Τι ισχύει για τις ημέρες και το επίδομα του Πάσχα

Οι ημέρες του Πάσχα παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες από την πλευρά της εργατικής νομοθεσίας, καθώς περιλαμβάνουν μία σειρά από αργίες καθώς και τον υπολογισμό του σχετικού επιδόματος. Στο παρόν άρθρο θα επιχειρήσουμε μία συνολική ανακεφαλαίωση των αντίστοιχων θεμάτων.

1) Μεγάλη Παρασκευή

Όπως προβλέπει η παράγραφος 2 του άρθρου 8 του Ν.Δ.515/1970, στις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργοστάσια εργαστήρια κλπ., που έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Π.Δ. 27 Ιουν. / 4 Ιουλ. 1932 (δηλαδή σε βιομηχανικές επιχειρήσεις, μεταλλεία και λατομεία, οικοδομικές εργασίες, μεταφορές κλπ.), οι οποίες δεν λειτουργούν με εναλλασσόμενες ομάδες εργασίας, είναι δυνατόν να ορίζεται κατά τη Μ. Παρασκευή, συνεχής εργασία των μισθωτών, καθώς και η έναρξή της, από την 11η ώρα του μεσημεριού το νωρίτερο. Ο καθορισμός αυτός γίνεται με απόφαση του Νομάρχη Αθηνών για την περιοχή της τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, ενώ για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας με απόφαση του νομάρχη.

Συνεπώς, η Μ. Παρασκευή δεν είναι εξαιρέσιμη ημέρα για τις βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις, αλλά είναι δυνατόν να τροποποιηθούν οι ώρες εργασίας τους, με σχετική υπουργική ή νομαρχιακή απόφαση, πράγμα που συνήθως δεν γίνεται.

Αποδοχές εργαζομένων ιδιωτικού τομέα

Α) Αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό

Οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό δεν δικαιούνται προσαύξηση αμοιβής, εκτός του κανονικού μηνιαίου μισθού τους, τόσο στην περίπτωση που η επιχείρηση που τους απασχολεί παραμείνει κλειστή κατά την ημέρα αυτή και δεν τους απασχολήσει, όσο και στην περίπτωση που λειτουργούσα τους απασχολήσει. Αν ωστόσο επιχείρηση παραμένει κατά τα τελευταία χρόνια κλειστή κατά την ημέρα αυτή και κατ’ εξαίρεση φέτος αποφασίσει να λειτουργήσει , οι μισθωτοί δικαιούνται να λάβουν, εκτός από το μηνιαίο μισθό τους, επιπλέον το 1/25 του καταβαλλόμενου μισθού τους. (Έγγραφο Υπ. Εργασίας 122/99)

Β) Αμειβόμενοι με ημερομίσθιο

Οι μισθωτοί που αμείβονται με ημερομίσθιο και δεν απασχολούνται κατά την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής δεν δικαιούνται το ημερομίσθιο της ημέρας αυτής. Στην περίπτωση, λοιπόν, που επιχείρηση παραμείνει κλειστή κατά την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής και δεν απασχολήσει τους μισθωτούς της, οι τελευταίοι δεν δικαιούνται το ημερομίσθιο που αντιστοιχεί στην ημέρα αυτή. Σε περίπτωση που η επιχείρηση λειτουργήσει κανονικά, τότε όσοι εργαστούν θα λάβουν ως αποδοχές το πραγματικό τους ημερομίσθιο χωρίς την προσαύξηση 75% ενώ αυτοί που δεν θα εργαστούν δεν θα λάβουν το ημερομίσθιο τους.

2) Μεγάλο Σάββατο

Το Μ. Σάββατο είναι εργάσιμη ημέρα. Επομένως οι μισθωτοί γενικά, εργατοτεχνίτες και υπάλληλοι, οφείλουν να εργαστούν κανονικά και όσοι από αυτούς αμείβονται με ημερομίσθιο, θα λάβουν το καταβαλλόμενο ημερομίσθιο, χωρίς κάποια προσαύξηση, ενώ όσοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό δεν δικαιούνται κάποια ιδιαίτερη αμοιβή.

