Αγορά εργασίας: Τα επαγγέλματα της νέας εποχής – Που χτυπάει ο «παλμός» της Ελλάδας

Σε μετασχηματισμό βρίσκεται η αγορά εργασίας στην Ελλάδα. Κεντρικοί πυλώνες αυτής της εξέλιξης είναι η ψηφιακή οικονομία, η πράσινη μετάβαση και η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε τομείς όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός και η υγεία.

Η ανάγκη για στρατηγική επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ εκπαίδευσης και σύγχρονων επιχειρηματικών αναγκών

Ο «παλμός» της νέας εποχής χτυπά εκεί όπου η αγορά μετατοπίζεται από «στατικά» επαγγέλματα σε δυναμικούς ρόλους που απαιτούν κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, συνεργασία και ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων.

Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγορά εργασίας

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ψηφιακής οικονομίας και αναμένεται να επηρεάσει καταλυτικά πολλούς εργασιακούς κλάδους την επόμενη δεκαετία.

Η ενσωμάτωση της AI σε όλους τους τομείς παραγωγής αυξάνει κατακόρυφα τη ζήτηση για συγκεκριμένες ειδικότητες, όπως ειδικούς στην τεχνητή νοημοσύνη (AI specialists), αναλυτές δεδομένων (data analysts), μηχανικούς λογισμικού και επαγγελματίες κυβερνοασφάλειας.

Η ΤΝ δεν επηρεάζει μόνο την τεχνολογία, αλλά ενσωματώνεται σε παραδοσιακούς τομείς της ελληνικής οικονομίας:

• Υγεία: Δημιουργούνται ρόλοι που συνδυάζουν την ιατρική γνώση με την ανάλυση δεδομένων, όπως οι αναλυτές δεδομένων υγείας και οι ειδικοί στην τηλεϊατρική
• Πρωτογενής τομέας: Η τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτεί τις τεχνολογίες γεωργίας ακριβείας, απαιτώντας νέες δεξιότητες από τους επαγγελματίες του κλάδου.
• Ναυτιλία: Η ψηφιοποίηση των λειτουργιών και η μετάβαση στην πράσινη ναυτιλία δημιουργούν ανάγκες για ειδικούς θαλάσσιας τεχνολογίας

Στο νέο αυτό τοπίο, οι θέσεις εργασίας δεν θα ορίζονται πλέον από παραδοσιακούς τίτλους, αλλά από τον συνδυασμό τεχνικών γνώσεων και οριζόντιων δεξιοτήτων, όπως η κριτική σκέψη και η ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων.

Οι κλάδοι που αναμένεται να παρουσιάσουν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη

Στην αιχμή της αναπτυξιακής αυτής δυναμικής, σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, βρίσκονται κλάδοι που λειτουργούν ως «μοχλοί» δημιουργίας θέσεων εργασίας.

Οι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας που αναμένεται να παρουσιάσουν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη και να διαμορφώσουν την αγορά εργασίας την επόμενη δεκαετία είναι οι εξής:

• Ψηφιακή οικονομία: Θεωρείται ο πρώτος βασικός πυλώνας ανάπτυξης. Η ενσωμάτωση της ΤΝ, των μεγάλων δεδομένων και των ψηφιακών υποδομών σε όλους τους παραγωγικούς τομείς δημιουργεί νέες προοπτικές. Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο καινοτομίας μέσω επενδύσεων σε data centers και τεχνολογικά hubs.
• Πράσινη μετάβαση και ενέργεια: Ο κλάδος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και η ανάγκη για βιωσιμότητα δημιουργούν μια νέα γενιά οικονομικής δραστηριότητας.
• Ναυτιλία: Η ναυτιλία παραμένει κρίσιμη, με τη μετάβαση σε πράσινα καύσιμα και την ψηφιοποίηση να ηγούνται των εξελίξεων. Η «γαλάζια οικονομία» αναμένεται να αυξήσει το ΑΕΠ των χωρών της νότιας Ευρώπης κατά 7% έως το 2036.
• Τουρισμός: Ως βασικός πυλώνας της οικονομίας, ο τουρισμός στρέφεται προς τις βιώσιμες και προσωποποιημένες εμπειρίες, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία για τον σχεδιασμό ολοκληρωμένων υπηρεσιών φιλοξενίας.
• Υγεία και βιοϊατρική: Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τη ζήτηση για υπηρεσίες φροντίδας, ενώ η ανάπτυξη της τηλεϊατρικής και των βιοϊατρικών τεχνολογιών ανοίγει νέους δρόμους στον κλάδο.
• Πρωτογενής τομέας και αγροδιατροφή: Ο τομέας μετασχηματίζεται μέσω της γεωργίας ακριβείας και των βιώσιμων καλλιεργειών, στοχεύοντας στην ενίσχυση της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων.
• Logistics και εφοδιαστική αλυσίδα: Η στρατηγική γεωγραφική θέση της Ελλάδας την καθιστά κόμβο μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Η ανάπτυξη λιμένων και υποδομών ενισχύει την ανάγκη για αποτελεσματική διαχείριση των ροών εμπορίου.

