Οι τελικές ρυθμίσεις για το σχέδιο στήριξης των τραπεζών με ρευστότητα 28 δισ. ευρώ

27

Η κυβέρνηση προχωρεί με συνολικό σχέδιο στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της χρηματοπιστωτικής κρίσης που βιώνουμε, τόνισε την Πέμπτη ο υπουργός Οικονομίας Γ.Αλογοσκούφης, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή για το πρόγραμμα στήριξης των τραπεζών, ύψους 28 δισ. ευρώ.

Το ελληνικό σχέδιο, όπως και όλα τα σχέδια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι εθελοντικό.

Ο κ. Αλογοσκούφης τόνισε ότι η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση έχει συνέπειες και για την ελληνική οικονομία (εάν και λιγότερες από ότι για την ευρωζώνη) και ότι οι συνέπειες αυτές επιδεινώνονται εξ αιτίας των δύο αρνητικών παραγόντων, τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα και το τεράστιο δημόσιο χρέος, το οποίο χαρακτήρισε «αχίλλειο πτέρνα» της ελληνικής οικονομίας, που περιορίζει πολύ τα περιθώρια άσκησης της δημοσιονομικής πολιτικής.

Ο υπουργός είπε στην ομιλία του ότι «μετά την άμεση αντίδρασή μας για την προστασία του συνόλου των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες, ψηφίσαμε στη Βουλή το σχέδιο νόμου για την προστασία των δανειοληπτών. Και η πρωτοβουλία αυτή δεν είναι η τελευταία, θα υπάρξουν και άλλες» σημείωσε:

«Παρουσιάσαμε το σχέδιο νόμου για την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας που συζητούμε σήμερα στη Βουλή. Στόχος μας είναι η θωράκιση της ελληνικής οικονομίας από τις επιπτώσεις της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης».

«Πιστεύω ότι τελικά όλοι οι παράγοντες του ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα αρθούν στο ύψος των περιστάσεων σε αυτή την δύσκολη περίοδο. Αλλά και εάν δεν αρθούν, υπάρχει το Δημόσιο που μπορεί να εξασφαλίσει ότι θα αρθούν» τόνισε σε άλλο σημείο της ομιλία του.

Το σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας της οικονομίας έχει τρία σκέλη:

1) Πρώτον, τη συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο των πιστωτικών ιδρυμάτων έως το ύψος των 5 δισ. ευρώ.

Η συμμετοχή αυτή είναι απαραίτητη προϋπόθεση για όσα πιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν ικανοποιητικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, προκειμένου να εγκριθεί η συμμετοχή τους και στα άλλα δύο σκέλη του σχεδίου. Το Δημόσιο συμμετέχει με προνομιούχες μετοχές που έχουν απόδοση 10% και ορίζει εκπροσώπους του στο Διοικητικό Συμβούλιο κάθε πιστωτικού ιδρύματος που συμμετέχει στο σχέδιο. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3, ο εκπρόσωπος του Δημοσίου έχει δικαίωμα βέτο στον καθορισμό των αμοιβών των ανωτάτων στελεχών των τραπεζών, καθώς και στην πολιτική διανομής των μερισμάτων.

Για τα πιστωτικά ιδρύματα που θα συμμετέχουν στο σχέδιο, οι αποδοχές των ανωτάτων στελεχών -του προέδρου, του διευθύνοντος συμβούλου, των γενικών διευθυντών, των αναπληρωτών γενικών διευθυντών και των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου- δεν μπορούν να ξεπερνούν το σύνολο των αποδοχών του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Τα πάσης φύσεως μπόνους καταργούνται κατά τη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου. Αυτό θα εξασφαλισθεί -και όποιος άλλος επιπλέον περιορισμός κριθεί απαραίτητος στη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου -και με σαφή γραπτή εντολή στον εκπρόσωπο του Δημοσίου που θα ορισθεί, με την οδηγία να εξασκεί το δικαίωμα του βέτο.

Όσον αφορά τη διανομή των κερδών, για τη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου, καμία από τις συμμετέχουσες τράπεζες δεν θα μπορεί να διανέμει ως μέρισμα στους μετόχους ποσό μεγαλύτερο από το 35% των συνολικών κερδών της. Σας θυμίζω ότι το 35% είναι το ελάχιστο ποσοστό διανεμομένων κερδών που προβλέπει ο νόμος περί ΑΕ.

Παρότι ο νόμος προβλέπει ότι δεν μπορεί να διανεμηθεί μέρισμα μεγαλύτερο από το 35%, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι οι τράπεζες, οι οποίες θα κάνουν χρήση του μέτρου της κεφαλαιακής ενίσχυσης, δεν θα επιτραπεί να διανέμουν μέρισμα, προκειμένου τα όποια κέρδη τους να συμβάλλουν στην κεφαλαιακή τους ενίσχυση.

Για την ενίσχυση της εποπτείας της εφαρμογής του σχεδίου, δημιουργείται Συμβούλιο Εποπτείας, υπό την προεδρία του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και με τη συμμετοχή του διοικητή της ΤτΕ και του αρμόδιου υφυπουργού για το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Στο Συμβούλιο Εποπτείας μετέχουν οι εκπρόσωποι του Δημοσίου στα Διοικητικά Συμβούλια των πιστωτικών ιδρυμάτων που θα ενταχθούν στο σχέδιο. Το Συμβούλιο αυτό θα συνέρχεται μια φορά το μήνα, προκειμένου να συντονίζει την εφαρμογή του σχεδίου, σύμφωνα με τις επιταγές του νόμου προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και της ελληνικής κοινωνίας.

2) Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου αφορά στην παροχή των εγγυήσεων του Δημοσίου για τη σύναψη μεσοπρόθεσμων δανείων από τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα, ποσού έως 15 δισ. ευρώ. Στόχος είναι η συνέχιση της παροχής ρευστότητας από το πιστωτικό σύστημα στην ελληνική οικονομία για την κάλυψη των αναγκών των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών, των δημοσίων έργων που εκτελούνται με Συμβάσεις Παραχώρησης, των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στον επενδυτικό νόμο και των έργων που εκτελούνται με Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.

Η εφαρμογή και αυτού του σκέλους θα εποπτεύεται από το Συμβούλιο Εποπτείας. Το δικαίωμα βέτο του εκπροσώπου του Δημοσίου επεκτείνεται και για τις τράπεζες που έχουν ικανοποιητική κεφαλαιακή επάρκεια χωρίς τη συμμετοχή του Δημοσίου μέσω προνομιούχων μετοχών, αλλά θα κάνουν χρήση αυτού του σκέλους του σχεδίου.

3) Τρίτο σκέλος του σχεδίου είναι η έκδοση ειδικών ομολόγων από το Δημόσιο ύψους έως 8 δισ. ευρώ. Στο άρθρο 5 του σχεδίου νόμου προβλέπεται ρητά ότι η επιπλέον ρευστότητα που προκύπτει από αυτούς τους τίτλους προορίζεται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στεγαστικών δανείων με ανταγωνιστικούς όρους.

Το Συμβούλιο Εποπτείας θα παρακολουθεί την εφαρμογή του άρθρου 5 και ως προς τη χορήγηση των δανείων, αλλά και ως προς τους όρους των δανείων. Προϋπόθεση για τη συμμετοχή και στο τρίτο σκέλος του Σχεδίου είναι η ικανοποιητική κεφαλαιακή επάρκεια.

Οι ειδικοί όροι για την εφαρμογή του σχεδίου

Με απόφαση του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται οι ειδικοί όροι για την εφαρμογή του σχεδίου και οι προϋποθέσεις για τη συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων σε αυτό.

Η Υπουργική Απόφαση έχει εγκριθεί μαζί με το σχέδιο νόμου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ειδικότερα, με την απόφαση καθορίζεται ότι η κατανομή του τμήματος της κρατικής ενίσχυσης των 5 δισ. ευρώ που αφορούν στην ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών θα κατανεμηθεί ανά τράπεζα με βάση τα ακόλουθα κριτήρια: το επίπεδο της απαιτούμενης κεφαλαιακής επάρκειας του πιστωτικού ιδρύματος όπως αυτό καθορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, το μέγεθος του πιστωτικού ιδρύματος, όπως προκύπτει από το μερίδιο που κατέχει στη χρηματοδότηση της οικονομίας και του ρόλου της στη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σαθερότητας και τέλος τη συμβολή του πιστωτικού ιδρύματος στη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των στεγαστικών δανείων.

Σε ό,τι αφορά στην παροχή εγγύησης του ελληνικού δημοσίου προς όλα τα πιστωτικά ιδρύματα για την δανειοδότησή τους από την τραπεζική αγορά σημειώνεται ότι αυτή θα αφορά τίτλους που θα εκδώσουν ή δάνεια που θα πάρουν κατά την περίοδο μέχρι 31/12/2009 διάρκειας από τρεις μήνες έως και τρία έτη.

Σημειώνεται ότι τα πιστωτικά ιδρύματα θα καταβάλλουν προμήθεια για τις εγγυήσεις αυτές υπολογιζόμενη σε ετήσια βάση. Μεταξύ άλλων για εγγύηση διάρκειας από 3 έως 12 μήνες θα καταβάλλεται προμήθεια 50 μονάδες βάσης εφόσον η εγγύηση παρέχεται χωρίς εξασφαλίσεις ή 25 μονάδες βάσης εφόσον η εγγύηση παρέχεται με εξασφαλίσεις.

Σημειώνεται ότι το ύψος των προμηθειών καθορίζεται με βάση τη διαδικασία που αποφάσισε η ΕΚΤ και η οποία καλύπτει το λειτουργικό κόστος και τον πιστωτικό κίνδυνο.

Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, η δημιουργούμενη ρευστότητα, ύψους 28 δισ. ευρώ, δεν συνιστά επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό και επιστρέφει εξ ολοκλήρου στη χρηματοδότηση της οικονομίας. Η συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο των πιστωτικών ιδρυμάτων αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του Έλληνα φορολογούμενου και δίνει στο Δημόσιο το δικαίωμα ελέγχου.

Οι εγγυήσεις που δίνονται δεν αποτελούν στοιχείο ούτε του δημοσιονομικού ελλείμματος ούτε του δημοσίου χρέους. Τα ειδικά ομόλογα που θα εκδοθούν αντισταθμίζονται με αντίστοιχες καταθέσεις του Δημοσίου στο πιστωτικό σύστημα.

Με την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου, προβλέπεται, σύμφωνα με το υπουργείο Οκονομίας, άμεση ωφέλεια για τον Έλληνα φορολογούμενο και τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς το Δημόσιο θα εισπράξει από τις τράπεζες έως 500 εκατ. ευρώ ετησίως. Τα έσοδα αυτά προκύπτουν από την απόδοση 10% των προνομιούχων μετοχών και τις προμήθειες για την παροχή των εγγυήσεων του Δημοσίου και την έκδοση των ειδικών ομολόγων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