Σε ισχύ και στην Ελλάδα η Οδηγία για τους Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς

36

Η Οδηγία της ΕΕ για τις δοκιμαστικές καλλιέργειες και την εμπορία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών ενσωματώνεται στην εθνική νομοθεσία της Ελλάδας με καθυστέρηση δυόμισι ετών. Η Κοινή Υπουργική απόφαση υπεγράφη τη Δευτέρα από τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Γ.Σουφλιά και προωθήθηκε στα συναρμόδια υπουργεία.

Η οδηγία προβλέπει αυστηρούς ελέγχους των αιτήσεων για καλλιέργεια πειραματικών Γενετικά Τροποποιημένων Φυτών καθώς και τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνει η κάθε χώρα-μέλος ώστε να είναι άμεσα δυνατή η αναγνώριση της προέλευσης τυχόν ΓΤ συστατικών στα τρόφιμα.

Η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει ενσωματώσει στο εθνικό δίκαιο την Οδηγία 2001/18/ΕΚ μέχρι τις 17 Οκτωβρίου 2002, με αποτέλεσμα να έχει ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

«Στόχος των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρει ανακοίνωση Τύπου του υπουργείου, «είναι ο έλεγχος και ο περιορισμός τυχόν αρνητικών επιπτώσεων από ΓΤΟ, αφήνοντας ταυτόχρονα περιθώρια γιά ερευνητική δράση στον νέο επιστημονικό τομέα της βιοτεχνολογίας ή και για χρήση στην αγορά, αν τα προϊόντα αποδεικνύονταν χρήσιμα και αβλαβή (πχ, γεωργικά προϊόντα με μεγαλύτερη αντοχή σε παράσιτα, ζιζάνια, ασθένειες).»

Η Οδηγία

»Η Οδηγία 2001/18 αναφέρεται σε δύο θεματικές ενότητες: την απελευθέρωση ΓΤΟ στο περιβάλλον για δοκιμές σε περιορισμένους αγρούς και την απελευθέρωση ΓΤΟ, οι οποίοι έχουν ήδη δοκιμαστεί, για εμπορία. Βασικός της στόχος, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης, είναι η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.»

Η μόνιμη ελευθέρωση ή η διάθεση ΓΤΟ στην αγορά επιτρέπεται μόνο σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπει η Οδηγία.

Κάθε εταιρεία ή ιδιώτης που προτίθεται να απελευθερώσει ΓΤΟ στο περιβάλλον πρέπει πρώτα να διενεργεί αξιολόγηση περιβαλλοντικού κινδύνου.

Πριν από την αδειοδότηση, οι πιθανές επιπτώσεις από τη μεταφορά γενετικού υλικού (π.χ. γύρης) αξιολογούνται με ακρίβεια για κάθε μεμονωμένη περίπτωση.

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η αρμόδια αρχή να διοργανώνει συστηματική παρακολούθηση και άλλα μέτρα ελέγχου, ανάλογα με την περίπτωση, ώστε να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση προς την Οδηγία.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για να εξασφαλίζουν, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας, τη δυνατότητα ανίχνευσης σε όλα τα στάδια της διάθεσης στην αγορά των ΓΤΟ, για να υπάρχει η βεβαιότητα ότι αυτοί που κυκλοφορούν είναι αβλαβείς και επιτρέπονται.

Η κατάσταση στην Ελλάδα


Στην Ελλάδα, «οι ενδιαφερόμενοι (συνήθως είναι εταιρείες ή ερευνητικοί οργανισμοί) καταθέτουν φακέλους στο ΥΠΕΧΩΔΕ το οποίο τους αξιολογεί με τη βοήθεια γνωμοδοτικής Εθνικής Επιτροπής, όπου συμμετέχουν (ως αξιολογητές) εκπρόσωποι συναρμοδίων υπουργείων και ειδικοί επιστήμονες (καθηγητές Πανεπιστημίου, ερευνητές κ.α.), με βάση την προβλεπόμενη από την Οδηγία διαδικασία, προκειμένου να υπάρξει αδειοδότηση ή απόρριψη. Τα κριτήρια αποδοχής ή απόρριψης είναι επιστημονικά» αναφέρει το υπουργείο.

«Μέχρι στιγμής, οι ενδιαφερόμενοι δεν προτιμούν να καταθέτουν τους φακέλους στην Ελλάδα» σημειώνει.

Κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αρνηθεί να εισάγει ή να καλλιεργεί εγκεκριμένες ΓΤ ποικιλίες, καθώς – πέραν της υποχρέωσης συμμόρφωσης προς τις αποφάσεις της ΕΕ- αυτό θεωρείται αντίθετο και με τις αρχές του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και της GATT.

Ήδη, η Ελλάδα κατηγορείται από τον ΠΟΕ ότι δεν εφαρμόζει κοινοτική απόφαση για την απελευθέρωση σπόρων ΓΤ ελαιοκράμβης. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ έχει εγκρίνει τις συμβατικές χρήσεις των σπόρων της ελαιοκράμβης αυτής (εισαγωγή και αποθήκευση, χρήση ως ζωοτροφή, επεξεργασία και παραγωγή ζωοτροφής, βιομηχανικές χρήσεις της ή χρήσεις της σε προϊόντα) με εξαίρεση αυτήν της καλλιέργειας.

Εκτός από την Οδηγία 2001/18/ΕΚ, τα κράτη μέλη έχουν ήδη υιοθετήσει και άλλες Οδηγίες και Κανονισμούς για τους ΓΤΟ, όπως: για την εργαστηριακή έρευνα σχετικά με ΓΤΟ και ΓΤ Μικροοργανισμούς σε κλειστό χώρο, για τους ΓΤΟ σε τρόφιμα, για την ιχνηλασιμότητα και σήμανση (ετικετοθεσία) των προϊόντων πού περιέχουν ΓΤΟ, αλλά και για τη διασυνοριακή μεταφορά τους.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