Ο «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2025» έθαψε μόνος του εκατοντάδες πρόβατα καθώς περίμενε την αρμόδια υπηρεσία 40 μέρες

«Στόχος μας είναι να φτάσουμε στις 4.000 πρόβατα» έλεγε έμπλεος χαράς τον Δεκέμβριο του 2024 ο Αχιλλέας Δηματάκης, όταν κέρδιζε τον τίτλο «Κτηνοτρόφος της χρονιάς 2025».

Εναν χρόνο αργότερα, ο 43 χρονος κτηνοτρόφος από τις Σέρρες βρέθηκε αντιμέτωπος με την πιο δύσκολη συνθήκη στον εργασιακό του βίο: την απώλεια, λόγω ευλογιάς, των 830 προβάτων του. Ο αγωνιώδης τρόπος με τον οποίο τα αποχωρίστηκε πολλαπλασίασε την αγωνία και τον πόνο.

Το 2021 ο κ. Δηματάκης, μέλος οικογένειας με ιστορία στη βοοτροφία, έφερε 400 αρνάδες από τη Γαλλία ιδρύοντας μια μεγάλη προβατοτροφική μονάδα στο χωριό Δραβήσκος Σερρών. Η κάθε αρνάδα κόστιζε 200 ευρώ και η επένδυση έφτασε τις 120.000 ευρώ. Ολα τα ζώα της μονάδας αποτελούσαν προϊόν Γενετικής Βελτίωσης. Η φάρμα έχει έκταση 30 στρέμματα και η μονάδα έφτασε να αριθμεί 2.000 ζώα -μαζί με τα μοσχάρια- και να παράγει καθημερινά, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δύο τόνους γάλα.

Τον Ιανουάριο του 2026, ο κ. Δηματάκης είδε με απόγνωση την ευλογιά των προβάτων να διασχίζει την πόρτα και του δικού του στάβλου. Ολο το προηγούμενο διάστημα, οι Σέρρες «έβραζαν» από κρούσματα. Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία του ΥΠΑΑΤ (Αύγουστος 2024- 31/1/2026), οι Περιφερειακές Ενότητες με την υψηλότερη καταγραφή κρουσμάτων είναι οι: Λάρισα (252), Ξάνθη (241), Αχαΐα (196), Σέρρες (185). Οι Σέρρες συνεχίζουν να βρίσκονται «στο μάτι του κυκλώνα» μιας και ακόμα και σε αυτή την περίοδο ύφεσης των κρουσμάτων που διανύουμε, από τα 11 νέα κρούσματα που καταγράφηκαν την τελευταία εβδομάδα, το ένα είναι στις Σέρρες.

O Αχιλλέας Δηματάκης, «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2025», νέος σε ηλικία κτηνοτρόφος ο οποίος επένδυσε ένα μεγάλο κεφάλαιο για μια μονάδα με εκλεκτά πρόβατα, είδε την ευλογιά να περνάει την πόρτα του στάβλου του τον περασμένο Δεκέμβριο

Ο κ. Δηματάκης περιέγραψε στο in τι αντιμετώπισε από τη στιγμή που τα πρόβατα του βρέθηκαν θετικά στην ευλογιά:

«Ημουν φοβερά προσεχτικός. Ράντιζα τα πάντα γύρω και μέσα στον στάβλο. Δεν άφηνα κανέναν να μπει μέσα. Τοποθέτησα μέχρι και ειδικό ηχητικό σύστημα που τρομάζει τα πουλιά στα συρματοπλέγματα γύρω από τον στάβλο για να μην κάθονται πάνω και μεταφέρουν την αρρώστια. Εβαζα ειδικό φάρμακο στη γούβα μπροστά από τον στάβλο. Εδινα 2.000 ευρώ τον μήνα για απολυμαντικά».

