Πυρηνικά «σύννεφα» πάνω από τον πλανήτη – Η λήξη της συμφωνίας New Start και το Ρολόι της Αποκάλυψης

Την 6η Φεβρουαρίου 2026, ο κόσμος ξύπνησε σε ένα νέο, ακόμη πιο αβέβαιο γεωπολιτικό τοπίο. Με την επίσημη εκπνοή της συνθήκης New START την προηγουμένη, ο πλανήτης στερήθηκε και του τελευταίου θεσμικού αναχώματος που περιόριζε τα πυρηνικά οπλοστάσια των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, δεν υφίσταται καμία νομικά δεσμευτική συμφωνία για τον έλεγχο των στρατηγικών όπλων, προκαλώντας διεθνή ανησυχία για μια νέα, ανεξέλεγκτη κούρσα εξοπλισμών.

Το τέλος μιας εποχής ελέγχου

Η συνθήκη New START, η οποία υπογράφηκε το 2010 και είχε λάβει πενταετή παράταση το 2021, έθετε αυστηρά όρια στους ανεπτυγμένους πυρηνικούς κεφαλές (έως 1.550) και στους εκτοξευτές (έως 700). Ωστόσο, οι προσπάθειες για τη σύναψη μιας διαδόχου συμφωνίας προσέκρουσαν σε ένα τοίχος καχυποψίας και νέων απαιτήσεων.

Η 6η Φεβρουαρίου 2026 σηματοδότησε την απαρχή μιας εποχής χωρίς κανόνες

Σύμφωνα με αναλύσεις του SIPRI και του The Guardian, η αποτυχία ανανέωσης δεν οφείλεται μόνο στην ένταση του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και στη μεταβαλλόμενη στρατηγική της Ουάσιγκτον υπό τη διοίκηση Τραμπ, η οποία επιδίωκε την ένταξη της Κίνας σε οποιαδήποτε νέα συμφωνία – μια πρόταση που το Πεκίνο απέρριψε κατηγορηματικά, επικαλούμενο το πολύ μικρότερο μέγεθος του δικού του οπλοστασίου.

Η στάση Ουάσιγκτον και Μόσχας

Ενώ ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται καθησυχαστικός, υποστηρίζοντας ότι η λήξη της συνθήκης προσφέρει την απαραίτητη «ευελιξία» για τον εκσυγχρονισμό των αμερικανικών δυνάμεων απέναντι στην κινεζική άνοδο, η ρητορική από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού είναι πολύ πιο ζοφερή.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Μόσχα, ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ προειδοποίησε για τον κίνδυνο που ενέχει η λήξη της συμφωνίας. Υπογράμμισε ότι αυτό θα επιταχύνει το «Ρολόι της Αποκάλυψης» (Doomsday Clock), το σύμβολο που αντιπροσωπεύει πόσο κοντά βρίσκεται η ανθρωπότητα στην καταστροφή του κόσμου.

«Δεν θέλω να πω ότι αυτό σημαίνει άμεσα μια καταστροφή και ότι θα ξεκινήσει ένας πυρηνικός πόλεμος, αλλά πρέπει να μας ανησυχήσει όλους», προσέθεσε.

Μονάδα του ρωσικού διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραυλικού συστήματος Yars παρελαύνει κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής παρέλασης για την Ημέρα της Νίκης, με την οποία τιμήθηκε η 80ή επέτειος της νίκης επί της ναζιστικής Γερμανίας στον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Κόκκινη Πλατεία στο κέντρο της Μόσχας, Ρωσία, 9 Μαΐου 2025

Οι προειδοποιήσεις για το Ρολόι της Αποκάλυψης δεν είναι αβάσιμες. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, στις 27 Ιανουαρίου 2026, το Bulletin of the Atomic Scientists μετακίνησε τους δείκτες του ρολογιού στα 85 δευτερόλεπτα πριν από τα μεσάνυχτα – το πλησιέστερο σημείο προς την καταστροφή από την καθιέρωσή του το 1947.

Οι επιστήμονες επικαλέστηκαν τη «συλλογική αποτυχία των ηγετών» να διαχειριστούν την πυρηνική απειλή, την κλιματική κρίση και τους κινδύνους από την τεχνητή νοημοσύνη. Η κατάρρευση της New START θεωρείται ο καταλύτης που μπορεί να σπρώξει τους δείκτες ακόμα πιο κοντά στο μοιραίο «μεσάνυχτα» εντός του έτους.

Οι επιπτώσεις για την παγκόσμια ασφάλεια

• Χωρίς τις προβλεπόμενες επιθεωρήσεις και την ανταλλαγή δεδομένων που επέβαλε η συνθήκη, ο κόσμος εισέρχεται σε μια περίοδο στρατηγικής τύφλωσης. Οι ειδικοί του RUSI προειδοποιούν για τρεις βασικούς κινδύνους:
• Απώλεια διαφάνειας: Χωρίς αμοιβαίες επιθεωρήσεις, η κάθε πλευρά θα υποθέτει το χειρότερο δυνατό σενάριο για τις κινήσεις του αντιπάλου, οδηγώντας σε υπερβολική συσσώρευση όπλων «για παν ενδεχόμενο».
• Πυρηνική εξάπλωση: Η κατάρρευση των δεσμεύσεων των μεγάλων δυνάμεων αποδυναμώνει τη Συνθήκη για τη Μη-Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, δίνοντας το έναυσμα σε χώρες όπως το Ιράν, η Νότια Κορέα ή η Σαουδική Αραβία να επανεξετάσουν τη δική τους στάση.
• Τριμερής ανταγωνισμός: Η ανάδυση της Κίνας ως πυρηνικής δύναμης πρώτης γραμμής μετατρέπει το παραδοσιακό διπολικό παιχνίδι των ΗΠΑ-Ρωσίας σε μια περίπλοκη εξίσωση τριών αγνώστων, όπου η ισορροπία είναι πολύ πιο ασταθής.

Η 6η Φεβρουαρίου 2026 σηματοδότησε την απαρχή μιας εποχής χωρίς κανόνες. Ενώ ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έκανε λόγο για μια «κρίσιμη στιγμή» που απαιτεί επείγουσα δράση, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα ξεκινήσει ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος, αλλά αν υπάρχουν ακόμα οι μηχανισμοί για να αποτραπεί η μετατροπή του σε «θερμό».

Τα πυρηνικά «σύννεφα» πυκνώνουν και, καθώς το Ρολόι της Αποκάλυψης χτυπά απειλητικά, η ανθρωπότητα καλείται να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να βαδίζει προς το χείλος του γκρεμού ή αν θα βρει τον δρόμο της επιστροφής στη διπλωματική λογική.