3) Η Κυριακή του Πάσχα

Για την Κυριακή του Πάσχα, ισχύουν όσα και για τις κοινές Κυριακές. Δηλαδή, όσοι απασχοληθούν την ημέρα αυτή – είτε νόμιμα, είτε παράνομα – αν αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται το καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75%, που θα υπολογιστεί στο νόμιμο ημερομίσθιο, ενώ αν αμείβονται με μηνιαίο μισθό, θα πάρουν μόνο προσαύξηση 75%, που θα υπολογιστεί στο 1/25 του νόμιμου μηνιαίου μισθού τους. Οι τελευταίοι, αν δεν αναπαυθούν άλλη ημέρα της εβδομάδας που αρχίζει την Κυριακή του Πάσχα, θα πάρουν και το 1/25 του καταβαλλόμενου μηνιαίου μισθού τους

4) Η Δευτέρα του Πάσχα

Η ημέρα της Δευτέρας του Πάσχα συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των Εξαιρέσιμων ημερών υποχρεωτικής αργίας. Οι μισθωτοί που απασχολούνται κατά τις Κυριακές και τις εξαιρέσιμες ημέρες δικαιούνται την προσαύξηση του 75%, ενώ οι μισθωτοί που αμείβονται με ημερομίσθιο και δεν θα απασχοληθούν τις εξαιρέσιμες εορτές, από λόγους που δεν οφείλονται στους ίδιους, θα πάρουν για κάθε τέτοια ημέρα ποσό ίσο με το ημερομίσθιό τους.

Συνεπώς, όσοι μισθωτοί αμείβονται με ημερομίσθιο και δεν θ απασχοληθούν τη Δευτέρα του Πάσχα, από λόγους που δεν οφείλονται στους ίδιους (δηλαδή οι μισθωτοί που δεν θ απασχοληθούν λόγω μη λειτουργίας της επιχειρήσεως κλπ. στην οποία εργάζονται), δικαιούνται το καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους, χωρίς άλλη προσαύξηση, ενώ οι μισθωτοί που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, δεν θα πάρουν τίποτε επιπλέον από τις κανονικές μηνιαίες αποδοχές τους.

Από τους μισθωτούς, που θα εργαστούν τη Δευτέρα του Πάσχα, οι μεν ημερομίσθιοι θα πάρουν το καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο νόμιμο ημερομίσθιο, ενώ οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό, αν η επιχείρηση στην οποία απασχολούνται, εξαιρείται από την Κυριακή αργία, θα πάρουν μόνο προσαύξηση 75%, που θα υπολογισθεί στο 1/25 του νόμιμου μηνιαίου μισθού τους, χωρίς να τους οφείλεται το ημερομίσθιο της ημέρας αυτής, γιατί ο μισθός θεωρείται ότι περιέχει και την αμοιβή της απασχολήσεως κατά τις ημέρες αργίας, αφού οι εκμεταλλεύσεις στις οποίες εργάζονται, επιτρέπεται να λειτουργούν και κατ αυτές.

Αντίθετα, αν απασχολούνται σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται η Κυριακή αργία – οπότε τη Δευτέρα του Πάσχα εργάζονται εκτάκτως, παρανόμως ή και νομίμως, μετά από άδεια της αρμόδιας κοινωνικής επιθεώρησης- θα πάρουν, πέρα από την προσαύξηση του 75% και το 1/25 του καταβαλλόμενου μηνιαίου μισθού, γιατί στην περίπτωση αυτή, ο μισθός αντιστοιχεί στις εργάσιμες ημέρες του μήνα και συνεπώς δεν περιλαμβάνει και την αμοιβή για την απασχόληση σε ημέρα αργίας.

Τα ημερομίσθια της Δευτέρας του Πάσχα, τα δικαιούνται και οι ημερομίσθιοι μισθωτοί που βρίσκονται σε άδεια χωρίς να προσμετρήσουν όμως την ημέρα αυτή στις εργάσιμες ημέρες της άδειας. Οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό, θα πάρουν τις κανονικές αποδοχές της άδειας (χωρίς πρόσθετο ημερομίσθιο για την αργία), αλλά και στην περίπτωση αυτή, δεν θα προσμετρηθεί η ημέρα της αργίας στις εργάσιμες ημέρες της άδειάς τους.

