Από το οικονομικό «μπαζούκα» έως τη στρατιωτική δράση – Η ΕΕ έχει μέσα μπροστά στην απειλή Τραμπ για Γροιλανδία

Οι συνέπειες της απειλής του Ντόναλντ Τραμπ για δασμό 10% στις οκτώ χώρες που τον «εμποδίζουν» να «αγοράσει» τη Γροιλανδία φαίνονται. Το Ευρωκοινοβούλιο «πάγωσε» τη συζήτηση για την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ επ’ αόριστον, καθώς οι απειλές συνεχίζονται. Και η ηγεσία της ΕΕ έχει απειλήσει για άλλα αντίποινα.

Παρά το γεγονός ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν την Ευρώπη «να μην απαντήσει» στους δασμούς για τη Γροιλανδία, οι Βρυξέλλες έχουν όπλα. Και είναι ικανά να προκαλέσουν ζημιά στις ΗΠΑ, σε απάντηση στις απειλές του για προσάρτηση εδάφους κυρίαρχου κράτους.

Ο Τραμπ είπε στον Ρούτε ότι για τη Γροιλανδία «δεν υπάρχει επιστροφή»

Όπως επισημαίνει το περιοδικό TIME, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προετοιμάζονται για ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ ακόμη μία φορά. Η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι είναι ήδη στον αέρα. Η συμφωνία περιλαμβάνει αγορές ενέργειας αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ, 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις από την ΕΕ και δισεκατομμύρια δολάρια σε μειωμένους δασμούς στις εισαγωγές από ευρωπαϊκές χώρες.

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε από το Νταβός ότι η απάντηση της ΕΕ στις απειλές για δασμούς θα είναι «ακλόνητη, ενωμένη και αναλογική».

Απτόητος, ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει προειδοποιήσει και τον γ.γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, πως για τη Γροιλανδία «δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή». Και τόνισε ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται τη Γροιλανδία».

Πέντε τρόποι

Σύμφωνα με το TIME, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν τρόπους να αντιδράσουν στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ και στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία.

Είναι οι εξής πέντε:

Δασμοί-αντίποινα

Η ΕΕ θα μπορούσε να επιβάλλει αμοιβαίους δασμούς σε μια σειρά αμερικανικών προϊόντων. Ήδη από την εποχή των διαπραγματεύσεων για την εμπορική συμφωνία είχε καταλήξει σε μια λίστα 4.800 προϊόντων. Αυτή περιλαμβάνει από ουίσκι και σόγια έως αεροπλάνα και αυτοκίνητα. Και η αξία τους είναι συνολικού ύψους 108 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η λίστα θα τεθεί σε ισχύ στις 7 Φεβρουαρίου, εκτός εάν το Ευρωκοινοβούλιο την παγώσει, κάτι που δεν φαίνεται ορατό σήμερα, που ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει για τη Γροιλανδία.

Η Γαλλία υποστηρίζει την προσπάθεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αναστείλει την εμπορική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ.

Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Όλαφ Γκιλ, δήλωσε ότι προτεραιότητα εξακολουθεί να είναι η διαπραγμάτευση και η αποφυγή της επιβολής δασμών. «Αυτό τελικά θα βλάψει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού», είπε.

Το εμπορικό «μπαζούκα»

Επίσης πιθανό μέτρο είναι η ενεργοποίηση του Μέσου κατά του Καταναγκασμού. Αυτό που είναι γνωστό και ως «εμπορικό μπαζούκα».

Ευρωκοινοβούλιο / REUTERS/Yves Herman/File Photo

Η πολιτική αυτή υιοθετήθηκε στα τέλη του 2023. Στοχεύει στην αποτροπή ξένων χωρών από το να εκβιάζουν τις ευρωπαϊκές χώρες μέσω οικονομικής πίεσης. Οι ρυθμίσεις του είναι εκτεταμένες, καθώς προβλέπει ότι μπορεί όχι μόνο να επιβάλει πρόσθετους δασμούς, αλλά και να περιορίσει τις εισαγωγές και τις εξαγωγές μέσω ποσοστώσεων και αδειών. Επίσης, να περιορίσει την πρόσβαση σε άμεσες επενδύσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ ή να αναστείλει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Αυτό, σύμφωνα με τον Νταν Χάμιλτον του Ινστιτούτου Brookings, θα μπορούσε να «πονέσει» πολύ τις ΗΠΑ. «Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Αμερικής. Αυτό θα προκαλούσε σημαντική ζημιά στην οικονομία των ΗΠΑ, πιθανότατα δημιουργώντας μια ύφεση στις ΗΠΑ και μια παγκόσμια ύφεση, καθώς και αυξάνοντας το κόστος σε πολλά καθημερινά είδη πρώτης ανάγκης».

