Γιάννης Μπρούζος: «Έφυγε» ο συγγραφέας του «Τι πραγματικά αξίζει – 24 γράμματα στον γιο μου»

«Η δημιουργία, Στέλιο μου, όπως αυτό το βιβλίο, είναι γράμματα σε ένα μπουκάλι που αφήνουμε στην απέραντη θάλασσα του κόσμου, σαν ναυαγοί, όταν θα έχουμε φύγει. Κουβαλάει ζωή μέσα στον θάνατο», έγραφε ο Γιάννης Μπρούζος αναφερόμενος στον γιο του.

Ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας, που συγκίνησε με τη στάση ζωής και το βιβλίο του «Τι πραγματικά αξίζει – 24 γράμματα στον γιο μου», έφυγε από τη ζωή, με την είδηση του θανάτου του να γίνεται γνωστή σήμερα, 2 Απριλίου, έπειτα από μακρά μάχη με δύο μορφές καρκίνου τελικού σταδίου.

Μια ζωή ανάμεσα σε επιστήμη, μουσική και εκπαίδευση

Ο Γιάννης Μπρούζος γεννήθηκε στον Πειραιά και ακολούθησε μια διαδρομή που συνέδεε τη γνώση με την καλλιτεχνική έκφραση. Σπούδασε φυσική και μουσική, προχώρησε σε διδακτορικές σπουδές στη Γερμανία — στη Χαϊδελβέργη και το Αμβούργο — και αφιέρωσε τη ζωή του στη διδασκαλία.

Δίδαξε σε όλες τις βαθμίδες, από μικρά παιδιά έως φοιτητές, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ο ίδιος έλεγε πως, από όλους τους ρόλους του, κρατούσε πιο κοντά του εκείνους του μαθητή και του δασκάλου — μια σχέση αμφίδρομη που τον καθόρισε.

«Το τι αξίζει διαφέρει για κάθε άνθρωπο. Η δική μου μαρτυρία για τη ζωή καταλήγει στο ότι η ίδια η ζωή αξίζει και ειδικά αν τη μοιράζεσαι με άλλους ανθρώπους μαζί με τον αγώνα για αυτήν απέναντι στις ορδές του θανάτου»

Η μάχη με την ασθένεια και η απόφαση να γράψει

Από το 2022 βρέθηκε αντιμέτωπος με τον καρκίνο. Παρά τις διαδοχικές θεραπείες και τις δυσκολίες, ο Γιάννης Μπρούζος, δεν εγκατέλειψε ποτέ τον αγώνα.

Σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους, όταν είχε χάσει τη δυνατότητα ομιλίας και επικοινωνούσε με σημειώματα μέσα στο νοσοκομείο, στράφηκε στη γραφή. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα να αφήσει κάτι στον γιο του.

«Δυσκολευόμουν πολύ όχι μόνο να φάω αλλά ακόμα και να μιλήσω. Έτσι επικοινωνούσα με τους δικούς μου ανθρώπους με μηνύματα σε χαρτάκια. Υπήρχε από πριν η ιδέα να γράψω κάτι για τον Στέλιο μου καθώς είχα μπει στο τελευταίο στάδιο του μελανώματος (του πρώτου καρκίνου μου). Αυτή η εμπειρία όμως της αδυναμίας ομιλίας και σίτισης με έκανε να γράψω ‘γράμματα’ και μάλιστα 24 όσα έμαθε ο Στέλιος στην Α΄ δημοτικού. Ήταν η μόνη δημιουργική δραστηριότητα που μπορούσα να κάνω», είχε εξηγήσει σε συνέντευξή του στο Πριν.

«24 γράμματα στον γιο μου»: μια παρακαταθήκη ζωής

Το βιβλίο του «Τι πραγματικά αξίζει – 24 γράμματα στον γιο μου» γράφτηκε μέσα σε λίγους μήνες και αποτελεί μια βαθιά προσωπική μαρτυρία.

Απευθυνόμενο στον μικρό του Στέλιο, το «χρυσάφι στις πληγές» του, όπως είχε πει σε συνέντευξή του στο MEGA, συγκεντρώνει σκέψεις, φόβους, εμπειρίες και αξίες. Δεν είναι ένα βιβλίο για τον θάνατο, αλλά για τη ζωή — για τη σημασία της καθημερινότητας, της δημιουργίας, του έρωτα, της σύνδεσης με τους ανθρώπους.

Ο ίδιος υπογράμμιζε ότι η επίγνωση της θνητότητας δεν οδηγεί στην παραίτηση, αλλά στην ουσιαστική εκτίμηση του παρόντος: να κάνεις κάτι μικρό κάθε μέρα, να αγαπάς, να μαθαίνεις, να δημιουργείς.

«Όλη η ζωή όπως εγώ την αντιλαμβάνομαι είναι μια αντίσταση, ένας αγώνας ενάντια στον θάνατο και στις δυνάμεις του. Όταν απολαμβάνουμε ένα μουσικό κομμάτι ή ένα ωραίο φαγητό λέμε ‘όχι στον θάνατο’ και ‘ναι στη ζωή’.

