Meeting People Is Easy – Κριτική

Οι Radiohead είναι ένα βρετανικό κουιντέτο που σχηματίσθηκε στην Οξφόρδη το 1987 με μέλη τους Thom Yorke (φωνητικά), Johny Greenwood (κιθάρα, κίμπορντς, ξυλόφωνο), Ed O’Brien (κιθάρα), Colin Greenwood (μπάσο) και Phil Selway (ντραμς). Όλοι τους μοιράζονταν μια ιδιαίτερη αγάπη για τους Joy Division και τους Smiths. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 εγκατέλειψαν τις σπουδές τους και αφοσιώθηκαν στη μουσική. Αν και συνήθως έδιναν τις συναυλίες τους στην Οξφόρδη (αντίθετα με τα περισσότερα ομόλογά τους γκρουπ που προτιμούσαν και εξακολουθούν να προτιμούν το Λονδίνο), δεν δυσκολεύτηκαν να τραβήξουν το ενδιαφέρον της μουσικής βιομηχανίας, με αποτέλεσμα την υπογραφή συμβολαίου συνεργασίας με την Capitol, στην ετικέτα της οποίας κυκλοφόρησαν το 1993 το ντεμπούτο τους «Pablo Honey». Το single «Creep» έγινε η πρώτη τους μεγάλη επιτυχία, ανεβαίνοντας στην κορυφή του πίνακα επιτυχιών της Βρετανίας. Σε αντίθεση με άλλους φερέλπιδες εκπροσώπους της βρετανικής indie σκηνής (όπως π.χ. οι Suede), οι Radiohead κατάφεραν να κάνουν επίσης καλή εντύπωση και στο διεθνές γούστο, από τις Η.Π.Α. έως την Αίγυπτο.
Μόλις το «Creep» χάθηκε από τα chart και τα ραδιοκύματα, πολλοί πίστεψαν ότι είχαν να κάνουν μ’ ένα ακόμα γκρουπάκι της μιας επιτυχίας, μια παρεξήγηση που λύθηκε με την κυκλοφορία του «The Bends» (1995), του δεύτερου ολοκληρωμένου τους άλμπουμ, που τους εξασφάλισε κριτική αποδοχή αλλά και συμμετοχή στην ευρωπαϊκή περιοδεία των R.E.M. Toν Ιούνιο του 1997 κυκλοφόρησε το τρίτο τους άλμπουμ, το «OK Computer». Ανέβηκε κατευθείαν στο Νο.1 των Βρετανικών chart και μέχρι το τέλος της χρονιάς είχε γνωρίσει επιτυχία και σε πολλές άλλες χώρες, κατακτώντας την πρώτη θέση σε πάμπολλες λίστες με «καλύτερα της χρονιάς» και κερδίζοντας υποψηφιότητες για δύο Grammy και τέσσερα βραβεία Brit Music.
Το Meeting People Is Easy είναι ένα ντοκιμαντέρ σχετικό με το γκρουπ. Γυρίστηκε στη διάρκεια της περιοδείας «Against Demons» από το σκηνοθέτη Grant Gee, ο οποίος ήταν ο δημιουργός και του βιντεοκλίπ που συνόδευε το τραγούδι «No Surprises» από το OK Computer. Παρακολουθεί τους Radiohead σε Βρετανία, Ευρώπη (Βερολίνο, Παρίσι, Μπαρτσελόνα), Αμερική (Νέα Υόρκη), Άπω Ανατολή (Τόκιο) και Αυστραλία, καθώς δίνουν συναυλίες, εμφανίζονται σε τηλεοπτικά προγράμματα, συλλέγουν βραβεία, γυρίζουν μουσικά βίντεο, παραχωρούν συνεντεύξεις και, αργά αλλά σταθερά, αρχίζουν να χάνουν τα λογικά τους, καθώς γυρίζουν τον κόσμο μέσα στο αεροπλάνο τους.
Η δράση ξεκινά με σκηνές από τις καλύτερες εμφανίσεις τους να εναλλάσσονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Ξεχωρίζει η συναυλία που έδωσαν στο φεστιβάλ του Glastonbury μπροστά σε ακροατήριο 40.000 ατόμων και, γενικότερα, τα πιο αξιόλογα σημεία εντοπίζονται στις λάιβ εμφανίσεις. Παρελαύνουν αποσπάσματα των τραγουδιών Lucky, Creep, How To Disappear, Completely, Karma Police, Airbag, A Reminder, Paranoid Android, Life In A Glass House, Exit Music, Climbing Up The Walls, Street Spirit, Electioneering, Pearly, The Tourist, Big Boots και Nude, ενώ πολύ ενδιαφέρουσες είναι και οι στιγμές του βίντεο που μας παρουσιάζουν νέο υλικό, σε στάδιο επεξεργασίας.