»Τελικά, πριν από 70 μέρες και παρά τις εξαντλητικές προφυλάξεις τα πρόβατα μου κόλλησαν ευλογιά. Τα θανάτωσαν μετά από 40 μέρες. Τα πρώτα πρόβατα βγηκαν θετικά στον ιό στις αρχές Δεκεμβρίου και τα θανάτωσαν 15 Ιανουαρίου. Μου έλεγαν πως δεν είχαν διαθέσιμη τσάπα -σ.σ σκαπτικό όχημα- για να έρθουν να τα θάψουν. Ξεκίνησαν κάθε μέρα να πεθαίνουν εκεί μέσα στον στάβλο από 10 έως 20 πρόβατα. Εγώ βέβαια συνέχιζα να τα ταϊζω καθώς περίμενα να έρθουν για τη θανάτωση και ας ήξερα ότι θα τα σκοτώσουν. Ετσι θα τα άφηνα; Νηστικά;»

»Οταν τελικά ήρθε το μηχάνημα είχαν απομείνει ζωντανά 470 πρόβατα από τα 830».

»Αναγκάστηκα να τα θάβω μόνος μου, χρησιμοποιώντας τη δική μου τσάπα μέσα στο κτήμα μου. Ανοιγα ένα λάκκο βαθύ, τα έριχνα και τα κάλυπτα από πάνω με ασβέστη και νάιλον. Τι μπορούσα να κάνω; Τους έπαιρνα τηλέφωνο και μου απαντούσαν πως έπρεπε να περιμένω τη σειρά μου. Πριν από εμένα περίμεναν άλλοι 15 κτηνοτρόφοι να θανατωθούν τα πρόβατα τους».

Σημειώνεται πως σύμφωνα με τα αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας που διαρκώς επικαλείται το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ως μοναδικό μέσο για την εκρίζωση της ευλογιάς των προβάτων, η ταφή ή καύση των προβάτων που έχουν μολυνθεί πρέπει να πραγματοποιείται αυστηρά εντός 72 ωρών.

Αρχικά,η συγκεκριμένη διορία ήταν 48 ώρες, όμως τον Οκτώβριο του 2025 το ΥΠΑΑΤ αντιλαμβανόμενο τη δυσκολία να αναταποκριθούν οι Περιφέρειες σε αυτό το χρονικό περιθώριο, ανέβασε το όριο στις 72 ώρες, το αργότερο στις τέσσερις μέρες. Το μέτρο αυτό χαρακτηρίστηκε μάλιστα κρίσιμο από το ΥΠΑΑΤ για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.

2.000 τα πρόβατα που έθαψαν μόνοι τους οι κτηνοτρόφοι στη Μαγνησία

Ο κ. Δηματάκης δεν είναι ο μοναδικός κτηνοτρόφος που περίμενε τόσο μεγάλο διάστημα για να θανατωθούν τα άρρωστα πρόβατα του.

Σύμφωνα με τον Γιώργο Τερζάκη, πρόεδρο του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Μαγνησίας, στη συγκεκριμένη περιοχή, από την αρχή της ευλογιάς των προβάτων μέχρι και πριν από τρεις μήνες, 30 κτηνοτρόφοι θανάτωσαν μόνοι τους περίπου 2.000 πρόβατα λόγω της μεγάλης καθυστέρησης των αρμόδιων υπηρεσιών.

Πάλι σύμφωνα με τον κ. Τερζάκη, οι κτηνοτρόφοι που έθαψαν μόνοι τους τα ζώα τους, όχι απλώς δεν είναι σίγουροι αν θα αποζημιωθούν για τα συγκεκριμένα πρόβατα αλλά είναι αντιμέτωποι και με πρόστιμα λόγω ασυμφωνίας στα στοιχεία που εμφανίζονται στο βιβλίο των ζώων που διατηρούν και σε αυτά που κατέγραψαν πως θανάτωσαν οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Στη Μαγνησία, το μεγαλύτερο διάστημα που έχει περιμένει κτηνοτρόφος για να θανατωθούν τα πρόβατα του είναι 25 μέρες ενώ ο μεγαλύτερος αριθμός προβάτων που θανάτωσε κτηνοτρόφος περιμένοντας τις αρμόδιες υπηρεσίες, είναι 150.

«Στη Θεσσαλία δραστηριοποιείται μια εταιρεία όπου οδηγούνται σε καύση τα θανατωμένα αιγοπρόβατα. Δεν μπορεί να διαχειριστεί πάνω από 200 ζώα την ημέρα» σημειώνει ο κ. Τερζάκης μιλώντας στο in.

