο εξάμηνα, οι φοιτητές διδάσκονται όλα τα εργαλεία του σύγχρονου hacking, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων με κωδικό πρόσβασης, των τρωτών σημείων λογισμικού και των λεγόμενων trojans – κακόβουλων προγραμμάτων που μεταμφιέζονται σε νόμιμο λογισμικό που μπορεί να επιτρέψει μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε ένα σύστημα. 

Για να περάσουν το μάθημα, οι φοιτητές υποχρεούνται να πραγματοποιήσουν «πρακτικές δοκιμές διείσδυσης», ενώ μια ενότητα είναι αφιερωμένη εξ ολοκλήρου στους ιούς υπολογιστών. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, πρέπει να αναπτύξουν οι ίδιοι έναν.

Οι φοιτητές διδάσκονται επίσης τη δομή και την οργάνωση των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Ξεχωριστές συνεδρίες καλύπτουν τη χρήση των δυτικών πληροφοριών στον πόλεμο στην Ουκρανία και την ανάπτυξη εχθρικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναγνώρισης και κρούσης στο ουκρανικό πεδίο της μάχης.

Εκτός από τις εργασίες hacking, το πρόγραμμα σπουδών καλύπτει επίσης τον πόλεμο πληροφοριών. Οι προχωρημένοι φοιτητές πρέπει να ολοκληρώσουν ένα σεμινάριο για την ανάπτυξη μιας εκστρατείας παραπληροφόρησης, σύμφωνα με τα έγγραφα, με στόχο τη δημιουργία ενός βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιώντας «χειραγώγηση, πίεση και κρυφή προπαγάνδα».

Οι μαθητές διδάσκονται τους μηχανισμούς της ψυχολογικής χειραγώγησης και πώς να επιβάλλουν μια «σωστή» αντίληψη των πληροφοριών σε ένα κοινό.

Εν τω μεταξύ, το διδακτικό υλικό διαποτίζει τους μαθητές με την ορθοδοξία του Κρεμλίνου: ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν «αναπόφευκτος». «Εθνικιστές και νεοναζί» βρίσκονται στην εξουσία εκεί. Οι Ρώσοι στο Ντονμπάς αντιμετωπίζουν «γενοκτονία», με την υποστήριξη ευρωπαϊκών χωρών.