The Expla-in Project| Το πλαφόν στη τιμή της βενζίνης έρχεται… Το κόστος στα καύσιμα θα πέσει;

Οι αυξήσεις στην τιμή της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης δεν σταματούν. Ήδη, από την πρώτη εβδομάδα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η μέση τιμή στην αμόλυβδη βενζίνη έχει ανατιμηθεί κατά 0,081 ευρώ ανά λίτρο και του ντίζελ κατά 0,207 ευρώ ανά λίτρο.

Από τις 9 Μαρτίου μία νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται στην αγορά των καυσίμων. Το πετρέλαιο Μπρεντ ξεπέρασε τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Μάλιστα, στη διεθνή αγορά, κατά τις πρώτες ώρες της συνεδρίασης, το αργό εκτοξεύτηκε ακόμη και στα 120 δολάρια ανά βαρέλι, από τα περίπου 93 δολάρια στα οποία είχε κλείσει στο τέλος της περασμένης εβδομάδας. Στη συνέχεια, η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ μπορεί να υποχώρησε στα επίπεδα των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, ωστόσο η αναταραχή λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή ασκεί πιέσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.

Το δεύτερο κύμα αυξήσεων στην τιμή της βενζίνης

Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στην ελληνική αγορά ήταν στα 1,832 ευρώ ανά λίτρο στις 8 Μαρτίου, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων. Το πετρέλαιο κίνησης έχει σκαρφαλώσει στα 1,772 ευρώ ανά λίτρο και υπολείπεται μόλις 0,06 ευρώ ανά λίτρο για να φτάσει στην τιμή της βενζίνης.

Οι εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς βλέπουν την τιμή της αμόλυβδης βενζίνης να χτυπά σίγουρα τα 1,90 ευρώ ανά λίτρο μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Και αν οι τιμές στη διεθνή αγορά κινηθούν για μεγάλο διάστημα πάνω από τα 100 δολάρια με 110 δολάρια το βαρέλι, δεν αποκλείεται η μέση τιμή τη μεθεπόμενη εβδομάδα να φτάσει στα 2 ευρώ ανά λίτρο. Αντίστοιχη πορεία θα ακολουθήσει και το ντίζελ κίνησης.

Επεξεργασία στοιχείων από το in.

Το πλαφόν στα καύσιμα και η τελική τιμή της βενζίνης

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχει σημάνει συναγερμός. Πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, όπως είχε σημειώσει την Κυριακή 8 Μαρτίου στο MEGA ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, «κινητοποιούμαστε…».

Πηγές αναφέρουν ότι ένα από τα μέτρα που πρόκειται να ενεργοποιηθούν άμεσα είναι η επιβολή πλαφόν στα καύσιμα. Τη σχετική εισήγηση έχει κάνει ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, λένε πληροφορίες.

Τι είναι το πλαφόν;

Το πλαφόν πρόκειται ουσιαστικά για τον καθορισμό είτε ανώτατης τιμής πώλησης στα καύσιμα είτε για την επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους στους επιχειρηματίες του κλάδου των πετρελαιοειδών.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξετάζει το σενάριο της επιβολής ανώτατου ορίου στο μικτό περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και των πρατηριούχων.

Αυτό κυμαίνεται από 8% έως 10% και διαμορφώνει ισόποσα την τελική τιμή των καυσίμων. Αν η κυβέρνηση επιλέξει αυτό το μέτρο, τότε το πλαφόν θα αφορά ένα από τα χαμηλότερα περιθώρια κέρδους πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Μπορεί το πλαφόν να αναχαιτίσει τις αυξήσεις στα καύσιμα;

Όπως προαναφέρθηκε, το μικτό περιθώριο κέρδους των πετρελαϊκών και των βενζινάδικων είναι μόλις στο 8% με 10% της τελικής τιμής. Άρα δεν μπορεί, όπως λένε και εκπρόσωποι του κλάδου, να μειώσει σημαντικά τις τιμές της αντλίας.

Τη μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαμόρφωση της τελικής τιμής των καυσίμων έχουν οι φόροι. Στη βενζίνη αποτελούν το 60% της συνολικής αξίας. Το περίπου 30% διαμορφώνεται από τα διυλιστήρια.

Επιχειρηματίες των πετρελαιοειδών σημειώνουν ότι μόνο με τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και άλλων έμμεσων φόρων οι καταναλωτές και η οικονομία έχουν τη δυνατότητα να πάρουν ανάσα από το βάρος των αυξήσεων.

Η φωτογραφία έχει δημιουργηθεί με εργαλείο AI.

Η παραβατικότητα

Το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους της εμπορίας για τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης είχε επιβληθεί και την περίοδο της υγειονομικής κρίσης. Η ισχύς του διήρκεσε για τέσσερα χρόνια, καθώς το μέτρο παρέμεινε και όταν ξέσπασε η ενεργειακή κρίση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Εν τέλει, καταργήθηκε τον Ιούνιο του 2025.

Μία από τις παρενέργειες της εφαρμογής του μέτρου ήταν η έκρηξη της παραβατικότητας στην αγορά καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και των βενζινοπωλών, κατά την περίοδο εφαρμογής του πλαφόν, ένα στα τρία βενζινάδικα στην Αττική και ένα στα πέντε στη Θεσσαλονίκη είτε πείραζαν τις αντλίες των πρατηρίων τους είτε νόθευαν τα καύσιμα.

Σκοπός τους ήταν να αποφύγουν το πλαφόν και να αυξήσουν τα κέρδη τους. Πέραν αυτού, με το μέτρο ο ανταγωνισμός είχε υποστεί κι άλλη στρέβλωση. Οι πρατηριούχοι διαμόρφωναν τα περιθώρια κέρδους τους στο ανώτατο επιτρεπόμενο, με αποτέλεσμα σε πολλές περιοχές οι τιμές να μη διαφέρουν μεταξύ τους.