Οπως προσθέτει: «Δεν είναι όμως μόνο η καύση των ζώων που καθυστερεί σημαντικά. Ολοι όσοι εμπλέκονται στη διαδικασία δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν το μέγεθος της επιδημίας. Οι ιδιώτες εκδοροσφαγείς αλλά και οι κτηνίατροι στις υπηρεσίες της Περιφέρειας είναι ελάχιστοι για να διεκπεραιώσουν τις μαζικές θανατώσεις λόγω ευλογιάς».

Ο κ. Τερζάκης σημειώνει πως το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και ο πατέρας του, επίσης κτηνοτρόφος στο επάγγελμα. «Ο πατέρας μου είχε 800 ζώα. Μετά την πρώτη εβδομάδα που κόλλησαν ευλογιά, πέθαιναν μέσα στον στάβλο περίπου 15 πρόβατα τη μέρα. Ανοίξαμε με δικό μας μηχάνημα και έξοδα έναν λάκκο και θάψαμε περίπου 150 νεκρά πρόβατα». 

Τη δεδομένη χρονική στιγμή η κατάσταση στη Μαγνησία είναι ήρεμη όχι απλώς επειδή τα κρούσματα έχουν μειωθεί αισθητά λόγω των χειμερινών συνθήκων αλλά κυρίως γιατί από τις 200 κτηνοτροφικές μονάδες που είχε η περιοχή πριν χτυπήσει η ευλογιά των προβάτων, πια έχουν απομείνει 50.

Τον Σεπτέμβριο του 2025 η κτηνοτρόφος Μαρία Καπνουτζή από το Ζάρκο Τρικάλων περιέγραφε στο in πως με την οικογένεια της περίμεναν επί μέρες τη θανάτωση των ζώων που είχαν ευλογιά. Οπως μας έλεγε τότε:

»Κάλεσα την κτηνιατρική υπηρεσία την Κυριακή. Δεν ήρθαν την επόμενη μέρα, ήρθαν την Τρίτη. Τα πρόβατα με συμπτώματα είχαν φτάσει ως τότε τα 60. Την ώρα που η υπάλληλος έπαιρνε τα δείγματα, πέθαναν μέσα στο στάβλο 10 ζώα. Το απόγευμα άλλα πέντε. Εκτοτε, κάθε μέρα, χάναμε 20 ζώα. Μας είπαν να τοποθετούμε τα νεκρά πρόβατα σε μια άκρη, να τα καλύπτουμε με νάιλον και από πάνω να ρίχνουμε ασβέστη. Με 35 βαθμούς Κελσίου, η κατάσταση έγινε ανυπόφορη».

Τον περασμένο Σεπτέμβριο, τα 750 πρόβατα της οικογένειας Καπνουτζή θανατώθηκαν μετά από εννέα μέρες από την καταγραφή της ευλογιάς από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες. Σε εκείνη τη φάση, σύμφωνα με το πρωτόκολλο, έπρεπε να είχαν θανατωθεί μέσα σε 48 ώρες

Κτηνοτρόφος στην Ημαθία σκέφτεται να προχωρήσει σε μήνυση

Ο πρόεδρος του ΣΕΚ (Σύνδεσμος Ελληνικής Κτηνοτροφίας), Δημήτρης Μόσχος λέει πως σε πρόσφατη, παρόμοια περίπτωση στην Ημαθία, ο κτηνοτρόφος που έθαψε τα ζώα του λόγω καθυστέρησης και βρίσκεται αντιμέτωπος με πρόστιμο αλλά και μη αποζημίωση για τα συγκεκριμένα πρόβατα, ετοιμάζεται να προχωρήσει σε μήνυση κατά της πολιτείας.

Σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, ο εν λόγω κτηνοτρόφος είχε 240 πρόβατα και οι υπηρεσίες τα θανάτωσαν μετά από 47 μέρες. Μάλιστα, σύφωνα με τον κ. Μόσχο, στη συγκεκριμένη περιοχή που βρίσκεται η εν λόγω μονάδα δεν επιτρέπεται η ταφή των θανατωμένων ζώων αλλά μόνο η καύση τους, λόγω του ότι τα υπόγεια ύδατα είναι πολύ επιφανειακά και υπάρχει κίνδυνος επιμόλυνσης.

