Με δύο όψεις η διεύρυνση της ΕΕ για την ελληνική και την ευρωπαϊκή οικονομία

27

Μεγάλες προσδοκίες αλλά και εύλογες ανησυχίες για τις προοπτικές της ελληνικής και της ευρωπαϊκής οικονομίας προκαλεί η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι η διεύρυνση θα μεγεθύνει την ενιαία αγορά κατά 40%, ανοίγοντας νέους δρόμους επιχειρηματικής και οικονομικής συνεργασίας.

Πάντως, σημείο τριβής και ανησυχίας αποτελεί το κόστος της διεύρυνσης, καθώς εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ. Αν και το ποσό αυτό φαντάζει σε πρώτη φάση μεγάλο, αξίζει να σημειωθεί ότι αποτελεί μόνον ένα μικρό κλάσμα του κόστους της γερμανικής επανένωσης.

Κλειδί οι διαρθρωτικές αλλαγές

Οι διαρθρωτικές αλλαγές φαίνεται ότι αποτελούν και στο οικονομικό επίπεδο την υπ αριθμόν ένα προτεραιότητα για την επιτυχή διεύρυνση της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν προτίθεται να προτείνει στις γειτονικές χώρες την παροχή δυνατότητας συμμετοχής στην εσωτερική αγορά, ανάλογα με τα βήματα προόδου που θα πραγματοποιήσουν στο επίπεδο των μεταρρυθμίσεων. Επίσης, θα προτείνει μεγαλύτερη απελευθέρωση στην κυκλοφορία των προσώπων, των υπηρεσιών, των εμπορευμάτων και των κεφαλαίων.

Ενδεικτικές είναι και οι δηλώσεις που έκανε σήμερα ο υπουργός Οικονομίας Νίκος Χριστοδουλάκης, μιλώντας στη ΝΕΤ. Ο υπουργός τόνισε ότι οι χώρες που περνούν σήμερα το κατώφλι της ΕΕ «θα πρέπει να τηρήσουν με αυστηρότητα όλους τους κανόνες της μεταβατικής περόδου και να μπουν σε πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών» και επισήμανε ότι οι χώρες πρέπει να τηρήσουν γρήγορο βηματισμό στο μέτωπο αυτό και να υιοθετήσουν πρόγραμμα αλλαγών, ώστε όταν τελικά εισέλθουν στη ζώνη του ευρώ, να είναι προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της ανταγωνιστικότητας.

Ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα

Το θέμα της ανταγωνιστικότητας έχει ήδη εγείρει ανησυχίες και επιφυλάξεις σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ τόσο των νέων, όσο και των παλαιών χωρών-μελών της ΕΕ. Για παράδειγμα, πολλές επιχειρήσεις στην Πολωνία ανησυχούν για τους όρους με τους οποίους θα κληθούν να ανταγωνιστούν τις επιχειρήσεις άλλων χωρών.

Την ίδια στιγμή, οι επιχειρηματίες στα σημερινά κράτη-μέλη διερωτώνται κατά πόσο το χαμηλό κόστος εργασίας στις υπό ένταξη χώρες θα περιορίσει την κερδοφορία των εταιρειών των «15». Εξάλλου, η προσχώρηση των νέων μελών θα τα ευεργετήσει με κονδύλια από τα περιφερειακά ταμεία, σε βάρος των οικονομικά ασθενέστερων σημερινών κρατών της ΕΕ, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία.

Οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία

Δύο όψεις έχει το νόμισμα της κοινοτικής διεύρυνσης για την Ελλάδα. Από τη μια πλευρά, θα αναβαθμίσει τη χώρα μας στη μεσαία ταχύτητα της ΕΕ, στερώντας της έτσι, από το 2006, σημαντικά κονδύλια ενίσχυσης, τα οποία θα κατευθυνθούν στα νέα και φτωχότερα μέλη της Ένωσης.

Από την άλλη πλευρά όμως, θα αποτελέσει το κλειδί για να ανοίξουν οι πόρτες νέων αγορών για τα ελληνικά προϊόντα, εξαλείφοντας δυσβάσταχτους δασμούς, φόρους και ποσοστώσεις, οι οποίοι δρούσαν απογορευτικά για τους Έλληνες εξαγωγείς.

Με την ένταξη των 10 νέων κρατών-μελών, το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Κοινότητας θα πέσει κατά 13%. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι η είσοδος των «10» θα «σπρώξει» την Ελλάδα σε υψηλότερη κατηγορία της ΕΕ, αφού η χώρα μας είναι πλουσιότερη από τα περισσότερα νεοεισερχόμενα κράτη.

Στην παρούσα φάση οι ακριβείς επιπτώσεις της διεύρυνσης στην κοινοτική χρηματοδότηση της Ελλάδας μετά το 2006 είναι μάλλον δύσκολο να υπολογιστούν. Πάντως, το 2003 θα είναι χρονιά εκτενούς διαλόγου γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, ενώ πριν εκπνεύσει το έτος, η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει τις δικές της προτάσεις για το ζήτημα.

Η «φωτεινή» πλευρά του νομίσματος της διεύρυνσης είναι ότι οι Έλληνες εξαγωγείς μπορούν να κάνουν την πλάστιγγα να γείρει προς το μέρος τους, αν τολμήσουν ανοίγματα στις υπό ένταξη χώρες (και ιδίως στην Πολωνία που προσφέρει το πιο γόνιμο έδαφος) και αν η Πολιτεία συστρατευτεί μαζί τους, χορηγώντας όχι μόνο επιδοτήσεις, αλλά κυρίως εργαλεία ενίσχυσης της εξαγωγικής δραστηριότητας.

Τα κυριότερα ατού, που σηματοδοτεί για την Ελλάδα η διεύρυνση είναι η αύξηση του όγκου του εξαγωγικού εμπορίου της με τις υπό ένταξη χώρες, λόγω κατάργησης των δασμών, με πιθανή εξαίρεση την Κύπρο, όπου αναμένεται ένταση του ανταγωνισμού, τόσο από τα νεοεισερχόμενα κράτη, όσο και από τα παλαιότερα μέλη της ΕΕ.

Η Ελλάδα φαίνεται ότι έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους κλάδους των φρούτων, των λιπών-ελαίων, των παρασκευασμάτων με βάση τα δημητριακά και των προϊόντων λαχανικών και φρούτων, των ποτών, των καπνών, των πετρελαιοειδών, των καλλυντικών, των πλαστικών και του βάμβακος, των ενδυμάτων, του αλουμινίου και των οργάνων ακριβείας.

Αντίθετα, η χώρα μας μειονεκτεί στους κλάδους των αυτοκινήτων και του μηχανολογικού εξοπλισμού, των συσκευών και του ηλεκτρολογικού υλικού, του σιδήρου και του χάλυβα, της ξυλείας και του χάρτου, του καουτσούκ, του γυαλιού και των προϊόντων κεραμικής.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