Το Γιούρουσι και Άλλες Φανταστικές Ιστορίες

O σεναριογράφος Δημήτρης Βανέλλης ενώ, εξ ανάγκης, υποχρεώθηκε να κρατήσει τα απαραίτητα αφηγηματικά στοιχεία, ταυτόχρονα έδωσε τις εντάσεις, πρόβαλε τα πάθη, σκιαγράφησε τους χαρακτήρες, συμπύκνωσε σωστά τους διαλόγους, υπογράμμισε τις ανατροπές και τις κορυφώσεις με μέτρο και ακρίβεια.

Από την άλλη, ο κομίστας Θανάσης Πέτρου ανέδειξε τη σκηνογραφία, τον χρόνο και τον ρυθμό της εποχής (πράγμα εξαιρετικά δύσκολο στο κόμικς). Ζωγράφισε, στην κυριολεξία, πρόσωπα και πράγματα έως τις έσχατες λεπτομέρειές τους ενώ ταυτόχρονα άφησε ελεύθερο τον αναγνώστη να φανταστεί από μόνος του πράγματα. Απεικόνισε πολύ πετυχημένα τη διαφορετική «θερμοκρασία» των συμβάντων. Ζούμαρε στα σωστά σημεία (και το εκτέλεσε άψογα). Μοντάρισε με πειστικότητα τις σκηνές του. Έδεσε με σωστά χρώματα την «ταυτότητα» της κάθε ιστορίας. Ο αναγνώστης καλείται να κρίνει από μόνος του την αλήθεια των παραπάνω ισχυρισμών.

Καβάφης, Καρυωτάκης, Καρκαβίτσας, Ροδοκανάκης, Νικολαΐδης ο Κύπριος, Παπαδιαμάντης!

Οι δημιουργοί του επιτυχημένου Παραρλάμα (Τόπος 2011) με το Γιούσουρι τολμούν να «αναμετρηθούν» με τα ιερά τέρατα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, «μεταγράφοντας» έξι φανταστικά αφηγήματα σε συναρπαστικό κόμικς. Το φανταστικό αφήγημα γέννησε την επιστημονική φαντασία, το κόμικς και το σύγχρονο graphic novel. Διόλου τυχαίο, επομένως, που τα φανταστικά αφηγήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας εμπνέουν τον Θανάση Πέτρου και τον Δημήτρη Βανέλλη: στο Γιούσουρι, το παλαιό θέμα των ιστοριών διασταυρώνεται πειστικά με τη νέα μορφή της κομίστικης ανάγνωσης.

Oι ιστορίες του τόμου είναι:
Κ.Π. Καβάφης (1863-1933): «Eις το Φως της Hμέρας»
Ανδρέας Καρκαβίτσας (1865-1922): «Το Γιούσουρι»
Κ.Γ. Καρυωτάκης (1896-1928): «Ο ονειροπόλος»
Πλάτων Ροδοκανάκης (1883-1920): «Κλεοπάτρας θάνατος»
Νίκος Νικολαΐδης ο Κύπριος (περ.1884-1956): «Ο Σκέλεθρας»
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911): «Υπό την βασιλικήν δρυν»

Σελ.: 80
Σχήμα: 23 X 30

Από τον Πρόλογο του βιβλίου

Το ελληνικό φανταστικό ως κόμικς

Το σουμεριακό έπος του Γκιλγκαμές, οι σανσκριτικές Βέδες, τα ομηρικά έπη, οι βιβλικές ιστορίες, τα Αργοναυτικά του Απολλώνιου του Ρόδιου, το μυθιστόρημα του ψευδο-Καλλισθένη για τον Μεγαλέξανδρο, η Αληθινή ιστορία του Λουκιανού, οι αραβικές Χίλιες και μία νύχτες, ο Θάνατος του Αρθούρου του Τόμας Μάλορι, το ρομαντικό-γοτθικό μυθιστόρημα (με εξέχοντες εκπροσώπους το Κάστρο του Οτράντο του Ουόλπολ και τον Φρανκεστάιν της Μαίρης Σέλλεϊ) αποτελούν τους παλαιότερους σταθμούς σε μια ισχυρή παράδοση στην παγκόσμια λογοτεχνία – αυτή που διαμόρφωσε τον Κανόνα όπου, κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, κινήθηκε όλη η λογοτεχνία που σήμερα αποκαλούμε λογοτεχνία «του φανταστικού». Και είναι αυτή ακριβώς η λογοτεχνία που ενέπνευσε με τη σειρά της την επιστημονική φαντασία, τα έργα κόμικς και το σύγχρονο γραφιστικό μυθιστόρημα.