«Η Κεντρική Μακεδονία ακολουθεί τη Μαγνησία στο πρόβλημα με τις αποζημιώσεις που είναι «στον αέρα» επειδή οι κτηνοτρόφοι θανάτωσαν μόνοι τους τα ζώα εξαιτίας της ολιγωρίας των υπηρεσιών. Έθεσα το πρόβλημα και στην πρόσφατη συνάντηση που είχαμε οι κτηνοτρόφοι με τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου. Και δεν είναι μόνο το θέμα των αποζημιώσεων για αυτά τα πρόβατα. Είναι και η διασπορά της ευλογιάς με ευθύνη της πολιτείας την ώρα που οι κτηνοτρόφοι κατηγορούνται για μη τήρηση των μέτρων βιοασφαλείας. Το υπουργείο μιλά διαρκώς για τη βιοασφάλεια, απορρίπτει το εμβόλιο και την ίδια στιγμή με δική του ευθύνη, δημιουργεί συνθήκες διασποράς του ιού».

Τα πολλά τεχνικά προβλήματα για την ταφή ή καύση των προβάτων

Ο Γιώργος Κεφαλάς είναι αντιπεριφερειάρχης αγροτικής οικονομίας στην Κεντρική Μακεδονία, Περιφέρεια που έχει πληγεί σημαντικά από την ευλογιά των προβάτων- βλ. την περίπτωση του κ. Δηματάκη αλλά και την περίπτωση του Ερευνητικού Ινστιτούτου ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ όπου λόγω της ευλογιάς θανατώθηκαν 720 πρόβατα σπάνιων ελληνικών φυλών-. Και σε εκείνη την περίπτωση η ταφή είχε καθυστερήσει 20 μέρες, μιας και αναζητούνταν κατάλληλος χώρος ταφής.

Ερωτηθείς από το in ο κ. Κεφαλάς σχετικά με τις καθυστερήσεις που σημειώνονται στην ταφή ή καύση των θανατωμένων προβάτων, ο ίδιος ανέφερε καταρχάς πως σε τέσσερις περιπτώσεις όπου η ευλογιά καταγράφηκε στις αρχές Ιανουαρίου, τα ζώα θάφτηκαν στις 14 Φεβρουαρίου -δηλαδή με καθυστέρηση που ξεπέρασε τον έναν μήνα-. Οι συγκεκριμένες εκτροφές βρίσκονταν στην περιοχή της Πέλλας. «Επρέπει να βρεθεί ο κατάλληλος χώρος για την ταφή. Τελικά θάφτηκαν σε ΧΥΤΑ».

Ο κ. Κεφαλάς έκανε λόγο για σειρά τεχνικών και γραφειοκρατικών προβλημάτων που οδηγούν στην καθυστέρηση τακτοποίησης των θανατωμένων προβάτων: αδυναμία να βρεθούν συχνά οι κατάλληλοι χώροι ταφής (σε περίπτωση που η ταφή δεν είναι εφικτό να γίνει στο οικόπεδο όπου διατηρεί τη μονάδα του ο κτηνοτρόφος), κάτι που τον φετινό χειμώνα έγινε ακόμα πιο δύσκολο εξαιτίας των πολλών προβλήματων που έχουν προκαλέσει στα εδάφη οι διαδοχικές κακοαιρίες, αδυναμία των αποτρεφωτηρίων ζώων να ανταποκριθούν σε αυτόν τον τόσο μεγάλο όγκο ζώων αλλά και νομικά και πρακτικά εμπόδια όπως η έγκριση των δαπανών από την πολιτεία για αυτές τις εργασίες.

Ο κ. Κεφαλάς σημειώνει πως οι διαδικασίες του ΥΠΑΑΤ για τη διαχείριση του προβλήματος- έγκριση δαπανών για συμβάσεις με τους ιδιώτες, τους εργολάβους κτ.λ- ενέχουν πολλή γραφειοκρατία και γίνονται μέσα από ένα αναχρονιστικό σύστημα, όταν την ίδια στιγμή οι Περιφέρειες καλούνται να αντιμετωπίσουν τον μεγαλύτερο όγκο του προβλήματος της ευλογιάς.