Rock And Roll Heart – Κριτική

Αυτό το DVD παρουσιάζει τα έργα και τις ημέρες του σπουδαιότερου, κατά πολλούς, καλλιτέχνη που ανάθρεψε η νεοϋορκέζικη rock ‘n’ roll σκηνή, του Lou Reed (γεννήθηκε στο Long Island στις 2 Μαρτίου 1942).
Η αφήγηση ξεκινά με κάποιες ενδοσκοπικές εξομολογήσεις («δεν ήμουν φτιαγμένος για οτιδήποτε άλλο παρά μόνο για το rock ‘n’ roll», «γράφω συνήθως για ότι συμβαίνει γύρω μου») και μια ερμηνεία του στο «I ‘ll Be Your Mirror», μαγνητοσκοπημένη στο φημισμένο κλαμπ της Νέας Υόρκης Knitting Factory, το 1997. Σε γενικές γραμμές στο εξής ακολουθείται μια ομαλή πορεία, από τις πρώτες μέρες προς το σήμερα, εμβόλιμα στην οποία εμφανίζονται και καταθέτουν τις προσωπικές τους μαρτυρίες για τη ζωή και την καριέρα του πολλοί επώνυμοι συνεργάτες, φίλοι αλλά και δημοσιογράφοι. Παρελαύνουν όλα τα εν ζωή μέλη των Velvet Underground, αρκετοί συνεργάτες του Andy Warhol, ο βιογράφος James Atlas, η τραγουδίστρια και τραγουδοποιός Patti Smith, η Suzanne Vega (εκπρόσωπος της σχετικά νεότερης γενιάς), μέλη του γκρουπ Sonic Youth (Thurston Moore, Lee Renaldo), ο διάσημος συνθέτης Philip Glass, ο David Fricke (συντάκτης του έγκυρου αμερικανικού μουσικού περιοδικού Rolling Stone), o David Byrne (των Talking Heads), ο συγγραφέας Jim Carrol, ο παραγωγός Bob Ezrin, ο μπασίστας Fernando Saunders. Περιλαμβάνεται πολύ αρχειακό υλικό, από διαφορετικές πηγές και με ποιότητα που μεταβάλλεται κατά περίπτωση (δεν σπανίζουν μαγνητοσκοπήσεις ασπρόμαυρες ή με αισθητό θόρυβο στην εικόνα) που δίνει μια γενικότερη αίσθηση ντοκιμαντέρ. Μεταξύ άλλων είναι αποτυπωμένη και η στιγμή που η Patti Smith ανακοινώνει την αναγόρευση των VU σε μέλη του Rock ‘n’ Roll Hall Of Fame (1996) και υποδέχεται τους Reed, Cale και Tucker στη σκηνή. Ο Lou Reed, φανερά συγκινημένος, τη φιλά και δακρύζει.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Προσωπικές φωτογραφίες και αναφορά σε είδωλα όπως ο Carl Perkins και ο Roy Orbison, μας εισάγουν στα εφηβικά χρόνια του Lou. Το 1957, παίζοντας στους Shades, γνωρίζει μια πρώτη, σύντομη επιτυχία με το single «So Blue». H πρώτη δουλειά που έπιασε ήταν στην Pickwick Records, όπου έγραφε κατά παραγγελία τραγούδια προς εμπορική εκμετάλλευση, ανάλογα με τις εκάστοτε επιταγές του συρμού. Μια από τις πολλές συνθέσεις του εκείνης της περιόδου ήταν το «The Ostrich» (1965), ένα σαρκαστικό χορευτικό τραγούδι που τόσο εντυπωσίασε την ιεραρχία της εταιρίας, ώστε ο Reed σχημάτισε τους Primitives για να προωθήσει τις πωλήσεις του δίσκου. Στις τάξεις τους συμμετείχε και ο John Cale, ανάγοντάς τους σε προπομπό των Velvet Underground, του σπουδαίου γκρουπ του οποίου ηγήθηκε ο Reed μεταξύ 1966 και 1970, συνεισφέροντας όλο σχεδόν το υλικό και καθορίζοντας τo καλλιτεχνικό του στίγμα (αντίδραση στην «ειρήνη και αγάπη» της Δυτικής Ακτής, η σκοτεινή πλευρά του