Ανεβαίνει το πολιτικό θερμόμετρο, με το βλέμμα στις εκλογές του 2004

28

Το πρώτο εξάμηνο του 2003 σημαδεύτηκε από την ελληνική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για την κυβέρνηση του Κ.Σημίτη επρόκειτο για σημαντικό πολιτικό «στοίχημα», το οποίο όμως δυσχέραινε η κρίση στο Ιράκ και το βαρύ κλίμα στο εσωτερικό, λόγω της κλιμακούμενης συζήτησης για φαινόμενα διαφθοράς.

Από την αρχή του έτους βρίσκονταν σε εξέλιξη εισαγγελική έρευνα για την υπόθεση της εκβίασης προσώπων του δημόσιου βίου στο όνομα της 17Ν, και τα κόμματα της αντιπολίτευσης έκαναν λόγο για «πυκνά σύννεφα δυσοσμίας πάνω από τη χώρα». Το ΠΑΣΟΚ βρίσκονταν 8% πίσω από τη ΝΔ στις δημοσκοπήσεις.

Το αρνητικό αυτό κλίμα επιδεινώθηκε έπειτα από δημοσιεύματα που πυροδότησαν νέο γύρο κρίσης και οδήγησαν σε παραίτηση τους Στ.Μανίκα και Μ.Νεονάκη, στην αποπομπή του Ευ.Μαλέσιου, ενώ «ακούμπησαν» και τον Χρ.Πρωτόπαπα που απάντησε με μηνύσεις. Νωρίτερα, είχε παραιτηθεί ο Γ.Πανταγιάς με αφορμή και πάλι άρθρο εφημερίδας.

Περαιτέρω τριβές δημιούργησε η κυβερνητική πρωτοβουλία για το επαγγελματικό ασυμβίβαστο, ενώ το πολιτικό θερμόμετρο ανέβηκε ακόμα περισσότερο όσο κορυφωνόταν η κρίση στο Ιράκ και η κυβέρνηση έπρεπε να κάνει χειρισμούς τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο πρωθυπουργός διέψευσε πολλές φορές επίμονα σενάρια διαδοχής του από τον Γ.Παπανδρέου ή ανάληψης ευρωπαϊκής θέσης, απέρριψε την αυστηρή κριτική και τα επανειλημμένα αιτήματα του προέδρου της ΝΔ Κ.Καραμανλή για πρόωρες εκλογές, διαβεβαιώνοντας ότι θα ηγηθεί ο ίδιος του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές της άνοιξης του 2004. Υποσχέθηκε ακόμα «κανένα συμβιβασμό» στα φαινόμενα διαφθοράς.

Μετά την περίοδο του Πάσχα αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες για τη διαφάνεια («πόθεν έσχες», άνοιγμα χρηματιστηριακών κωδικών) που όμως άνοιξαν νέο μέτωπο αντιπαράθεσης. Για την αντιστροφή του κλίματος επιδιώχθηκε να προβληθεί το κυβερνητικό έργο και οι επιτυχίες της ελληνικής προεδρίας στην EE (διεύρυνση με συμμετοχή της Κύπρου, ευρωπαϊκή στάση στο θέμα του Ιράκ, ευρωστρατός, νέα ΚΑΠ, προσχέδιο ευρωπαϊκού Συντάγματος).

Ανάλογες προσπάθειες συνεχίστηκαν έως το φθινόπωρο, χωρίς όμως αξιόλογα αποτελέσματα στα γκάλοπ: «Κοινωνικό πακέτο», «Χάρτα σύγκλισης», νέος εκλογικός νόμος, ανασχηματισμός, ανανέωση ψηφοδελτίων σε ποσοστό 46% και αλλαγές στο ΠΑΣΟΚ, όπου τη θέση του Κ.Λαλιώτη ως γραμματέα της ΚΕ ανέλαβε ο Μ.Χρυσοχοΐδης.

Πάντως, οι κινήσεις αυτές συνοδεύτηκαν από φαινόμενα «αναχωρητισμού» στο κυβερνών κόμμα και οδήγησαν στη δημιουργία νέου κόμματος από τον Στ.Παπαθεμελή. Επίσης, υπήρξε ουσιαστική αποστασιοποίηση του Κ.Λαλιώτη από τη Χαριλάου Τρικούπη, όπου ενεργοποιήθηκε όμως εκ νέου ο Θ.Πάγκαλος.

Οι σημαντικότερες από τις κινήσεις αυτές, που άπτονταν του «κοινωνικού προσώπου» της κυβέρνησης, επισκιάστηκαν από μεγάλο κύμα κινητοποιήσεων που ξέσπασε το φθινόπωρο με μισθολογικά κυρίως αιτήματα. Η ΝΔ καυτηρίασε τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες και επικέντρωσε τα βέλη της κριτικής της στην οικονομία και στη διαφάνεια.

Τη Ρηγίλλης, όμως, απασχόλησαν και εσωτερικά ζητήματα, όπως η πιθανή επιστροφή του Δ.Αβραμόπουλου και του Αντ.Σαμαρά στο κόμμα· ενδεχόμενο στο οποίο άσκησε κριτική από το δημαρχιακό μέγαρο της Αθήνας η Ντ.Μπακογιάννη, καθώς και ο επίτιμος πρόεδρος της ΝΔ Κ.Μητσοτάκης, εν όψει μάλιστα πιθανής αποστρατείας του.

Πολλά μικρότερα κόμματα αντιμετώπισαν επίσης εντάσεις στο εσωτερικό τους, που κάποιες φορές εκδηλώθηκαν με αποχωρήσεις στελεχών: Η Μ.Δαμανάκη και ο Π.Κουναλάκης από τον ΣΥΝ· οι Θ.Γεωργακόπουλος, Τ.Κατσαρός κ.ά από την ΑΕΚΑ· ο Γ.Δημαράς από το ΔΗΚΚΙ είναι ορισμένα από τα σημαντικότερα ονόματα που αποστασιοποιήθηκαν από τους πολιτικούς φορείς που τα φιλοξενούσαν.

Ο Συνασπισμός στοιχηματίζει στην είσοδό του στη Βουλή με νέο προγραμματικό συμβούλιο, με νέο όνομα και με την Πρωτοβουλία για τη Συσπείρωση της Αριστεράς. Η ΑΕΚΑ θα συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ (ο Ν.Μπίστης είναι ήδη υφυπουργός Εσωτερικών) και το ΔΗΚΚΙ έκανε προσπάθειες για συγκρότηση «τρίτου πόλου» αλλά θα κατέβει αυτόνομο στις κάλπες.

Το δε ΚΚΕ βρίσκεται σε καλύτερη θέση, λόγω της σταθερότητάς του περί το 5% και της σύμπνοιας στο εσωτερικό του. Στην άλλη όχθη του πολιτικού φάσματος, σημειώνεται το αξιοπρόσεχτο ποσοστό του ΛΑΟΣ στις δημοσκοπήσεις.

X.K.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