Για τον λόγο αυτό είναι η έσχατη λύση της ΕΕ. Καθώς και γιατί θα χρειαστούν έως και 10 μήνες για να διερευνήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να διαπιστώσει εάν υπάρχει κάποιος εξαναγκασμός και αντίποινα από την ενδιαφερόμενη χώρα. Θα χρειαστεί επίσης μια ενισχυμένη πλειοψηφία 27 μελών του Κοινοβουλίου για να υποστηρίξει το μέτρο μετά την έρευνα, η οποία θα μπορούσε να διαρκέσει το πολύ 10 εβδομάδες για να συζητηθεί.

Επίσης, ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία, εξακολουθούν να αναζητούν τρόπους αποκλιμάκωσης.

Dumping αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων

Οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα και μετοχές. Η ΕΕ θα μπορούσε να πουλήσει ένα τεράστιο ποσό των περιουσιακών στοιχείων των ΗΠΑ. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού και να βυθίσει την αμερικανική χρηματοπιστωτική αγορά, προσθέτοντας περισσότερες αβεβαιότητες στις επενδύσεις σε συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς, στη λειτουργία μιας επιχείρησης και στην αγορά ενός σπιτιού.

Ωστόσο, Αλλά η πώληση αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων σε μεγάλη κλίμακα είναι πολύ πιο δύσκολο να εκτελεστεί από ό,τι φαίνεται. Τα περισσότερα ανήκουν σε ιδιωτικές οντότητες και όχι στην κυβέρνηση. Και, ακόμα κι αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να επιβάλουν την πώληση αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων από τα δημόσια επενδυτικά τους ταμεία, θα ήταν επίσης δύσκολο να βρεθεί αγοραστής που θα μπορούσε να απορροφήσει έστω και ένα κλάσμα αυτού που κατέχουν οι ευρωπαϊκές χώρες.

REUTERS/Jonathan Ernst

Επίσης, μια απότομη πώληση των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων θα βύθιζε την αξία του δολαρίου και θα ανέβαζε το ευρώ, κάτι που θα μπορούσε γρήγορα να αναταράξει τις οικονομίες των ευρωπαϊκών χωρών.

Το Ανώτατο Δικαστήριο

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες περιμένουν την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τη νομική ισχύ των δασμών που έχει επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ. Η απόφαση να αναμένεται μέσα στην εβδομάδα.

Αλλά ανεξάρτητα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η κυβέρνηση Τραμπ είναι αποφασισμένη να διατηρήσει τους δασμούς. Σε συνέντευξή του στους New York Times την περασμένη Πέμπτη, ο Εμπορικός Εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να αρχίσει να τους αντικαθιστά σχεδόν αμέσως με άλλους δασμούς εάν το Ανώτατο Δικαστήριο καταργήσει τους δασμούς του Τραμπ.

Μαρκ Ρούτε και Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός / REUTERS/Jonathan Ernst

Υπεράσπιση της Γροιλανδίας με τη βία

Παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν θέλει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία για να καταλάβει τη Γροιλανδία, κανείς δεν μπορεί να την αποκλείσει. Η Δανία, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στο νησί της Αρκτικής. Και οι κάτοικοι προετοιμάζονται «εν όψει κρίσης». Ο υπουργός Άμυνας της Δανίας, Τρουλς Λουντ Πούλσεν, ανακοίνωσε ότι η Δανία θα αυξήσει τη στρατιωτική της δραστηριότητα εντός και γύρω από τη Γροιλανδία. Ευρωπαίοι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ επιβεβαίωσαν ότι στέλνουν προσωπικό στο νησί.

Ερωτηθείς τη Δευτέρα αν θα χρησιμοποιούσε βία για να καταλάβει τη Γροιλανδία, ο Τραμπ δήλωσε στο NBC News «κανένα σχόλιο».