O Starshine 3 δίνει πολύτιμες πληροφορίες με την παρακμή και την πτώση του

1

Ο Starshine 3 είναι ένας τεχνητός δορυφόρος ο οποίος από τη στιγμή που μπήκε σε τροχιά άρχισε να πέφτει κατά λίγα μέτρα σε κάθε περιστροφή του γύρω από τη Γη. Μελετώντας τον, οι επιστήμονες θα μπορέσουν να εξάγουν μεγάλο όγκο πληροφοριών για τη θερμόσφαιρα.

Ο Starshine κατασκευάστηκε με τη σύμπραξη ιδιωτικών επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και κυβερνητικών υπηρεσιών στις ΗΠΑ.

Είναι μία σφαίρα διαμέτρου ενός περίπου μέτρου και βάρους 100 περίπου κιλών, καλυμμένη με 1.500 καθρεφτάκια που έχουν κατασκευάσει περίπου 40.000 μαθητές σχολείων σε όλο τον κόσμο. Σκοπός της είναι να μελετήσει τη θερμόσφαιρα, το ανώτατο δηλαδή κομμάτι της ατμόσφαιρας, και την επίδρασή της στους τεχνητούς δορυφόρους και τα άλλα διαστημικά οχήματα που κινούνται εκεί. Ο Starshine είναι εύκολα ορατός στον ουρανό εξαιτίας των καθρεφτών του.

Ο δορυφόρος εκτοξεύθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου από έναν πύραυλο Κόντιακ Σταρ σε ύψος 470 χιλιομέτρων στα όρια ανάμεσα στην ατμόσφαιρα της Γης και το κενό του Διαστήματος που ονομάζεται θερμόσφαιρα. Ο αέρας εκεί είναι εξαιρετικά αραιός, περίπου ένα τρισεκατομμύριο φορές (10 -12) πιο αραιός από ό,τι στην επιφάνεια της θάλασσας, σχεδόν απόλυτο κενό.

Παρ όλα αυτά παρουσιάζει αρκετή αεροδυναμική αντίσταση στους ταχύτατα κινούμενους δορυφόρους ώστε να τους φρενάρει και να χρειάζονται περιοδική χρήση κινητήρων -και κυρίως υπερπολύτιμων καυσίμων- για να παραμένουν σε τροχιά. Αυτό συμβαίνει και με το διεθνή διαστημικό σταθμό αλλά και με την πλειονότητα των δορυφόρων (πλην των τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων σε γεωσύγχρονη τροχιά -τροχιά Κλαρκ) που βρίσκονται πολύ ψηλά. Η μελέτη λοιπόν της πυκνότητας της θερμόσφαιρας και των επιπτώσεών της στα διαστημικά αντικείμενα είναι πολύ σημαντικά.

Οι 40.000 μαθητές, πέρα από την κατασκευή, συμμετέχουν και στην παρακολούθηση της τροχιάς του δορυφόρου. Η τροχιά αυτή, η οποία παρακολουθείται με ακρίβεια με πολύ αποτελεσματικότερες μεθόδους από την παρατήρηση των μαθητών, είναι αυτή που θα δώσει τα απαραίτητα στοιχεία της μελέτης. Από τη στιγμή που μπήκε σε τροχιά ο Starshine 3 άρχισε να πέφτει κατά λίγα μέτρα σε κάθε ενενηντάλεπτη περιστροφή του γύρω από τη Γη.

Η πτώση αυτή θα συνεχιστεί τα επόμενα τέσσερα χρόνια σε μία φθίνουσα ελικοειδή τροχιά η οποία θα φέρνει το δορυφόρο όλο και χαμηλότερα σε όλο και πυκνότερα ατμοσφαιρικά στρώματα. Όσο πυκνώνει η θερμόσφαιρα τόσο το φρενάρισμα θα είναι μεγαλύτερο και τόσο γρηγορότερα θα χάνει ύψος. Το πότε ακριβώς θα πέσει και θα καεί στην πυκνή ατμόσφαιρα δεν μπορεί να προσδιοριστεί, καθώς η συμπεριφορά της θερμόσφαιρας είναι εξαιρετικά ασταθής. Η θερμόσφαιρα πυκνώνει και αραιώνει επηρεαζόμενη από πολλούς παράγοντες, ένας από τους οποίους είναι και η ένταση του ηλιακού ανέμου, η οποία με τη σειρά της μεταβάλλεται με την εντεκαετή ηλιακή δραστηριότητα. Αναλύοντας τις μικρομεταβολές ταχύτητας και ύψους της τροχιάς του Starshineοι επιστήμονες θα μπορέσουν να εξάγουν μεγάλο όγκο πληροφοριών για τη θερμόσφαιρα.

Η πτώση και ο θάνατος του Starshine θα είναι εξαιρετικά θεαματικά, καθώς αυτός θα καεί κατά την είσοδό του στα πυκνά ατμοσφαιρικά φαινόμενα. Αν αυτό γίνει μια αφέγγαρη νύκτα θα παρουσιάσει το θέαμα ενός σχετικά αργού διάττοντα αστέρα με φως αρκετό για να διαβάσει κάποιος εφημερίδα. Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για κανέναν πάνω στη Γη από αυτή την πτώση. Ο δορυφόρος έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε και το τελευταίο ίχνος του να έχει καεί πριν φτάσει στα 80 χιλιόμετρα ύψος. Ο Starshine είναι κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από αλουμίνιο εκτός από μερικά μικρά ατσάλινα εξαρτήματα. Το αλουμίνιο εκτός των άλλων είναι υπεύθυνο και για το μικρό ειδικό βάρος του αντικειμένου το οποίο το κάνει πιο ευαίσθητο στην αντίσταση της θερμόσφαιρας την οποία θα μελετήσει.

Ο πρόγονος του Starshine 3, ο Starshine 1, ολοκλήρωσε την αποστολή του πέρσι εξαερονόμενος στην ατμόσφαιρα. Είχε μέγεθος μεγάλης φουσκωτής μπάλας. O Starshine 2 αναμένεται να μεταφερθεί στο Διάστημα με την επόμενη πτήση του διαστημικού λεωφορείου στο τέλος Νοεμβρίου, ενώ ακόμα δεν έχουν αποφασιστεί οι ημερομηνίες εκτόξευσης των Starshine 4 και 5.

Αν θέλετε να δείτε τον Starshine ή άλλα ανθρώπινα αντικείμενα στο Διάστημα επισκεφθείτε τη διεύθυνση http://www.heavens-above.com/ ή την http://liftoff.msfc.nasa.gov/realtime/Jpass/20/ για να πάρετε πληροφορίες το πότε θα περάσει πάνω από τον τόπο από όπου παρατηρείτε και πού ακριβώς στον ουρανό θα το αναζητήσετε.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