Καύσωνας τον Μάιο στην Ευρώπη: το νέο πρόσωπο της κλιματικής κρίσης

«Το ότι οι καύσωνες χτυπούν πια και την άνοιξη είναι ανησυχητικό αλλά και αναμενόμενο γεγονός»: o Σταύρος Ντάφης, φυσικός-μετεωρολόγος και μέλος της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, συμπυκνώνει μιλώντας στο in, τη δύσκολη κατάσταση που έχει προκαλέσει στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης ο ακραίος για την εποχή καύσωνας.

Ακραίο φαινόμενο ο καύσωνας που πλήττει την Ευρώπη – Επηρεάζεται και η Ελλάδα

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ εξηγεί γιατί αυτός ο καύσωνας είναι ένα ακραίο φαινόμενο.

Οπως λέει στο in, δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά αυτού του καύσωνα. Το πρώτο είναι η μεγάλη του ένταση.

«Είδαμε πολύ μεγάλες αποκλίσεις από τις κανονικές για την εποχή τιμές σε Ισπανία, Αγγλία, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία. Πολύ υψηλές ήταν οι θερμοκρασίες και σε Γερμανία, Ουγγαρία κ.α. Επί της ουσίας μόνο η Σκανδιναβία δεν είδε ακραίες τιμές» εξηγεί ο έμπειρος μετεωρολόγος.

Οπως τονίζει: «Τόσο η διάρκεια όσο και η ένταση συνηγορούν πως έχουμε να κάνουμε με μια ακραία εξέλιξη του καιρού».

Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η διάρκεια του καύσωνα. Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες ξεκίνησαν από το Σάββατο 23 Μαΐου και σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο ο καύσωνας αναμένεται να διαρκέσει μέχρι και την Κυριακή 31 Μαΐου, με μια μικρή κάμψη. Τόσο η διάρκεια όσο και η ένταση συνηγορούν πως έχουμε να κάνουμε με μια ακραία εξέλιξη του καιρού.

Χάρτης των μέγιστων θερμοκρασιών σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης την Δευτέρα 25 Μαΐου. Τη συγκεκριμένη ημέρα σύμφωνα με τον Γιώργο Κύρο από την ομάδα του ΜΕΤΕΟ και του Climatebοok καταρρίφθηκε μεγάλος αριθμός ρεκόρ μέγιστης θερμοκρασίας για τον μήνα Μάιο.

Από αυτό το κύμα επηρεάζεται μερικώς και η Ελλάδα, σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΜΕΤΕΟ.

Οπως σημειώνει ο ίδιος: «Στις 26 Μαΐου είδαμε στη χώρα μας τη θερμοκρασία να σκαρφαλώνει στους 33 βαθμούς Κελσίου ενώ την Πέμπτη και την Παρασκευή, ανεβαίνει περαιτέρω στους 34 και 35 βαθμούς.

Χάρτης που αποτυπώνει την απόκλιση της θερμοκρασίας από τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 κατά το χρονικό διάστημα 24 με 26 Μαΐου. Σε πολλές περιοχές της Δυτικής Ευρώπης το συγκεκριμένο τριήμερο η θερμοκρασία ήταν από 10 έως 15 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα | ανάλυση δεδομένων: Γιώργος Κύρος

Η κλιματική κρίση πίσω από τον καύσωνα- Ακρως επιβαρυντικός για την υγεία

Οι επιστήμονες είναι ξεκάθαροι για τον ρόλο της κλιματικής κρίσης σε σχέση με τον καύσωνα που έχει σοκάρει την Ευρώπη.

«Είναι χαρακτηριστικό πως πριν από την έλευση του καύσωνα σε πολλές περιοχές της Ευρώπης επικρατούσαν θερμοκρασίες χαμηλότερες από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα. Χαμηλές θερμοκρασίες για μήνα Μάιο» εξηγεί στο in ο κ. Ντάφης.

Οπως προσθέτει: «Είναι σαν μια τραμπάλα ανάμεσα σε ακραίες τιμές. Και είναι αυτός ακριβώς ο μηχανισμός της κλιματικής κρίσης: απότομες εναλλαγές ακραίων φαινομένων».