Πρόκειται για μια δουλειά που σε τίποτε δεν θυμίζει τα συνηθισμένα, ζωντανά μαγνητοσκοπημένα μουσικά βίντεο. Τα τραγούδια έχουν υποστεί ασυνήθιστες σκηνοθετικές στρεβλώσεις (διακόπτονται στη μέση της ανάπτυξής τους, ουδέποτε τους επιτρέπεται να ολοκληρωθούν) ενώ, ανά πάσα στιγμή, διάφορα θέματα εμφανίζονται και χάνονται, για να επανέλθουν αργότερα. Σε άλλες παρενθέσεις το φιλμ μετακινείται αιφνίδια από το χάος της περιοδείας σε ήσυχες προσωπικές στιγμές, όπου τα μέλη του γκρουπ αποκαλύπτουν τον πραγματικό εαυτό τους. «Στην ουσία είναι ένα φιλμ συναρμολογημένο από χίλια κομματάκια», λέει κάπου ο Grant Gee.
Γενικά ακολουθείται σε μεγάλο βαθμό η αινιγματική αισθητική, που συνολικά χαρακτηρίζει το γκρουπ και που δεν θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι μας αφήνει σοφότερους για τα μέσα και τα κίνητρα πίσω από τη δουλειά τους. Αυτό που στην ουσία κάνουν είναι να χρησιμοποιούν το ντοκιμαντέρ (ένα μέσο που κατεξοχήν αποκαλύπτει και προβάλλει), για να θάψουν τη δημόσια εικόνα τους κάτω από ένα ετερόκλητο καταιγισμό εικόνων, ήχων και εντυπώσεων, που όμως αποδεικνύεται λειτουργικός σε ένα δεύτερο επίπεδο, καθώς αντικατοπτρίζει τις φοβίες του OK Computer για την αποξένωση στην οποία, κατά τη γνώμη των Radiohead, μας οδηγεί η τεχνολογία.
Από μια άλλη οπτική εκτίθεται εδώ η εξάντληση του γκρουπ από τις μαζικές εκδηλώσεις λατρείας και το εξουθενωτικό πρόγραμμα εργασίας. Σε κάποιο σημείο ο Johny Greenwood αναφέρεται στην ώρα που ο Grant Gee είδε το φιλμ ολοκληρωμένο κι επισημαίνει πόσο μεγάλη εντύπωση του έκανε το γεγονός ότι, ενώ στην αρχή της περιοδείας όλοι έδειχναν ολόφρεσκοι, στην πορεία οι ώμοι τους όλο και έγερναν, οι κύκλοι γύρω από τα μάτια τους όλο και σκούραιναν.
Αλλού, μιλώντας σαν εκ των έσω παρατηρητής, ο Gee παρουσιάζει τους Radiohead σαν «μια παρέα από γλυκομίλητους, ντροπαλούς, ουσιαστικά, νεαρούς που, με κάποιο άγνωστο τρόπο, έχουν την ικανότητα να δημιουργούν αυτή την επιβλητική, καθηλωτική μουσική και σαν αποτέλεσμα μπλέκονται σ’ έναν παράξενο και παράλογο κόσμο διασημότητας, με χιλιάδες ανθρώπους να θέλουν να τους συναντήσουν, με χιλιάδες φωτογραφικές μηχανές και μικρόφωνα να μην τους αφήνουν πουθενά σε ησυχία».
Λίγο πριν ολοκληρωθεί το «Meeting People Is Easy» συνειδητοποιείς ότι, όσο προκλητική και ιδιαίτερη κι αν είναι η σκηνοθετική προσέγγιση, οι πιο ενδιαφέρουσες ματιές εδώ είναι αυτές ακριβώς που διαπερνούν την καλλιτεχνική περσόνα των Radiohead και φωτίζουν το εσωτερικό της. Οι στιγμές, κατά περίεργο τρόπο, που το φιλμ γίνεται άμεσο ντοκιμαντέρ.