Όταν αγωνιζόμαστε για ένα πάρκο στη γειτονιά μας το ίδιο. Όταν αντιστεκόμαστε σε μια γενοκτονία που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας, δεν είναι αντίσταση στον Θάνατο και στις δυνάμεις του»

Η αλληλεγγύη και οι άνθρωποι

Κεντρική θέση στη σκέψη του είχε η έννοια της αλληλεγγύης, την οποία βίωσε — όπως έλεγε — ως μια βαθιά αμφίδρομη εμπειρία.

Για τον Γιάννη Μπρούζο, αυτό που τελικά δίνει νόημα είναι οι άνθρωποι: η οικογένεια, οι φίλοι, οι σύντροφοι, οι μαθητές. Η σύνδεση και το μοίρασμα, αλλά και η κοινή προσπάθεια, ήταν για εκείνον ο πυρήνας της ζωής.

«Ο καρκίνος είναι ένα κλείσιμο στον εαυτό, τα καρκινικά κύτταρα απομονώνονται από τον υπόλοιπο ζωντανό οργανισμό. Σε ωθεί επίσης στο κλείσιμο, τόσο αυτός όσο και η κοινωνική απομόνωση που δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα για τους καρκινοπαθείς.

Εγώ αντιστέκομαι ακολουθώντας τον αντίστροφο δρόμο: το άνοιγμα, την αλληλεγγύη, την κοινωνική και συλλογική μάχη. Και μέσα από αυτό το άνοιγμα κατάλαβα πρώτη φορά ότι η αλληλεγγύη δεν είναι μια μονόδρομη δύναμη (από τον δυνατό στον αδύναμο που την έχει ανάγκη) αλλά μια αμφίδρομη ενέργεια που μοιράζονται όσοι και όσες συμμαχούν σε έναν αγώνα»

«Είναι νομίζω σχεδόν κοινός τόπος τουλάχιστον όσων βλέπουμε με μια κριτική ματιά τη σύγχρονη κοινωνία ότι οι τόσες συσκευές που έχουμε γύρω μας και υποτίθεται μας “συνδέουν” κάνουν στην πραγματικότητα το ακριβώς αντίθετο.

»Το μοίρασμα, σε μια κοινωνία όπου το ατομικό συμφέρον κυριαρχεί, είναι μάλλον πρακτική προς εξαφάνιση. Η ανθρώπινη σύνδεση είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε και πιστεύω ότι πρέπει να αγωνιζόμαστε για αυτήν τόσο σε προσωπικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, δημιουργώντας και ενισχύοντας φιλίες, συντροφιές, συλλογικότητες», είχε εξηγήσει στο Πριν.

Η στάση ζωής και η πολιτική του σκέψη

«Το ‘όλα μαζί’ που είναι ο τίτλος του τελευταίου γράμματος νομίζω συνοψίζεται στη λέξη αλληλεγγύη», είχε πει σε συνέντευξή του στο Πριν, σημειώνοντας παράλληλα ότι το να είναι κανείς κομμουνιστής σήμερα δεν είναι εύκολο.

«Είναι δύσκολο γιατί ο κομμουνισμός είναι πρακτική, δεν είναι τοποθέτηση. Μοιράζεσαι; Συμμετέχεις σε αγώνες; Δίνεις χρόνο να συνεννοηθείς με τους συντρόφους σου; Προσπαθείς να δημιουργήσεις πλαίσια που μπορούμε να ζήσουμε αλλιώς, πιο συντροφικά, πιο συλλογικά;

»Δίνεις μάχες στους συλλόγους, στα συνδικάτα για να ενωθούν δυνάμεις και να πετύχουμε νίκες; Ενδιαφέρεσαι για το συλλογικό ή βασικά για την προσωπική προβολή; Βλέπουμε ότι τα προσωποκεντρικά μορφώματα σαρώνουν γιατί ο κόσμος δυστυχώς περιμένει “σωτήρες” μέσα στην άγρια καπιταλιστική πραγματικότητα που ζει», είχε πει.

Και κατέληγε: «Το να είσαι κομμουνιστής σημαίνει όμως βασικά να θέλεις να μοιραστείς τον αγώνα για τον κόσμο με τους άλλους, όχι να σώσεις τους άλλους ή να αναθέσεις σε κάποιον να σε σώσει αυτός».

Η μουσική ως δύναμη

Παράλληλα με την επιστημονική του πορεία, η μουσική παρέμεινε σταθερό σημείο αναφοράς. Πιανίστας και μουσικός, έβλεπε στη μουσική έναν τρόπο να αντέχει, να επεξεργάζεται το φως και το σκοτάδι της ζωής.

Μέσα από αυτήν, όπως έλεγε, μπορούσε να βρίσκει ισορροπία και δύναμη ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές.

«Να έχει η ζωή πάντα την τελευταία λέξη»

Ο Γιάννης Μπρούζος δεν μίλησε ποτέ για τη διαδρομή του ως μια ιστορία ήττας, αλλά ως μια πράξη αντίστασης.

«Θέλω κάθε χνάρι που αφήνει η ύπαρξή μου στη γη να φωτίζει ό,τι αξίζει στη ζωή», είχε γράψει.

Το αποτύπωμά του — στη διδασκαλία, στη στάση ζωής και στα γράμματά του προς τον γιο του — μένει ως μια βαθιά ανθρώπινη παρακαταθήκη: μια υπενθύμιση ότι ακόμη και απέναντι στο τέλος, η ζωή μπορεί να έχει τον τελευταίο λόγο.