Φανταστείτε ότι είναι κατακαλόκαιρο, είστε τουρίστες και βρίσκεστε στο Ισραήλ. Βγαίνετε, λοιπόν, απ’ το ξενοδοχείο και πάτε να πιείτε μια μπύρα εκεί κοντά. Διαπιστώνετε όμως ότι το μαγαζί που είχατε κατά νου είναι κλειστό. Δυσανασχετείτε. Θέλετε να μάθετε το λόγο. Σας ενημερώνουν ότι σήμερα είναι ημέρα θρήνου, ένας ναός καταστράφηκε…

Εσείς συμμαζεύεστε κάπως αλλά ρωτάτε κιόλας: πότε ακριβώς συνέβη αυτό; Σας λένε ότι ο ναός καταστράφηκε πριν από 2000 χρόνια! Γουρλώνετε τα μάτια. Δεν μπορείτε να το πιστέψετε. Είναι ποτέ δυνατόν; Δεν μπορείτε να πιείτε τώρα μια μπύρα επειδή ένας ναός καταστράφηκε πριν από 2000 χρόνια;

Όχι, σας αντιγυρίζουν, ο λόγος είναι πιο περίπλοκος. Σαν σήμερα, ήταν δύο οι ναοί που καταστράφηκαν. Απίστευτο! Αυτό σκέφτεστε τότε αλλά κάνετε το λάθος να επιμείνετε: δηλαδή και οι δύο ναοί καταστράφηκαν ακριβώς την ίδια ημέρα; Όχι, σας διαφωτίζουν, ο δεύτερος ναός καταστράφηκε πριν από 2500 χρόνια!

Το ανέκδοτο ανήκει στον Αβραάμ Β. Γεοσούα. Το αφηγήθηκε μεσοβδόμαδα στην Αθήνα, την οποία επισκέφθηκε στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018» μαζί με άλλους πέντε συναδέλφους του. Ο μεγάλος ισραηλινός συγγραφέας θέλησε να δώσει ένα παράδειγμα για την προβληματική επίδραση που έχουν οι διάφοροι μύθοι ακόμα και στη σύγχρονη πραγματικότητα μιας χώρας και ενός λαού.

Και συνέχισε: «Έτσι είναι, παίρνεις τις καταστροφές δύο άσχετων μεταξύ τους ναών, οι οποίες έχουν διαφορά πέντε αιώνων η μία από την άλλη, τις ανακατεύεις καλά, πάρα πολύ καλά, και περιμένεις να δέσει το μείγμα. Ασφαλώς δεν σε απασχολεί να εξετάσεις τις διαφορές που υπάρχουν, τις χρονικές περιόδους και τις επιμέρους αιτίες.

»Κάπως έτσι οι μύθοι μετατρέπονται σε μια σφιχτή μάζα που αδυνατούμε να ερευνήσουμε, να κατανοήσουμε και να επιδιορθώσουμε. Τους μύθους τους πετάς στα μούτρα του άλλου. Και ο άλλος δεν μπορεί να κάνει και πολλά πράγματα: είτε τους αποδέχεται, είτε τους απορρίπτει» υπογράμμισε ο Αβράαμ Β. Γεοσούα θέλοντας ακριβώς να αναδείξει, στους αντίποδες, την κρίσιμη σημασία που έχει η γνώση της ιστορίας.

Πώς όμως έφτασε ως εκεί ο λογοτέχνης; Συζητούσε για τη σχέση ιστορίας και μυθοπλασίας. Σε κάποια φάση ρωτήθηκε για τους υπερορθόδοξους Εβραίους που στο τελευταίο του μυθιστόρημα κάνουν δυσοίωνα αισθητή την παρουσία τους. Τι συμβαίνει; Παραμένει το Ισραήλ μια, εν πολλοίς, εκκοσμικευμένη κοινωνία;

«Για να καταλάβετε τους Εβραίους πρέπει να κατανοήσετε τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο δημιουργείται η ταυτότητά τους, από τον συνδυασμό θρησκείας -μιας συγκεκριμένης θρησκείας- και εθνικότητας. Αυτό είναι, αν θέλετε, το μυστικό των Εβραίων. Αυτό ωστόσο είναι και το πρόβλημά τους.

»Η εθνικότητα είναι απολύτως συνυφασμένη με την θρησκεία. Αν εγκαταλείψεις την θρησκεία σου, αν αλλαξοπιστήσεις και γίνεις χριστιανός ή μουσουλμάνος, πράγμα που πολλοί Εβραίοι έκαναν κατά το παρελθόν, τότε εγκαταλείπεις αυτόματα και την εθνικότητά σου» τόνισε ο Αβραάμ Β. Γεοσούα.

«Το ζήτημα είναι ότι η θρησκεία -κάθε θρησκεία ανεξαιρέτως- λειτουργεί πάντοτε σε μια μυθική διάσταση. Τοποθετείται πέραν της ιστορίας. Αυτό είναι και το πρόβλημα του Ισραήλ. Αν παραμείνουμε προσκολλημένοι στη θρησκεία -δηλαδή στους μύθους- και δεν προσδεθούμε στην ιστορία, τότε το μέλλον μας δεν θα είναι ομαλό» κατέληξε ο ίδιος.

Ήταν απολαυστικός ο Αβραάμ Β. Γεοσούα. Τον άκουγα και συγχρόνως έκανα τις απαραίτητες δημιουργικές προσαρμογές στα καθ’ ημάς. Η επικαιρότητα άλλωστε μας προσφέρει πάρα πολλές αφορμές. Τι; Όχι;

Γράψτε το σχόλιό σας

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο