Φώτης Κόντογλου : Προικισμένος και καινοτόμος
Το γόνιμο λογοτεχνικό και ζωγραφικό έργο του Κόντογλου αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλούς νεότερούς του καλλιτέχνες
Γεννημένος στο Αϊβαλί (Κυδωνίες) της Μικράς Ασίας στις 8 Νοεμβρίου 1895, ο Φώτης Κόντογλου αναδείχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους έλληνες ζωγράφους και πνευματικούς δημιουργούς του 20ού αιώνα.
Ο Κόντογλου τελείωσε το σχολείο στο Αϊβαλί, ήταν δε μέλος μιας ομάδας μαθητών που εξέδιδε το περιοδικό «Μέλισσα», το οποίο ο μετέπειτα σπουδαίος αγιογράφος και συγγραφέας διακοσμούσε με ζωγραφιές.
Ενεγράφη αρχικά στη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα και ακολούθως ταξίδεψε σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Εκεί γνώρισε και σπούδασε τη λεγόμενη Δυτική ζωγραφική, αλλά τελικά αφιερώθηκε στη βυζαντινή τέχνη και ιδιαίτερα στην αγιογραφία, που γνώρισε σε βάθος όταν επισκέφθηκε το Άγιον Όρος, το 1923.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο Κόντογλου εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, στη συνοικία Κυπριάδου.
Υπήρξε, μάλιστα, ο πρώτος από τους πρόσφυγες συγγραφείς, τους ξεριζωμένους από τη Μικρασιατική Καταστροφή, που κατόρθωσε να καθιερωθεί ως λογοτέχνης στη νέα του πατρίδα.
Ο Κόντογλου φιλοτέχνησε πολλές φορητές εικόνες, εικονογράφησε εκκλησίες της Αθήνας, που σήμερα θεωρούνται μνημεία της βυζαντινής αγιογράφησης, συντήρησε τις τοιχογραφίες του Μυστρά και εξέδωσε το βιβλίο «Έκφρασις της Ορθοδόξου Εικονογραφίας», έργο ιστορικής σημασίας για τη διατήρηση της βυζαντινής αγιογραφίας.
Σημαντικό ρόλο στο έργο του διαδραμάτισε η θρησκεία, με τον ίδιον να επανέρχεται ξανά και ξανά στα θεμελιώδη ζητήματα της ορθοδοξίας ως συστήματος πρακτικής πίστης και λατρείας, σύμφωνα με τις μνήμες της παιδικής ηλικίας του από τις αγροτικές κοινότητες.
Το γόνιμο λογοτεχνικό και ζωγραφικό έργο του Κόντογλου αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλούς νεότερούς του καλλιτέχνες.
Κοντά του μαθήτευσαν μεγάλοι έλληνες ζωγράφοι, όπως ο Τσαρούχης και ο Εγγονόπουλος.
Τα έργα του, που έχουν εκτεθεί σε μεγάλες εκθέσεις του εσωτερικού και του εξωτερικού, βρίσκονται σήμερα σε μουσεία, πινακοθήκες και ιδιωτικές συλλογές.
Με το βυζαντινοπρεπές και λαϊκότροπο ύφος του, ο πραγματικά καινοτόμος Κόντογλου κατάφερε να φτιάξει νέες φόρμες, να αναπλάσει δημιουργικά στοιχεία παραδοσιακής τέχνης σε έργα κοσμικού περιεχομένου, συντελώντας καθοριστικά στη στροφή της νεοελληνικής ζωγραφικής προς την ανακάλυψη των ζωγραφικών αλλά και πνευματικών αξιών της ελληνικής παράδοσης.
Παράλληλα, ο Κόντογλου υπήρξε προικισμένος συγγραφέας, λάτρης της ελληνικής φύσης και μέγας θαλασσογράφος.
Αυτά τα θέματα πραγματεύεται στα βιβλία του και τα αναρίθμητα άρθρα του, που δημοσιεύτηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά.
Για το σύνολο της προσφοράς του στα ελληνικά γράμματα και την τέχνη βραβεύτηκε από το κράτος και την Ακαδημία Αθηνών.
Ο Φώτης Κόντογλου πέθανε στις 13 Ιουλίου 1965 στην Αθήνα.
- Τσεχία: Πυρκαγιά καταστρέφει 70.000 ζευγάρια παπούτσια της εμβληματικής υποδηματοποιίας Bata
- Τι είπε ο Εμπαπέ για την κατάστασή του και για την πρόκριση της Γαλλίας: «Είμαι εδώ για να κερδίσω»
- Οδηγός ανθρωπιστικής βοήθειας πυροβολήθηκε στο κεφάλι από στρατιώτη του Ισραήλ ενώ στέκονταν με τα χέρια ψηλά
- Συναγερμός στη Γαλλία, ο Εμπαπέ αποχώρησε τραυματίας και έβαλε πάγο στο πόδι (vids)
- Volkswagen: Εγκρίθηκαν μέτρα εξυγίανσης χωρίς, προς το παρόν, απολύσεις και κλείσιμο εργοστασίων
- Γαλλία-Μαρόκο 2-0: Οι «μάγοι» της Γαλλίας πήραν το πρώτο εισιτήριο για τους «4» (vid)
- Στα «ΝΕΑ» της Παρασκευής: Ανάβει πράσινο φως για τις αντιδημαρχίες
- Ερντογάν: Προσδοκίες για θετικές εξελίξεις σε KAAN και F-35 μετά τη συνάντηση με τον Τραμπ
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Παρασκευή 10.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/mindaugas-vitkus-ju-dVR1jkmE-unsplash-315x220.jpg)
