Εορταστικές εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα για την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς

25

Με μουσική, χορό, παρελάσεις αρμάτων και τα παραδοσιακά κούλουμα θα γιορτάσει όλη η χώρα την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Εκδηλώσεις έχουν προγραμματιστεί σε όλη την χώρα με πρωτοβουλία κυρίως των δημοτικών Αρχών.

Την τιμητική της έχει αυτές τις ημέρες -όπως και κάθε χρόνο αυτήν την εποχή- η Πάτρα. Πάνω από 300.000 επισκέπτες και 40.000 καρναβαλιστές συνθέτουν το αποκριάτικο σκηνικό στην πόλη, όπου το μεσημέρι της Κυριακής πραγματοποιείται η καθιερωμένη παρέλαση. Οι εκδηλώσεις θα κορυφωθούν το βράδυ της ίδιας ημέρας με το κάψιμο του Βασιλιά Καρνάβαλου.

Πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας φημίζονται για τα παραδοσικά καρναβαλικά δρώμενα.

Στη Νάουσα κάθε χρόνο αναβιώνει το έθιμο Γενίτσαροι και Μπούλες. Το όνομα Γενίτσαροι προέρχεται πιθανότατα από το επίλεκτο τμήμα των πολεμιστών του σουλτανικού στρατού. Οι Γενίτσαροι είναι μια ομάδα ένδεκα ανδρών, η λεγόμενη «Τσετιά» που χορεύουν στους κεντρικούς δρόμους της Νάουσας. Η «Τσετιά» αποτελείται από τον αρχηγό (τον Γενίτσαρο δηλαδή που οδηγεί τον χορό), από δυο πρωτοπαλίκαρα (τον Πρωτογκότση και τον Δευτερογκότση) και τους σωματοφύλακες (τους Γκότσηδες). Ακόμα παίρνουν μέρος δυο άνδρες ντυμένοι γυναίκες, οι Μπούλες και ένα ανδρόγυνο ηλικιωμένων, ο Γέρος και η Γριά, που συμβολίζουν τη φθορά των γηρατειών. Το έθιμο των Γενίτσαρων κορυφώνεται το Σάββατο και την Κυριακή της Τυρινής.

Στο καραναβάλι του Σοχού της Θεσσαλονίκης είναι χαρακτηριστική η προσωπίδα των καρναβαλιστών και τα κουδούνια που φοράνε. Η προσωπίδα κατασκευάζεται από μαύρο μάλλινο ύφασμα και είναι διακοσμημένη με πολύχρωμα και πολύμορφα σχέδια, από σιρίτια και ψιλές χάντρες. Τα κουδούνια είναι πέντε, ένα μεγάλο που λέγεται μπατάλι και τέσσερα μικρότερα, τα κυπρία. Και τα πέντε μαζί αποτελούν τη λεγόμενη «ντουζίνα», ενώ το βάρος τους κυμαίνεται από 18 έως 20 κιλά. Σύμφωνα με τους μελετητές, με το καρναβάλι του Σοχού μεταφέρονται στη διάρκεια της ιστορίας οι επιθέσεις που έκαναν οι Γιουρούκοι στην περιοχή.

Ενα διονυσιακό έθιμο, που αναβιώνει την Αποκριά στην Κοζάνη είναι ο Φανός. Η παράδοση θέλει με το άναμμα του φανού το βράδυ της Μεγάλης Αποκριάς να ξεκινούν τραγούδια, τα οποία εξιστορούν τα κατορθώματα των κλεφτών, αλλά και τον έρωτα. Τα τραγούδια ονομάζονται ξενίντραπα, μασκαραλίτικα ή νοικοκυρίσια κι έχουν σατιρικό χαρακτήρα και έντονες φαλλικές αναφορές. Στο έθιμο συμμετέχει όλη η Κοζάνη, ανάβουν συνολικά δεκατρείς φανοί, ένας σε κάθε γειτονιά της πόλης.

Στην Αμφισσα τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς αναβιώνει ο «Θρύλος του Στοιχειού». Από την συνοικία Χάρμαινα, όπου βρίσκονται τα παλιά Ταμπάκικα και τα σκαλιά του Αι Νικόλα κατεβαίνει το «στοιχειό» και μαζί ακολουθούν εκατοντάδες μεταμφιεσμένοι. Λέγεται πως τα «στοιχειά» αποτελούν ψυχές σκοτωμένων ανθρώπων ή ζώων που τριγυρίζουν στην περιοχή.

Στο Γαλαξίδι όταν ανοίξει το Τριώδιο, όλοι σχεδόν οι κάτοικοι του κυκλοφορούν μεταμφιεσμένοι με αποκριάτικα κοστούμια ενώ ένα από τα καθιερωμένα έθιμα της πόλης είναι το έθιμο της Καθαράς Δευτέρας, το άναμμα φωτιών σε πλατείες και δρόμους, με μουσική φαγητό, χορό και γλέντι. Οι κάτοικοι δεν παίζουν με σερπαντίνες και χαρτοπόλεμο, αλλά παίζουν «αλευροπόλεμο». Αυτό το έθιμο διατηρείται από το 1801.

Η Θήβα φημίζεται για την αναπαράσταση του βλάχικου γάμου, κάθε Καθαρή Δευτέρα. Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις ημέρες μας από το 1830 περίπου, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών. Οι βλάχοι, δηλαδή οι τσοπάνηδες από την Μακεδονία, την Ήπειρο, Θεσσαλία και Ρούμελη, εγκατέλειψαν τότε την άγονη γη τους και βρήκαν γόνιμο έδαφος νοτιότερα. Το έθιμο αφομοιώθηκε και διατηρήθηκε μόνο στην Θήβα, την πατρίδα του Διονύσου.

Στη Σκύρο οι γέροι όλες τις Κυριακές της Αποκριάς, προσπαθούν με το χορό να αποτρέψουν το κακό, τον βαρύ χειμώνα που απειλεί τα πρόβατα και τα κατσίκια. Σύμφωνα με την παράδοση, κάποτε στο βουνό της Σκύρου έπεσε πολύ χιόνι και από την παγωνιά πέθαναν όλα τα ζώα που είχαν ένας γέρος και μια γριά. Τότε, για να ειδοποιήσουν και τους υπόλοιπους, φόρεσαν τα κουδούνια των νεκρών ζώων και περπάτησαν από τις πλαγιές του βουνού που ήταν τα ζώα μέχρι τη Χώρα. Το αξιοσημείωτο σ` αυτό το έθιμο είναι τα τριάντα κουδούνια που φοράνε οι γέροι, τα οποία ζυγίζουν πενήντα κιλά.

Στη Λέσβο το έθιμο των Κουδουνάτων τελείται στο χωριό Μεσότοπο του Δήμου Ερεσού, κυρίως από άτομα ηλικίας μεταξύ 15-40. Οι Κουδουνάτοι συμβολίζουν τις ψυχές πεθαμένων, που έχουν το χάρισμα να γονιμοποιούν τη γη. Το έθιμο αναβιώνει και τις τρεις Κυριακές της Αποκριάς και σ αυτό παίρνουν μέρος άνδρες που φοράνε στο κεφάλι τους κομμένες νεροκολοκύθες, ενώ στο λαιμό τους κρεμάνε ποιμενικά κουδούνια. Για να γονιμοποιήσουν τη γη, χρησιμοποιούν την κουτσκούδα, ένα ξύλο που θεωρείται σύμβολο γονιμότητας, το οποίο χτυπάνε στο χώμα.

Και φυσικά μην ξεχνάμε το Καρναβάλι της Πάτρας που την Κυριακή φτάνει στο αποκορύφωμά του, αλλά και τις βόλτες στα στενά της Πλάκας.

Καλή Αποκριά και προσοχή στον χαρταετό.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