Οι μισθωτοί που θ απασχοληθούν τη Δευτέρα του Πάσχα, δεν δικαιούνται αναπληρωματική εβδομαδιαία ανάπαυση σε άλλη ημέρα της εβδομάδας, γιατί όπως προβλέπει το άρθρο 10 του Β.Δ.748/1966, τέτοια ανάπαυση δικαιούνται μόνο όσοι εργάζονται την Κυριακή κι όχι όσοι εργάζονται τις εξαιρέσιμες ημέρες που δεν συμπίπτουν με Κυριακή.

5) Επίδομα εορτών (Δώρο) Πάσχα

Ο τρόπος υπολογισμού και η καταβολή του Δώρου Πάσχα ρυθμίζονται από τις διατάξεις του Ν.1082/1980 και της υπ’ αριθμόν 19040/1981 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας.

Σύμφωνα λοιπόν με την υπ’ αριθμό 19040/1981 κοινή υπουργική απόφαση (άρθρο 1): «Όλοι οι μισθωτοί, που αμείβονται με μισθό ή με ημερομίσθιο, δικαιούνται, από τους πάσης φύσεως εργοδότες τους, επίδομα εορτών Πάσχα, ίσο με μισό μηνιαίο μισθό, για τους αμειβόμενους με μισθό, και με 15 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο».

Σύμφωνα δε με το άρθρο 1 του Ν.1082/1980, το παραπάνω επίδομα εορτών καταβάλλεται στο ακέραιο, εφ΄ όσον η εργασιακή σχέση διήρκεσε καθ΄ όλη τη χρονική περίοδο από της 1^ης Ιανουαρίου μέχρι της 30^ης Απριλίου. Στην περίπτωση που η εργασιακή σχέση του μισθωτού δεν διήρκεσε καθ΄ όλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, καταβάλλεται τμήμα επιδόματος ανάλογο προς την διάρκεια της εργασιακής του σχέσης, εντός αυτού του χρονικού διαστήματος.

Συγκεκριμένα, στην περίπτωση που η σχέση εργασίας των μισθωτών δεν διήρκησε από 1.1 έως 30.4, τότε οι εργαζόμενοι δικαιούνται Επίδομα εορτών Πάσχα:

– ποσό ίσο με 1/15 του μισού μηνιαίου μισθού ή

– ένα (1) ημερομίσθιο ανάλογα με τον συμφωνηθέντα τρόπο αμοιβής για κάθε 8ήμερο χρονικό διάστημα διάρκειας της εργασιακής σχέσεως.

Το επίδομα εορτών Πάσχα καταβάλλεται στους δικαιούχους την Μεγάλη Τετάρτη. Εννοείται ότι δεν υπάρχει κάποια διάταξη που να απαγορεύει την χορήγησή του σε προηγούμενο χρόνο.

Εξάλλου το άρθρο 3 της 19040/1981 κοινής αποφάσεως ορίζει ότι το επίδομα εορτών Πάσχα, υπολογίζεται βάσει των τακτικών αποδοχών που καταβάλλονται στους μισθωτούς την 15η ημέρα προ του Πάσχα.

Οι εργοδότες έχουν το δικαίωμα να μη δώσουν ολόκληρο το δώρο Πάσχα, αλλά να παρακρατήσουν το ποσό που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα από Μεγάλη Τετάρτη μέχρι 30 Απριλίου, για προστασία τους από τυχόν αποχωρήσεις των μισθωτών από την εργασία, πριν τη λήξη του ανωτέρω χρονικού ορίου. Στην περίπτωση αυτή, το παρακρατηθέν ποσό θα καταβληθεί το αργότερο στις 30 Απριλίου.

Μαρία Παπακωνσταντίνου, λογίστρια, MSc in Fin., συνεργάτης Επιστημονικής Ομάδας Epsilon7.