Η σαρωτική επέλαση των Shein – Temu και ο γρίφος των 3 ευρώ

Όταν ηλεκτρονικές εξωχώριες πλατφόρμες, όπως η Shein και η Temu, εξυπηρετούσαν εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίους κάθε μήνα το 2025, με αποστολές μικρών δεμάτων χαμηλού κόστους, φαίνεται πως το κύμα που ξεκίνησε να σαρώνει το εμπόριο το 2023, κάθε άλλο παρά υποχωρεί.

Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που της Κομισιόν που δείχνουν πως μία εξ αυτών, η Temu, εξυπηρέτησε κατά μέσο όρο σχεδόν 130 εκατομμύρια Ευρωπαίους κάθε μήνα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, που αντιστοιχεί σε αύξηση 12% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του περασμένου έτους, με την Ισπανία και την Ιταλία να βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, σημειώνοντας σημαντική αύξηση του αριθμού των χρηστών.

Τα περισσότερα προϊόντα ηλεκτρονικού εμπορίου εξάγονται από την Κίνα

Τα «αόρατα» πακέτα των Shein και Temu

Ένα τεράστιο ποσοστό των εισαγωγών που διακινούνται από τα τελωνεία αφορά εμπορεύματα που αγοράζονται διαδικτυακά και εισάγονται απευθείας στους καταναλωτές στην ΕΕ σε μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ – είναι τα «αόρατα» πακέτα που μέχρι πρότινος οι τελωνειακοί θεσμοί δεν τα «έβλεπαν».

Πρόκειται για τις λεγόμενες «αποστολές χαμηλής αξίας του ηλεκτρονικού εμπορίου», LVC. Μεταξύ 2022 και 2023, ο όγκος αυτού του είδους εμπορευμάτων αυξήθηκε κατά 75% και στη συνέχεια σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 2023 και 2024, φθάνοντας σε εκτίμηση 4,6 δισεκατομμυρίων αντικειμένων ηλεκτρονικού εμπορίου στο τέλος του 2024. Μεταξύ 2024 και 2025, η αύξηση ήταν ακόμα 26%. Στο τέλος του 2025, ο όγκος είχε φθάσει κοντά στα 5,9 δισεκατομμύρια τεμάχια.

Οι αποστολές χαμηλής αξίας (κυρίως διαδικτυακές παραδόσεις προϊόντων από το εξωτερικό) αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο των εισαγωγών σε αριθμό δεμάτων (περίπου το 97%), αλλά αντιστοιχούν μόνο στο 2,1% περίπου της συνολικής αξίας των εισαγωγών, καθώς η μέση τιμή σε αυτόν τον τομέα είναι κάτω από 9 ευρώ.

Οι μεγάλες πλατφόρμες, με πρώτες τις Temu και Shein, έχουν ήδη κατακτήσει το 15%-20% της ελληνικής αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου

Μια πρόκληση για τις τελωνειακές αρχές

Η ανακοίνωση «Ένα ολοκληρωμένο σύνολο μέτρων της ΕΕ για ασφαλές και βιώσιμο ηλεκτρονικό εμπόριο», που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, αναγνώριζε τους κινδύνους και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι τελωνειακές αρχές και εξέταζε πιθανά μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της αποτελεσματικότητας των τελωνειακών αρχών και των αρχών εποπτείας της αγοράς, ιδίως μέσω της προωθημένης εφαρμογής της μεταρρύθμισης της Τελωνειακής Ένωσης, καθώς και μέσω άλλων μέτρων (ενδεχόμενο μη διακριτικό τέλος διαχείρισης για εισαγόμενα εμπορεύματα που παραδίδονται απευθείας στους καταναλωτές).

Οι φθηνές εισαγωγές πλημμυρίζουν την ΕΕ όλο και περισσότερο κάθε χρόνο. Το διάγραμμα αυτό παρουσιάζει τον μηνιαίο αριθμό αντικειμένων σε δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου κάτω από το όριο δασμών των 150 ευρώ που εισέρχονται στην ΕΕ.

Η ελληνική πραγματικότητα

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), άνω του 91% των δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισάγονται στην ΕΕ προέρχονται από την Κίνα, ενώ στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ημερησίως φτάνουν έως και 50.000 παραγγελίες χαμηλής αξίας, με την τάση να είναι ανοδική. Είναι μάλιστα ενδεικτικό, σύμφωνα με έρευνες, ότι 1 στα 5 ευρώ από τις αγορές των Ελλήνων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες καταλήγει στην Κίνα, με τον εκτιμώμενο τζίρο των αγορών να κυμαίνεται μεταξύ 529 και 627 εκατ. ευρώ.

«Η Ελλάδα ζητούσε εδώ και καιρό την παρέμβαση της ΕΕ, μαζί με ακόμη πέντε χώρες, καθώς είχαμε αντιληφθεί πως οι ρυθμοί απόκρισης στο σαρωτικό κύμα των κινεζικών πακέτων ήταν αργοί», σημείωσε στον OT ο Μάκης Σαββίδης, αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας.  «Βλέπαμε όμως ότι η ΕΕ δεν ήθελε να προχωρήσει την τελωνειακή ενοποίηση νωρίτερα και την επί ίσοις όροις αντιμετώπιση των εισαγωγών για όλους, την οποία και έχει ορίσει για το 2028, καταλήγοντας στην επίβολη αρχικά του δίευρου και πλέον του τρίευρου ανά κατηγορία προϊόντων».

Ο γρίφος των χωρών υποδοχής

Το ζητούμενο και ο μεγάλος προβληματισμός είναι το κατά πόσο οι χώρες επιλογής για μαζική αποστολή και εκτελωνισμό για το μεγαλύτερο μέρος των μικρών δεμάτων, όπως η Ολλανδία και το Βέλγιο, θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στην πρόκληση, διαχείρισης του τεράστιου όγκου δεμάτων.

«Έχουμε αντιληφθεί όλοι ότι θα απαιτηθεί μια συγκεκριμένη διαδικασία τυποποίησης, ώστε να καταμετρώνται σωστά τα επιμέρους προϊόντα μέσα σε κάθε πακέτο για την επιβολή του συγκεκριμένου ποσού. Οι ποσότητες είναι τέτοιες όμως, που φοβάμαι πως θα τα περνάνε όλα με 3ευρω», σχολίασε ο κ. Σαββίδης, επισημαίνοντας ένα ακόμη πρόβλημα.

«Έχουμε καθυστερήσει για ακόμη μια φορά να αντιμετωπίσουμε το θέμα με τα κέντρα logistics σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και στην Ελλάδα (όπως της Temu) με το βασικό ερώτημα να παραμένει: πού θα πληρώνεται τελικά το περίφημο 3ευρώ. Με το γεγονός πως η απόκριση της ΕΕ είναι τουλάχιστον δύο ετών, ενώ των μεγάλων αυτών πλατφορμών και εταιρειών φτάνουν το πολύ τους δύο μήνες, δίνεται  μεγάλος χρόνος μελέτης και αντίδρασης».

Ενώ αστερίσκο αποτελεί και η ειδική διακρατική συμφωνία με την Τουρκία, η οποία απαλλάσσει την πλατφόρμα που έχει προκύψει από την εξαγορά της Trendyol από την κινεζική Alibaba, δημιουργώντας έναν έμμεσο τροπο εισαγωγής προϊόντων στην ελληνική αγορά.

Πηγή: ΟΤ