Ως προς την ελληνική πραγματικότητα το γνωστό πολύτομο έργο του Μάκη Πανώριου, Το Ελληνικό Φανταστικό Διήγημα (εκδ. Αίολος 1997), συγκεντρώνει πολλά δείγματα από την ελληνική γραμματεία επιχειρώντας να αναπαραστήσει σε μια συνεκτική ιστορία την ελληνική συνεισφορά στο συγκεκριμένο είδος. Οι νεοέλληνες συγγραφείς που έγραψαν φανταστική ιστορία το έκαναν, όπως και αυτοί που «μεταγράφονται» εδώ, δίχως να έχουν σαφή συνείδηση ότι συνεισφέρουν σε ένα είδος όπου η ανθρωπότητα ανατρέχει από τα πρώτα της κιόλας βήματα στην Ιστορία. Το έκαναν στο πλαίσιο των δικών τους πνευματικών αναζητήσεων.

Αυτό είναι όμως το μοναδικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει αυτός ο τόμος. Φανταστικές ιστορίες που γράφτηκαν για να διαβαστούν σε πολύ συγκεκριμένα συμφραζόμενα, σε πολύ συγκεκριμένη συγκυρία, συναντώνται εδώ, για πρώτη φορά στη νεοελληνική λογοτεχνία, με το σύγχρονο γραφιστικό μυθιστόρημα, με το κόμικς – που αποτελούν τη φυσιολογική εξέλιξη του είδους στο οποίο, «άθελά» τους, συνεισέφεραν οι εν λόγω συγγραφείς. Για να το πούμε διαφορετικά: η φανταστική ιστορία, ως λογοτεχνική μήτρα, διασταυρώνεται εδώ με τον κατεξοχήν απόγονό της – το κόμικς!

Φυσικά όλα αυτά ακούγονται θαυμάσια σε επίπεδο προθέσεων. Δεν θα τολμούσαμε να διατυπώσουμε παρόμοιες απόψεις αν το αποτέλεσμα αυτής της «μεταγραφής» δεν ήταν αυτό που μπορεί να απολαύσει ο αναγνώστης φυλλομετρώντας αυτές τις σελίδες. Οι δύο συνεργάτες του τόμου έχουν ήδη δώσει ένα πειστικό δείγμα της δουλειάς τους σ’ αυτόν τον τομέα (που αναγνωρίστηκε από ολόκληρη την κριτική): το Παραρλάμα, του Δημοσθένη Βουτυρά (εκδ. Τόπος 2011). Στο Γιούσουρι, όμως, η αρμονική συνεργασία των δύο δημιουργών προχωρά ένα βήμα πάρα πέρα.

Ο σεναριογράφος Δημήτρης Βανέλλης ενώ, εξ ανάγκης, υποχρεώθηκε να κρατήσει τα απαραίτητα αφηγηματικά στοιχεία, ταυτόχρονα έδωσε τις εντάσεις, πρόβαλε τα πάθη, σκιαγράφησε τους χαρακτήρες, συμπύκνωσε σωστά τους διαλόγους, υπογράμμισε τις ανατροπές και τις κορυφώσεις με μέτρο και ακρίβεια. Από την άλλη, ο κομίστας Θανάσης Πέτρου ανέδειξε τη σκηνογραφία, τον χρόνο και τον ρυθμό της εποχής (πράγμα εξαιρετικά δύσκολο στο κόμικς). Ζωγράφισε, στην κυριολεξία, πρόσωπα και πράγματα έως τις έσχατες λεπτομέρειές τους ενώ ταυτόχρονα άφησε ελεύθερο τον αναγνώστη να φανταστεί από μόνος του πράγματα. Απεικόνισε πολύ πετυχημένα τη διαφορετική «θερμοκρασία» των συμβάντων. Ζούμαρε στα σωστά σημεία (και το εκτέλεσε άψογα). Μοντάρισε με πειστικότητα τις σκηνές του. Έδεσε με σωστά χρώματα την «ταυτότητα» της κάθε ιστορίας.
Ο αναγνώστης καλείται να κρίνει από μόνος του την αλήθεια των παραπάνω ισχυρισμών.

Άρης Μαραγκόπουλος

Αυτό το δελτίο τύπου, καθώς και επιπλέον στοιχεία για το βιβλίο, θα βρείτε online στο www.toposbooks.gr