ηδονισμού που χαρακτήριζε την εποχή). Εκεί γνωρίστηκε και συνεργάστηκε με τη ντράμερ Maureen Tucker, τον κιθαρίστα Sterling Morrison, τη Γερμανίδα τραγουδίστρια Nico (1938-1988) ενώ παράλληλα συναναστράφηκε τον «Πάπα της pop art» Andy Warhol. Το επώνυμο σόλο ντεμπούτο του δεν γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία, «χαντακωμένο» από την ανεπαρκή παραγωγή. Το δεύτερο όμως άλμπουμ του, το Transformer (1972), ανέλαβε να το επιβλέψει ο David Bowie, οπαδός των VU. (Με την ευκαιρία παρακολουθούμε ένα απόσπασμα από τη συνεύρεση επί σκηνής των Reed και Bowie, στη συναυλία που έδωσε ο δεύτερος για τα 50ά του γενέθλια στο Madison Square Garden, της Νέας Υόρκης, το 1997). Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ταινία για το κλασικό τραγούδι «Walk On The Wild Side» που περιλάμβανε το Transformer, αφιερωμένο στους ομοφιλόφιλους και τους κοινωνικά απόβλητους που συγκέντρωνε στην ακολουθία του ο Warhol. Ωστόσο, τη σκοτεινότερη πλευρά του ταλέντου του ο Reed την εξερεύνησε με το ακόλουθο Berlin (1973), προκαλώντας τη νεοφερμένη εμπορική αποδοχή μ’ ένα τρόπο που πολύ λίγοι από τους συγχρόνους του τόλμησαν. Ακολούθησε μια περίοδος αυτοπαρωδίας, με τον Reed να παρασύρεται από το ρεύμα του glam-rock (κάπου μέσα στην ταινία δίνεται ένας χαριτωμένος ορισμός του glam-rock ως «rock ‘n’ roll με κραγιόν») και το 1975 ήταν η χρονιά της κυκλοφορίας του Metal Machine Music, μιας έντονα αμφιλεγόμενης ηλεκτρονικής, ατονικής δουλειάς που καταλάμβανε ένα διπλό άλμπουμ. Ένα αρκετά μεγάλο ακόλουθο διάστημα προσπερνάται από το φιλμ σχετικά βιαστικά, με σημαντικότερη επισήμανση το γεγονός ότι ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ο Reed απεξαρτήθηκε από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ και επέστρεψε στην κιθάρα. Ο θάνατος του Warhol, το 1987, υπήρξε ένας σημαντικός σταθμός για τη ζωή και την καριέρα του. Συναντήθηκε ξανά με τον Cale έπειτα από πάρα πολλά χρόνια κι αποφάσισαν να φτιάξουν μαζί μια μουσική βιογραφία του Warhol, που υλοποιήθηκε με το άλμπουμ Songs For Drella. Παράλληλα, το προσωπικό του άλμπουμ New York (1989) επιβεβαίωσε μια εντυπωσιακή καλλιτεχνική αναγέννηση. Στη συνέχεια το φιλμ αναφέρεται στη βραχύβια επανασύνδεση των VU που έγινε το 1993. Στην τουρνέ που ακολούθησε οι VU παίζουν και στην Πράγα, όπου ανακαλύπτουν ότι ανάμεσα στους οπαδούς τους περιλαμβάνεται και ο Vaclav Havel, πρόεδρος της Τσεχικής δημοκρατίας. Ο θάνατος ενός άλλου κοντινού προσώπου του Reed, του στιχουργού Doc Pomus, ενέπνευσε το άλμπουμ Magic And Loss (1992) ενώ με το Set The Twilight Reeling (1996) έκλεισε ο κύκλος που ξεκίνησε με το New York.
Το πολύπλευρο αυτό οπτικοακουστικό αφιέρωμα ολοκληρώνεται με αναφορά στη συνεργασία του Lou Reed στην φουτουριστική rock όπερα «Time Rocker», που αποτελεί τη νεότερη μέχρι στιγμής δουλειά του.