Ένα εκατομμύριο και συνεχίζουν: Οι απώλειες της Ρωσίας φτάνουν σε ορόσημο στον πόλεμο της Ουκρανίας

Τα τελευταία χρόνια, η Ρωσία έχει βιώσει ραγδαίες αλλαγές στη θνησιμότητα του πληθυσμού της.

Η πανδημία του κορονοϊού άφησε πίσω της ένα τεράστιο κύμα απωλειών, το οποίο αντικατοπτρίστηκε και στη δραστηριότητα της βιομηχανίας κηδειών.

Μόλις πέρασε το σοκ του Covid-19, η κατάσταση σταθεροποιήθηκε, μέχρι που ένας νέος καταλύτης ήρθε να επαναφέρει την αύξηση των θανάτων: η εισβολή στην Ουκρανία.

Η στρατιωτική σύγκρουση στην Ουκρανία έχει φέρει ένα νέο κύμα απωλειών, με ορισμένες περιοχές της Ρωσίας να στέλνουν μεγάλο αριθμό στρατιωτών, κυρίως από φτωχότερες επαρχίες. Οι συνέπειες είναι ορατές στα τοπικά νεκροταφεία, στις αυξημένες παραγγελίες φέρετρων και στην εξάντληση των αποθεμάτων προσθετικών μελών.

Θυσίες χωρίς αναφορά

Η ακριβής έκταση των στρατιωτικών απωλειών παραμένει κρατικό μυστικό, αλλά οι αριθμοί που διαρρέουν και οι ανεξάρτητες καταγραφές είναι συγκλονιστικοί, σύμφωνα με τον Guardian.

Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, πάνω από ένα εκατομμύριο Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από την αρχή της πλήρους εισβολής το 2022.

Μόνο οι τεκμηριωμένοι θάνατοι ξεπερνούν τους 110.000, ενώ ο πραγματικός αριθμός θεωρείται πολύ υψηλότερος.

Αυτές οι απώλειες υπερβαίνουν κατά πολύ εκείνες των προηγούμενων πολέμων της Ρωσίας από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι συγκρίσεις με το Αφγανιστάν ή την Τσετσενία είναι αποκαλυπτικές: οι απώλειες σήμερα είναι δεκαπλάσιες ή και περισσότερο.

Ορατές και αόρατες πληγές

Ο πόλεμος δεν αφήνει μόνο νεκρούς. Χιλιάδες στρατιώτες επιστρέφουν με ακρωτηριασμένα άκρα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε άνθηση την αγορά προσθετικών μελών.

Εταιρείες σε όλη τη Ρωσία καταγράφουν εκρηκτική ζήτηση, με τις παραγγελίες να αυξάνονται κατά 50% σε μόλις δύο χρόνια.

Τα κυβερνητικά στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτή την αύξηση: το 2024 διανεμήθηκαν πάνω από 150.000 τεχνητά μέλη, σε σύγκριση με περίπου 65.000 το 2022.

Η ραγδαία άνοδος δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τους φυσικούς λόγους ή τα τροχαία ατυχήματα – ο πόλεμος είναι ο κύριος παράγοντας.

Ο δημογραφικός αντίκτυπος

Η συρρίκνωση του ανδρικού πληθυσμού έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις. Ο συνδυασμός της πανδημίας και του πολέμου επιδεινώνει μια ήδη κρίσιμη δημογραφική κατάσταση.

Η μείωση του προσδόκιμου ζωής των ανδρών, η μαζική μετανάστευση νέων και οι απώλειες στο πεδίο της μάχης αποδυναμώνουν τον παραγωγικό ιστό της χώρας.

Οι δημογραφικές εκτιμήσεις δείχνουν πτώση στο προσδόκιμο ζωής, ενώ η στατιστική αδιαφάνεια καθιστά δύσκολη την παρακολούθηση της κατάστασης.

Η κυβέρνηση έχει πάψει να δημοσιεύει λεπτομερή στοιχεία, κάτι που ενισχύει τις ανησυχίες για το μέγεθος της κρίσης.

Η προπαγάνδα ανθεί

Ωστόσο, η εκτεταμένη προπαγανδιστική εκστρατεία της Ρωσίας έχει παρουσιάσει τους πεσόντες ως ήρωες, με τον Βλαντιμίρ Πούτιν να προωθεί επανειλημμένα την ιδέα ότι ο θάνατος στο μέτωπο είναι πιο σημαντικός από το να υπομένεις μια ζοφερή ύπαρξη στις φτωχές πόλεις της χώρας.

Αν και οι απώλειες είναι τεράστιες, η κοινωνική αποδοχή παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Η επίσημη ρητορική εξυμνεί τους νεκρούς ως ήρωες και ενθαρρύνει τη θυσία για το έθνος.

Παράλληλα, η κυβέρνηση προσφέρει γενναιόδωρες αποζημιώσεις στις οικογένειες των πεσόντων. Μόνο το 2024 διατέθηκαν πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια για αυτό τον σκοπό, γεγονός που δημιούργησε ένα νέο «οικονομικό οικοσύστημα» γύρω από την απώλεια.

Διαδικτυακά φόρουμ και ομάδες συζήτησης έχουν δημιουργηθεί για να καθοδηγούν συγγενείς σε γραφειοκρατικά ζητήματα και να επιλύουν νομικές διαμάχες, συχνά με έντονο συναισθηματικό φορτίο και οικονομικά κίνητρα.

Η στρατολόγηση συνεχίζεται

Παρά τις απώλειες, η Ρωσία συνεχίζει να στρατολογεί με εντατικούς ρυθμούς. Τα μπόνους για την υπογραφή συμβολαίου πολέμου έχουν φτάσει ιστορικά υψηλά, προσφέροντας μέχρι και 2 εκατομμύρια ρούβλια στους εθελοντές.

Η στρατολόγηση αυξάνεται, με τα στοιχεία να δείχνουν άνοδο 22% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Η στρατηγική αυτή δείχνει τη διάθεση της χώρας να συνεχίσει τον πόλεμο, ακόμα και αν αυτό συνεπάγεται περαιτέρω αποψίλωση του πληθυσμού και επιβάρυνση της κοινωνίας.

Ο Νικολάι, διευθυντής του γραφείου κηδειών, δήλωσε ότι παρακολουθεί στενά τις εν εξελίξει ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας για να αποφασίσει την επόμενη επιχειρηματική του κίνηση.

«Φυσικά, ελπίζω ότι αυτό θα τελειώσει σύντομα και θα σταματήσουν οι θάνατοι», είπε, σημειώνοντας με απογοήτευση ότι οι συνομιλίες φαίνεται να έχουν σταματήσει. «Απλά δεν είναι σωστό να βγάζεις λεφτά από το θάνατο νεαρών ανδρών».