Η ανάπτυξη αυτών των κλάδων θα βασιστεί στη σύγκλιση της τεχνολογίας, της βιωσιμότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας, μετατρέποντας τη χώρα σε κόμβο υψηλής αξίας.

Το νέο μισθολογικό τοπίο

Ξεχωρίζει ο τομέας της πληροφορικής και των συμβουλευτικών υπηρεσιών, με αύξηση απασχόλησης κατά 107% και περισσότερες από 27.000 νέες θέσεις. Ακολουθούν οι κατασκευές με +88% και σχεδόν 50.000 θέσεις, η φαρμακοβιομηχανία με +61%, τα logistics με +34% και οι υπηρεσίες υγείας με +32%. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συμβολή της βιομηχανίας, με περισσότερες από 66.000 νέες θέσεις εργασίας.

Οι ίδιοι κλάδοι διαμορφώνουν και το νέο μισθολογικό τοπίο. Πέντε βασικοί τομείς καταγράφουν μέσες αποδοχές άνω των 2.000 ευρώ, σημαντικά υψηλότερες από τον μέσο μισθό των 1.516 ευρώ. Συγκεκριμένα, προηγούνται τα χρηματοοικονομικά με 2.940 ευρώ, ενώ ακολουθούν, η ενέργεια με 2.613 ευρώ, η πληροφορική και οι συμβουλευτικές υπηρεσίες με 2.324 ευρώ, η έρευνα και ανάπτυξη με 2.175 ευρώ και η φαρμακοβιομηχανία με 2.108 ευρώ.

Η αύξηση των αποδοχών συνδέεται άμεσα με την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, αλλά και με τις τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η ψηφιοποίηση και η Τεχνητή Νοημοσύνη, που ενισχύουν τη ζήτηση για εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης. Συνολικά, 46 κλάδοι της οικονομίας προσφέρουν πλέον αποδοχές υψηλότερες του μέσου όρου, με το 43% αυτών να ανήκει στη μεταποίηση. Παράλληλα, σημαντικές αυξήσεις 46% καταγράφονται σε παραδοσιακούς κλάδους υπηρεσιών, ενώ ανοδική πορεία 33% εμφανίζουν και δραστηριότητες, όπως οι νομικές και λογιστικές υπηρεσίες.

Το ζητούμενο της επόμενης μέρας

«Τα επαγγέλματα του μέλλοντος στην Ελλάδα δεν θα προκύψουν τυχαία και δεν θα έχουν τίτλους, αλλά δεξιότητες. Θα είναι αποτέλεσμα στρατηγικών επιλογών σε εκπαίδευση, επενδύσεις και πολιτικές απασχόλησης. Η χώρα έχει τη δυνατότητα να μετατραπεί σε κόμβο τεχνολογίας, ενέργειας, ναυτιλίας και τουρισμού υψηλής αξίας. Το ζητούμενο είναι να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης δεξιοτήτων. Όποιος επενδύσει έγκαιρα στην προσαρμογή της γνώσης, θα είναι ο μεγάλος κερδισμένος της νέας εποχής», σχολιάζει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης.