Με απώλειες 23,53% είπε το ΧΑΑ «αντίο» στο 2001

27

«Ανώμαλα προσγειώθηκε» το ελληνικό Χρηματιστήριο το 2001, καθώς, παρά τις προσδοκίες που προκάλεσε η αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς τον περασμένο Μάιο, ο γενικός δείκτης είπε «αντίο» στη φετινή χρονιά με απώλειες της τάξεως του 23,53%.

Το ΧΑΑ, έπειτα από την κατακόρυφη υποχώρηση που σημείωσε τα δύο τελευταία χρόνια, οδηγήθηκε από την περιοχή των 6.300 μονάδων που ήταν στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1999, στο επίπεδο των 2.000 μονάδων, για να κλείσει τη χρονιά στις 2.591,56 μονάδες. Βέβαια δεν πρέπει να αγνοείται και το γεγονός ότι η ελληνική κεφαλαιαγορά στάθηκε άτυχη, αφού η χρονιά που μας πέρασε ήταν αρκετά δύσκολη για την παγκόσμια οικονομία, γεγονός που είχε άμεσο αντίκτυπο και στην πορεία των διεθνών αγορών.

Tο Xρηματιστήριο της Aθήνας καταγράφει τις μεγαλύτερες απώλειες μεταξύ των ώριμων ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών σε σύγκριση με τα ιστορικά υψηλά του 1999 και του 2000. H πτώση φθάνει στο 60% από τις 6.355,04 μονάδες της 19ης Σεπτεμβρίου του 1999. H χαμηλή αυτή πτήση μπορεί να συγκριθεί μόνο με την αντίστοιχη πορεία του Nasdaq στη Nέα Yόρκη και του Nikkei στο Tόκιο.

Η αναβάθμιση και η διάψευση των προσδοκιών

Η πορεία του ΧΑΑ μπορεί να χαρακτηριστεί ως «ανώμαλη προσγείωση» μετά την αναβάθμισή του (31 Μαΐου) σε ώριμη αγορά. Δυστυχώς, όσοι ήλπιζαν ότι το γεγονός αυτό θα ήταν ικανό να αντιστρέψει το αρνητικό κλίμα που επικρατεί στη Σοφοκλέους από το Σεπτέμβριο του 1999, διαψεύστηκαν.

Έτσι, λοιπόν, αντίθετα από τις όποιες προσδοκίες για άνοδο της αγοράς, υπήρξε σημαντική υποχώρηση και διάσπαση του ψυχολογικού φράγματος των 3.000 μονάδων (5 Ιουνίου), αφού, αφενός, αρκετά θεσμικά χαρτοφυλάκια που επένδυαν σε αναδυόμενες αγορές εξέρχονταν από τη Σοφοκλέους και, αφετέρου, τα κεφάλαια του εξωτερικού που εισήλθαν στο ΧΑΑ δεν ήταν ικανά να το οδηγήσουν υψηλότερα.

Το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ είχε ως αποτέλεσμα την πτώση της αγοράς στο επίπεδο των 2.000 μονάδων, για να ανακάμψει στη συνέχεια κατά 500 μονάδες, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ Εθνικής και Alpha Bank.

Σημαντική καθίζηση υπέστη ο όγκος των συναλλαγών η αξία των οποίων ανήλθε στα 16,4 τρισ. δρχ. έναντι 34 τρισ. το 2000 και 58 τρισ. το 1999.

Tρεις μόνο επιμέρους δείκτες κατάφεραν να κλείσουν τη χρονιά με κέρδη: Ο δείκτης των Ασφαλειών με άνοδο 30,7% (λόγω της ανόδου της Interamerican), ο δείκτης των Τηλεπικοινωνιών με άνοδο 15,8% (λόγω κυρίως του ΟΤΕ) και ο δείκτης Μη Μεταλλικών Ορυκτών και Τσιμέντων με άνοδο 6%.

Αντιθέτως τις μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν οι δείκτες των Εκδόσεων – Εκτυπώσεων (-57,65%), των Ειδών και Λύσεων Πληροφορικής (-46,77%) και των Επενδύσεων (-42,88%).

Eίναι πάντως αξιοσημείωτο το γεγονός ότι οι μετοχές της Περιφέρειας δικαίωσαν για άλλη μία χρονιά τους «οπαδούς» τους, αφού οι μετοχές με τη μεγαλύτερη άνοδο τη χρονιά που φεύγει, συγκαταλέγονται στην Παράλληλη Αγορά, ενώ στις πρώτες θέσεις συγκαταλέγονται μετοχές νεοεισηγμένων εταιρειών. Aντίθετα στις μετοχές με τη μεγαλύτερη πτώση βρίσκονται αρκετοί τίτλοι της μεσαίας κεφαλαιοποίησης και κυρίως μετοχές από εταιρείες της Νέας Οικονομίας.

Αντληση κεφαλαίων

Το 2001 αντλήθηκε από την κεφαλαιαγορά μισό τρισ. δραχμές από 23 επιχειρήσεις που πραγματοποίησαν δημόσιες εγγραφές, ποσό αρκετά μικρό, καθώς το ΧΑΑ δεν μπόρεσε να παίξει τον αναπτυξιακό του ρόλο, λόγω της χαμηλής ρευστότητας που χαρακτήρισε τις περισσότερες συνεδριάσεις του χρόνου που τελειώνει.

Η ΔΕΗ και η Αγροτική Τράπεζα με τα 147 δισ. δρχ. που άντλησαν από την αγορά κατέλαβαν την πρώτη θέση από πλευράς αντληθέντων κεφαλαίων. Εάν στις δύο αυτές δημόσιες εγγραφές προσθέσουμε και τις μεγάλες εισαγωγές των Motor Oil (63 δισ.), Petrola (45 δισ.) και ΟΠΑΠ (32 δισ.), τότε γίνεται φανερό ότι πέντε μόνο εταιρείες συγκέντρωσαν πάνω από τα 4/5 των αντληθέντων κεφαλαίων.

Οι προοπτικές για το 2002

Η νέα χρονιά αφήνει σημαντικές ελπίδες για ανάκαμψη της χρηματιστηριακής αγοράς, η οποία από τα μέσα Σεπτεμβρίου του 1999 βρίσκεται σε συνεχή πλαγιοκαθοδική πορεία. Όπως εκτιμούν παράγοντες του ΧΑΑ, το επίπεδο της Σοφοκλέους είναι ελκυστικό, αφού όπως επισημαίνουν ο λόγος τιμών/κέρδη (Ρ/Ε) για το ΧΑΑ τόσο για το 2001 όσο και για το 2002 είναι χαμηλότερος από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, ενώ και ο ρυθμός αύξησης κερδών ανά μετοχή προβλέπεται θετικός.

Παράλληλα, οι ίδιοι παράγοντες αναφέρουν ότι το 2002 θα πάρουν «σάρκα και οστά» σημαντικές επιχειρηματικές συμφωνίες, οι οποίες «κυοφορούνται» εδώ και αρκετούς μήνες, ενώ αναμένεται να επισπευστούν οι διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία. Σε αυτή την πορεία οι αλλαγές που έγιναν τόσο στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς όσο και σε επίπεδο λειτουργικής και οργανωτικής αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων μόνο θετικά μπορούν να επηρεάσουν την αγορά μακροπρόθεσμα.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004, το Γ΄ΚΠΣ, η ολοκλήρωση των διαρθρωτικών αλλαγών με τη μείωση του επιχειρηματικού ρόλου του κράτους, καθώς και η διασφάλιση συνθηκών υγιούς επιχειρηματικής δραστηριότητας αποτελούν αυτή την στιγμή τους κυριότερους λόγους που μπορούν να εξασφαλίσουν μια σταθερή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας που σε όρους ΑΕΠ εκτιμάται για τα επόμενα τρία χρόνια σχεδόν στο διπλάσιο βαθμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε αυτό το περιβάλλον η αγορά έχει στρέψει το ενδιαφέρον στις εξελίξεις που σχετίζονται με την πορεία των ιδιωτικοποιήσεων καθώς και στην προσπάθεια βελτίωσης των μακροοικονομικών δεικτών. Επιπλέον, για πρώτη φορά στην ιστορία της ελληνικής οικονομίας, οι επιχειρήσεις καλούνται να ανταγωνιστούν σε περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων, ενώ η κατάργηση των νομισματικών «συνόρων» με την κυκλοφορία του ευρώ από 1/1.2002 στην ΕΕ θα έχει ευεργετική επίδραση σε πολλές δυναμικές ελληνικές εταιρείες, οι οποίες έχουν εξαγωγικό χαρακτήρα ή θα θελήσουν να αναπτυχθούν εκτός των ελληνικών συνόρων.

Με αυτά τα δεδομένα και σε συνδυασμό με τις μηδενικές σχεδόν αποδόσεις των καταθετικών προϊόντων, την μεγάλη αύξηση των τιμών στα ακίνητα, οι οποίες βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, οι επενδύσεις σε μετοχικούς τίτλους στο ΧΑΑ στις τρέχουσες αποτιμήσεις αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού τόσο σε επίπεδο πολλαπλασιαστών κερδών (Ρ/Ε) όσο και σε επίπεδο μερισμάτων οι σχετικές αποδόσεις με τις εγχώριες μορφές ανταγωνιστικών επενδύσεων είναι ελκυστικότερες.

Σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα οι προοπτικές της αγοράς εμφανίζονται επομένως θετικές, παρ ότι είναι πολύ έντονες αυτή την περίοδο οι επιδράσεις και η νευρικότητα των διεθνών αγορών, ενώ απαιτείται η αύξηση της ρευστότητας, καθώς τώρα οι ιδιώτες επενδυτές παραμένουν στο περιθώριο αναμένοντας τη σταθεροποίηση της αγοράς.

Τεχνικά, η χρηματιστηριακή αγορά, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο πτωτικής πορείας, βρίσκεται πολύ κοντά στον τερματισμό της, έχοντας διορθώσει σε ποσοστό 60% από τα ιστορικό υψηλό. Μετά από δύο συνεχείς πτωτικές χρονιές η αγορά αναμένεται να εισέλθει σε φάση ανάκαμψης δοκιμάζοντας επίπεδο υψηλότερο από τις 3.000 μονάδες.

Η κίνηση του γενικού δείκτη θα παρουσιάσει διακυμάνσεις και δυσκολία ως προς την ανοδική της κίνηση λόγω των πολλαπλών επιπέδων εγκλωβισμού μεταξύ 3.100 – 3.400 μονάδων, έχει όμως περιθώρια να φθάσει έως και την περιοχή των 4.100 μονάδων, αν οι εκτιμήσεις για βελτίωση των διεθνών μακροοικοοικονομικών δεδομένων για το δεύτερο εξάμηνο του 2002 επαληθευτούν. Σε αντίθετη περίπτωση τα περιθώρια πτώσης είναι περιορισμένα, με κατώτερο όριο τις 2.400 μονάδες όπου ο γενικός δείκτης έδειξε να επανακτά σε σύντομο χρονικό διάστημα κατά το πρόσφατο παρελθόν.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