Σεισμός Τουρκία: Το ντόμινο των ασθενειών που ακολουθεί

Πέρα από το κρύο και τις καταστροφές, οι Τούρκοι αναμένεται να αντιμετωπίσουν και σοβαρές υγειονομικά προβλήματα μετά τον μεγάλο σεισμό.  Ο καθηγητής Αθανάσιος Τσακρής περιγράφει τις δραματικές υγειονομικές επιπτώσεις που ακολουθούν έναν μεγάλο σεισμό, όπως αυτός που έπληξε την Τουρκία και τη Συρία.

Οι φυσικές καταστροφές είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και με τους βιολογικούς κινδύνους, έχοντας σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Ειδικά οι σεισμοί ευνοούν την εμφάνιση μολυσματικών νόσων – σποραδικά κρούσματα, εξάρσεις κρουσμάτων αλλά κυρίως επιδημίες-, που κάνουν ακόμα δυσκολότερη την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών.

Από τι εξαρτάται η σοβαρότητα της απειλής

Η σοβαρότητα της απειλής εξαρτάται από το μέγεθος και την ένταση κάθε σεισμού, την έκταση των σεισμόπληκτων περιοχών, τα κοινωνικά, δημογραφικά και επιδημιολογικά χαρακτηριστικά τους, το επίπεδο εκπαίδευσης και τις συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων τους και, φυσικά, τις ζημιές στις δομές υγείας.

Αυτά καταδεικνύονται σε πρόσφατη έρευνα της Δρ. Μαρίας Μαυρούλη και του καθηγητή Αθανάσιου Τσακρή (Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρικής ΕΚΠΑ) και των Δρ. Σπυρίδωνα Μαυρούλη και καθηγητή Ευθύμη Λέκκα (Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος ΕΚΠΑ), που μόλις δημοσιεύθηκε στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Microorganisms, βασισμένη σε δεδομένα από 500 και πλέον σεισμούς σε όλο τον κόσμο, από το 1980 μέχρι το 2016.

Ποια η σειρά διασποράς των λοιμώξεων μετά τον σεισμό

Σύμφωνα με τον καθηγητή Μικροβιολογίας και αντιπρύτανη του ΕΚΠΑ, «πρώτες στην αλυσίδα έρχονται οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, οι οποίες συνήθως εκδηλώνονται σε μικρή χρονική απόσταση από τη σεισμική δόνηση.

Ακολουθούν οι υδατογενείς και οι τροφιμογενείς λοιμώξεις, που προκαλούνται κυρίως από μολυσμένα τρόφιμα και νερό, και από την κακή, λόγω των περιστάσεων, προσωπική υγιεινή. Τα κουνούπια, οι σκνίπες, τα τσιμπούρια και τα ακάρεα έρχονται να συμπληρώσουν τον κύκλο της μολυσματικής μετάδοσης. Και ούτω καθεξής…

Πολλά παραδείγματα υπάρχουν στη βιβλιογραφία, όπως τα 42.361 περιστατικά λοιμώξεων, κυρίως αναπνευστικών, δύο μήνες μετά τον καταστροφικό σεισμό στην Αϊτή το 2010. Ή οι επιδημικές εξάρσεις σαλμονέλωσης και σιγκέλλωσης που καταγράφηκαν στο Ιζμίτ της βόρειας Ανατολίας, μετά τα 7,6 Ρίχτερ το 1999.»

Ειδικά στην Τουρκία και τη Συρία, λοιπόν, μετά τον πρόσφατο σεισμό, λόγω των πολύ κακών συνθηκών διαβίωσης στους πρόχειρους καταυλισμούς (ούτε τουαλέτες δεν διαθέτουν), του συνωστισμού και των δυσμενών καιρικών συνθηκών λόγω του χειμώνα, αναμένεται κατ’ αρχάς μεγάλη έξαρση των λοιμώξεων του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

«Αλλά, δεν είναι δυστυχώς αβάσιμος ο φόβος ότι οι συνέπειες θα είναι πολλαπλές, με την εξάπλωση και άλλων μολυσματικών νόσων όπως οι ιογενείς ηπατίτιδες και η χολέρα. Τι πρέπει να γίνει… χθες; Να δημιουργηθεί ένα διεθνές σύστημα επιτήρησης που θα ανιχνεύει έγκαιρα συρροές νέων κρουσμάτων, ώστε να λαμβάνονται, όσο είναι εφικτό, τα απαραίτητα μέτρα πριν αυτά εξελιχθούν σε επιδημίες», καταλήγει ο κ. Τσακρής.