Εσωκομματικό ρήγμα: Διαφωνίες στο Πεντάγωνο και στους Ρεπουμπλικανούς για την τακτική Τραμπ στην Ευρώπη

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε ανοιχτά να αποσύρει ακόμη περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα από το έδαφος της Γερμανίας, προκαλώντας σοκ και βαθιά ανησυχία στους Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά και σε ορισμένα από τα πιο υψηλόβαθμα στελέχη του ίδιου του κόμματός του.

Η νέα αυτή προειδοποίηση έρχεται σε συνέχεια της ήδη αμφιλεγόμενης και αιφνιδιαστικής ανακοίνωσης της περασμένης εβδομάδας, κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση γνωστοποίησε την άμεση απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τη χώρα.

Αντιδρώντας στα γερμανικά σχόλια περί Ιράν, ο Τραμπ «αδειάζει» τις αμερικανικές βάσεις, ενώ το Κογκρέσο προτείνει μετατόπιση των στρατευμάτων ανατολικά

Αυτή η αρχική κίνηση άφησε περίπου 30.000 Αμερικανούς στρατιώτες να σταθμεύουν ακόμη στη Γερμανία, σύμφωνα με τα στοιχεία που μετέδωσε το αμερικανικό δίκτυο CNN. Ωστόσο, ο Τραμπ διεμήνυσε το Σάββατο ότι επίκεινται ακόμη μεγαλύτερες περικοπές στο ανθρώπινο δυναμικό.

«Θα προχωρήσουμε σε τεράστιες μειώσεις και θα κόψουμε πολύ περισσότερους από 5.000», δήλωσε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους, επιβεβαιώνοντας τις προθέσεις του για μια ριζική αναδιάρθρωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η αφορμή: Οι δηλώσεις του Φρίντριχ Μερτς και η «ταπείνωση» από το Ιράν

Η αρχική απόφαση του Αμερικανού προέδρου να μειώσει το στρατιωτικό προσωπικό που σταθμεύει στη Γερμανία δεν προέκυψε εν κενώ. Αντιθέτως, φαίνεται πως αποτέλεσε άμεση απάντηση στις ιδιαίτερα αιχμηρές δηλώσεις του Γερμανού καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος υποστήριξε δημοσίως ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «ταπεινώνονται» από την ηγεσία του Ιράν. Μιλώντας τον περασμένο μήνα σε φοιτητές στην πόλη Μάρσμπεργκ, ο καγκελάριος Μερτς υπήρξε καταπέλτης όσον αφορά τους διπλωματικούς χειρισμούς της Ουάσιγκτον.

«Οι Ιρανοί είναι προφανώς πολύ ικανοί στις διαπραγματεύσεις, ή μάλλον, πολύ ικανοί στο να μη διαπραγματεύονται, αφήνοντας τους Αμερικανούς να ταξιδεύουν μέχρι το Ισλαμαμπάντ και στη συνέχεια να αποχωρούν ξανά χωρίς κανένα απολύτως αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε δε με ιδιαίτερη έμφαση, πυροδοτώντας την αντίδραση του Λευκού Οίκου: «Ένα ολόκληρο έθνος ταπεινώνεται από την ιρανική ηγεσία, και ιδιαίτερα από τους αποκαλούμενους Φρουρούς της Επανάστασης. Και γι’ αυτό ελπίζω ότι αυτό θα τελειώσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα».

Το Πεντάγωνο και η επίσημη δικαιολογία της απόσυρσης

Στον απόηχο αυτής της σοβαρής διπλωματικής τριβής, το αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωσε επίσημα την Παρασκευή την απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τις γερμανικές βάσεις. Παρά το προφανές πολιτικό υπόβαθρο της απόφασης, η γραμμή του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ απέφυγε να συνδέσει άμεσα τη μείωση των δυνάμεων με τα προκλητικά, κατά την Ουάσιγκτον, σχόλια του Γερμανού καγκελαρίου. Σύμφωνα με τον επίσημο εκπρόσωπο του Πενταγώνου, η απόφαση ελήφθη έπειτα από μια «ενδελεχή επανεξέταση της διάταξης των δυνάμεων του Υπουργείου στην Ευρώπη και αποτελεί αναγνώριση των επιχειρησιακών απαιτήσεων του θεάτρου των επιχειρήσεων καθώς και των συνθηκών που επικρατούν στο έδαφος».

Αντιδράσεις στο Κογκρέσο: Η δυσφορία των Ρεπουμπλικανών

Οι επικεφαλής των επιτροπών ενόπλων δυνάμεων στο αμερικανικό Κογκρέσο, οι οποίοι μάλιστα προέρχονται από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, δεν έκρυψαν την έντονη δυσφορία τους απέναντι στους χειρισμούς του προέδρου. Ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ από την πολιτεία του Μισισιπή και ο βουλευτής Μάικ Ρότζερς από την Αλαμπάμα εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση το Σάββατο, υπογραμμίζοντας ότι είναι «πολύ ανήσυχοι» με το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης των αμερικανικών στρατευμάτων στη Γηραιά Ήπειρο.

Οι δύο Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι έσπευσαν να υπερασπιστούν τη στάση του Βερολίνου, υπενθυμίζοντας ότι η Γερμανία έχει συμμορφωθεί επαρκώς με τις απαιτήσεις της αμερικανικής ηγεσίας το τελευταίο διάστημα. «Η Γερμανία έχει ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Προέδρου Τραμπ για μεγαλύτερο καταμερισμό των βαρών, αυξάνοντας σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες και παρέχοντας απρόσκοπτη πρόσβαση, βάσεις και δικαιώματα υπερπτήσεων στις αμερικανικές δυνάμεις για την υποστήριξη της “Επιχείρησης Επική Οργή” (Operation Epic Fury)», σημείωσαν στη δήλωσή τους, χρησιμοποιώντας την κωδική στρατιωτική ονομασία για την εν εξελίξει εκστρατεία εναντίον του Ιράν. Ξεκαθάρισαν, παράλληλα, ότι οποιαδήποτε μείωση των στρατευμάτων θα πρέπει απαραιτήτως να γίνεται σε στενή συνεννόηση με το Κογκρέσο και τους συμμάχους.

Η πρόταση για μεταφορά στρατευμάτων ανατολικά

Στην ίδια ανακοίνωση, οι νομοθέτες πρότειναν μια εναλλακτική στρατηγική, αποσκοπώντας στη διατήρηση του συσχετισμού δυνάμεων. «Αντί να αποσύρουμε πλήρως τις δυνάμεις μας από την ήπειρο, είναι προς το υπέρτατο συμφέρον των ΗΠΑ να διατηρήσουν μια ισχυρή αποτρεπτική δύναμη στην Ευρώπη, μετακινώντας αυτούς τους 5.000 Αμερικανούς στρατιώτες προς τα ανατολικά», πρόσθεσαν. Εξήγησαν πως «οι σύμμαχοι εκεί έχουν προβεί σε ουσιαστικές επενδύσεις για να φιλοξενήσουν τα αμερικανικά στρατεύματα, μειώνοντας το κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν την πρώτη γραμμή του ΝΑΤΟ, βοηθώντας στο να αποτραπεί εν τη γενέσει της μια πολύ πιο δαπανηρή σύγκρουση».

Η Πορεία προς τη Ρήξη: Από το Οβάλ Γραφείο στην Ανοιχτή Σύγκρουση
Η τρέχουσα κρίση απέχει παρασάγγας από το κλίμα που επικρατούσε λίγους μήνες νωρίτερα. Ενδεικτικά, στις 3 Μαρτίου 2026, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Φρίντριχ Μερτς πραγματοποίησαν τη διμερή συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου μέσα σε μια ατμόσφαιρα συγκρατημένης αισιοδοξίας. Οι προσδοκίες για ομαλοποίηση των σχέσεων όμως διαψεύστηκαν γρήγορα, καθώς οι αποκλίνουσες στρατηγικές και τα αντικρουόμενα εθνικά συμφέροντα υπερίσχυσαν των διπλωματικών πρωτοκόλλων.

Κλιμάκωση της έντασης στο ΝΑΤΟ και το ζήτημα της Ισπανίας

Τα αιχμηρά σχόλια του Μερτς ανέδειξαν τις ευρύτερες, υποβόσκουσες εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του ΝΑΤΟ και των Ευρωπαίων συμμάχων, με επίκεντρο τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν αλλά και άλλες διεθνείς συγκρούσεις. Η αυστηρότητα της αμερικανικής κυβέρνησης έναντι όσων αποκλίνουν από την κεντρική της γραμμή αποτυπώθηκε ανάγλυφα και σε ένα εσωτερικό ηλεκτρονικό μήνυμα (email) του Πενταγώνου που διέρρευσε στο πρακτορείο Reuters. Στο μήνυμα αυτό συζητείτο ανοιχτά η «τιμωρία» της Ισπανίας – μιας χώρας που έχει ασκήσει έντονη κριτική στον πόλεμο του Ιράν – με το ακραίο ενδεχόμενο ακόμη και της αναστολής της συμμετοχής της από τη συμμαχία του ΝΑΤΟ.

Η απειλή Τραμπ για περαιτέρω αποχώρηση δυνάμεων από τη Γερμανία δοκιμάζει το ΝΑΤΟ

Εν κατακλείδι, η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας εδραιώσει τη θέση του μετά την επανεκλογή του, να τραβήξει το σκοινί στις σχέσεις του με το Βερολίνο εγκυμονεί τεράστιους γεωπολιτικούς κινδύνους. Διακυβεύεται όχι μόνο το διμερές διπλωματικό καθεστώς με τη Γερμανία, αλλά και η ίδια η σταθερότητα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Η Ευρώπη καλείται πλέον να ισορροπήσει σε ένα τεντωμένο σκοινί, ανάμεσα στις ολοένα και πιο αυστηρές απαιτήσεις της Ουάσιγκτον και τις εσωτερικές ευρωπαϊκές ανησυχίες απέναντι στις κλιμακούμενες διεθνείς συγκρούσεις. Ο διπλωματικός αυτός σεισμός αναμένεται να αναδιαμορφώσει τον χάρτη των συμμαχιών στη Δύση.

Πηγή: Guardian