Χάρτης με την απόκλιση της θερμοκρασίας που αναμένεται τις επόμενες τέσσερις μέρες, από 27 έως 30 Μαΐου. Ακόμα και το επόμενο τετραήμερο θα συνεχιστούν οι πολύ υψηλές (πάνω από 10 βαθμούς Κελσίου) για την εποχή θερμοκρασίες | ανάλυση δεδομένων: Γιώργος Κύρος

Σύμφωνα με ανάλυση του Πανεπιστημίου LCSE της Γαλλίας το συγκεκριμένο ακραίο επεισόδιο είναι κατά 2,5 βαθμούς Κελσίου πιο έντονο λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής

«Αυτός ο καύσωνας κάνει την εμφάνισή του εξαιρετικά νωρίς για την εποχή, είμαστε ακόμα στην άνοιξη και αυτό είναι το πρόσωπο της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής σε πλήρη δράση» λέει ο κ. Ντάφης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μια πρώτη ανάλυση του Climameter (Πανεπιστημίου LCSE της Γαλλίας), δείχνει πως η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή – δηλαδή λόγω της εκπομπής των αερίων του θερμοκηπίου που προέρχονται από δραστηριότητες του ανθρώπου –  έκανε το συγκεκριμένο φαινόμενο να είναι έως και 2,5 βαθμούς Κελσίου πιο θερμό απ’ ό,τι θα ήταν χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Η δε μεγάλη διάρκεια του είναι όπως σχολιάζει ο κ. Λαγουβάρδος, ανησυχητική διότι παρατείνεται για πολλές μέρες η θερμική επιβάρυνση εκατομμυρίων ανθρώπων.

«Δεν υπήρξε κανένας εγκλιματισμός των πολιτών σε αυτές τις θερμοκρασίες, οι άνθρωποι δεν βιώνουν καν αυτή την έντονη ζέστη έναν καλοκαιρινό μήνα, αλλά ήδη από την άνοιξη. Ο ανθρώπινος οργανισμός δεν έχει προλάβει να προσαρμοστεί σε αυτές τις θερμοκρασίες».

Σημειώνεται πως αυτό το κύμα καύσωνα υπολογίζεται ότι επηρεάστηκαν 242.000.000 άνθρωποι.

Ο μηχανισμός που προκάλεσε τον καύσωνα και τα θεαματικά ρεκόρ

Ο Σταύρος Ντάφης εξηγεί πως προκλήθηκε αυτό το ακραίο φαινόμενο. «Ενας πολύ μεγάλος αντικυκλώνας πάνω από τη Γαλλία και την Αγγλία προκάλεσε σε μια εκτεταμένη περιοχή της Γηραιάς Ηπείρου, ανέφελο  και ξηρό καιρό. Με την ηλιακή ακτινοβολία να μην παρεμποδίζεται, το έδαφος θερμαίνεται κάθε μέρα ανεμπόδιστα. Παράλληλα, είχαμε μια βαθιά ύφεση, ένα βαθύ βαρομετρικό χαμηλό στον Ατλαντικό ωκεανό, το οποίο μετέφερε θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική μέσω της Ιβηρικής στη Δυτική Ευρώπη ως και την Αγγλία».

Το αποτέλεσμα; Να καταγραφούν θερμοκρασίες έως και 15 βαθμοί Κελσίου πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα -περίοδος 1950 έως 2025.

Μια από τις πιο ακραίες τιμές θερμοκρασίας που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής είναι οι 35,1 βαθμοί Κελσίου στο Λονδίνο στις 25 Μαΐου.

Η Γηραιά Ηπειρος βρίσκεται στο επίκεντρο των επιπτώσεων της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής

Οι αμέσως προηγούμενες υψηλές θερμοκρασίες στην ίδια πόλη είχαν καταγραφεί το 1922 και 1944 και ήταν 32,8 βαθμοί Κελσίου. Φέτος μετά από έναν αιώνα, ξεπεράστηκε αυτό το ρεκόρ κατά 2,3 ολόκληρους βαθμούς. Αυτό είναι μια ακραία συνθήκη, μιας και η διαφορά από το ένα ρεκόρ στο άλλο, είναι σύμφωνα με τον κ. Ντάφη θεαματική.

«Στο Λονδίνο είδαμε να κάνει την εμφάνιση του και το φαινόμενο της τροπικής νύχτας» λέει ο κ. Ντάφης. Η ελάχιστη θερμοκρασία και κατά τη διάρκεια της νύχτας στις 25 Μαίου ήταν 21,3 βαθμοί Κελσίου και ακολούθησε το ρεκόρ 21.4 βαθμών Κελσίου στο Chamborne την Τετάρτη 27 Μαΐου. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που καταγράφεται το φαινόμενο της τροπικής νύχτας στην Αγγλία.