Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται ημέρα γκαντεμιάς;

Η περίφημη «Παρασκευή και 13» επιστρέφει το 2026, κουβαλώντας – για όσους πιστεύουν στις δεισιδαιμονίες – το γνώριμο φορτίο κακοτυχίας.

Και σαν να μην έφτανε μία, φέτος το ημερολόγιο επιφυλάσσει τρεις τέτοιες συμπτώσεις: η 13η ημέρα του μήνα θα συμπέσει με Παρασκευή τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο και τον Νοέμβριο.

Η πιο διαδεδομένη ερμηνεία για τη φήμη της ημερομηνίας έχει θρησκευτικές ρίζες. Στον Μυστικό Δείπνο παρευρέθηκαν 13 πρόσωπα – ο Ιησούς Χριστός και οι 12 μαθητές του – το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, λίγο πριν από τη Σταύρωση. Η παρουσία του Ιούδα Ισκαριώτη, που θεωρείται ο προδότης, συνέδεσε τον αριθμό 13 με την ατυχία.

Απέναντι στο «τέλειο» 12 – που συμβολίζει, μεταξύ άλλων, τους μήνες του έτους – το 13 έμεινε στη λαϊκή φαντασία ως αριθμός ανισορροπίας και δυσαρμονίας.

Η αιματηρή Παρασκευή του 1307

Η κακή φήμη της ημέρας ενισχύθηκε και από ένα δραματικό ιστορικό γεγονός: στις 13 Οκτωβρίου 1307, που έπεφτε Παρασκευή, ο βασιλιάς Φίλιππος Δ΄ της Γαλλίας διέταξε τη σύλληψη εκατοντάδων Ναϊτών Ιπποτών.

Το τάγμα βρέθηκε στο στόχαστρο ύστερα από πιέσεις του πάπα Κλήμη Ε΄ και καταγγελίες ενός πρώην μέλους του. Οι κατηγορίες – ότι οι νεοσύλλεκτοι εξαναγκάζονταν να βεβηλώνουν τον σταυρό και να απαρνιούνται τον Χριστό – δεν αποδείχθηκαν ποτέ ουσιαστικά, ωστόσο αποτέλεσαν ιδανικό άλλοθι για τον μονάρχη, ο οποίος χρωστούσε μεγάλα ποσά στους Ναΐτες.

Πολλοί ιππότες βασανίστηκαν, «ομολόγησαν» και τελικά κάηκαν στην πυρά στο Παρίσι. Ο Μέγας Μάγιστρος Ζακ ντε Μολέ εκτελέστηκε μπροστά από την Παναγία των Παρισίων και, σύμφωνα με τον θρύλο, λίγο πριν πεθάνει καταράστηκε όσους τους καταδίωξαν.

Η παράδοση θέλει από τότε κάθε Παρασκευή και 13 να κουβαλά τη σκιά εκείνων των γεγονότων.

Φοβίες και τοπικές παραλλαγές

Ο αδικαιολόγητος φόβος για την ημερομηνία έχει μάλιστα και όνομα: paraskevidekatriaphobia (παρασκευηδεκατριαφοβία).

Ωστόσο, δεν είναι παντού η ίδια ημέρα «καταραμένη». Στην Ελλάδα και σε πολλές ισπανόφωνες χώρες, το κακόφημο ραντεβού είναι η Τρίτη και 13, ενώ στην Ιταλία η πιο γρουσούζικη ημερομηνία θεωρείται η Παρασκευή και 17.

Και βέβαια, η λίστα της κακοτυχίας δεν σταματά εκεί: μαύρες γάτες που περνούν μπροστά σου, σπασμένοι καθρέφτες, σκάλες που δεν πρέπει να διασχίσεις από κάτω, ανοιχτές ομπρέλες μέσα στο σπίτι ή ακόμη και η αναφορά του «σκωτσέζικου έργου» του Σαίξπηρ μέσα σε θέατρο εξακολουθούν να τροφοδοτούν μικρές και μεγάλες προλήψεις.

*Mε πληροφορίες από: Independent