Εκλογές 11ης Μαΐου 1958: Η Δεξιά εγέννησε την Αριστερά

Πολλές οι διαπιστώσεις. Από τις σημαντικές, η αύξηση του αριθμού των γυναικών που προσέρχονται στις κάλπες. Είναι πολύ δικό μας το θέμα για να μη του δώσουμε πρώτη θέση. Γυναίκες απ’ όλες τις τάξεις· και νοικοκυρές και εργαζόμενες και κοσμικές και μητέρες με τα μωρά στην αγκαλιά. Διπλασιασμός του πληθυσμού της χώρας. Τέσσερα εκατομμύρια ψυχές, ενεργούμενα, πλάσματα διακοσμητικά, όργανα τέρψεως ή δουλεύτρες χωρίς οντότητα λίγα χρόνια πίσω, έγιναν δημιουργοί καταστάσεων, συνυπεύθυνες για την πολιτική ζωή του τόπου. Δεν είναι πια οι περιπατήτριες του εθνικού μας κήπου. Είναι μαζί μ’ εμάς οι κηπουροί που φυτεύουν κι’ αυτοί το δεντράκι τους κι’ ενδιαφέρονται για την ανάπτυξή του.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 13.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Ποια έννοια όμως έχει ο χωρισμός των τμημάτων σε γυναικεία και ανδρικά; Αυτό το «ανδρών» και «γυναικών» συνηθίσαμε να το βλέπουμε σε άλλους χώρους. Χωρισμός των πολιτών, κι’ εκεί όπου αρσενικοί και θηλυκοί προσέρχονται με ίσα δικαιώματα, είναι κακό υπόλειμμα του ασιατικού γυναικωνίτη.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 13.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Δεύτερη διαπίστωση: η αποχή. Σημαντικό το ποσοστό εκείνων που αρνήθηκαν ψήφο. Τι θα τους κάνετε όλους αυτούς, κύριε εισαγγελέα, και τι θα γίνουν οι απειλητικές προειδοποιήσεις; Δεν ξέρω πώς βλέπουν το θέμα οι ερμηνευτές του Συντάγματος. Αλλά δεν μου φαίνεται εκδήλωση δημοκρατική, κάθε φορά ν’ απειλούνται από κυρώσεις όσοι δεν ψηφίζουν. Μήπως δεν είναι πολιτική πράξη και η αποχή; Εκδήλωση αδιαφορίας —αηδίας θα λέγαμε— απέναντι των πολιτικών σχηματισμών που διεκδικούν την ψήφο. Έπειτα, όταν με καλείς, κύριε, να ψηφίσω, η πρόσκληση προϋποθέτει ότι έχεις λάβει όλα τα μέτρα που επιβάλλονται για να μη με ταλαιπωρήσης. Κι’ εσύ δεν έλαβες κανένα. Πολύς ο κόσμος που βασανίστηκε σε περιπλανήσεις και αγανάκτησε ώσπου να βρη το τμήμα στο οποίο ανήκει. Αντί λοιπόν ν’ απειλούνται με κυρώσεις οι απέχοντες, οι ποινές να επιβληθούν στη διοικητική ασυναρτησία που προκαλεί τις περιπλανήσεις και μειώνει το ζήλο των εκλογέων.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 12.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Τρίτο και σπουδαιότερο φαινόμενο: η άνοδος της Αριστεράς. Σας φαίνεται περίεργο; Η μοιραία συνέπεια της τακτικής μας. Σε παίρνουν για ύποπτο όταν τα λες. Η Δεξιά εγέννησε την Αριστερά. Η Δεξιά ως κεφάλαιο και ως φρουρός του καθεστώτος. Δεν είναι η Γυάρος η καλύτερη μέθοδος για την απώθηση του κομμουνισμού. Ευχαριστήριο προσκύνημα στον Άγιο Ευστράτιο οφείλουν οι ακραίοι της Αριστεράς. Να τον ανακηρύξουν άγιό τους. Εκτοπισμοί, φυλακίσεις χωρίς δίκες, ποινές που παίρνουν τη μορφή εκδικήσεως, αυθαιρεσίας, μέτρα βίας, είναι το λίπασμα του αριστερισμού. Όταν κυνηγάς τον άλλον στο ψωμί του, όταν του κόβης και τη σύνταξη ακόμα, όταν οι διώξεις πλήττουν και τα παιδιά των διωκομένων, όταν κρατάς γέρους και άρρωστους στις φυλακές, όταν επιμένης σε πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, δεν αμύνεσαι. Τον κομμουνισμό προπαγανδίζεις.

«ΤΑ ΝΕΑ», 12.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Αν δε αυτά τα θεωρήσετε συνέπειες αναπόδραστες μιας ανώμαλης περιόδου, δεν θα πήτε το ίδιο και για την ιταμότητα του ελληνικού πλούτου, ενός πλούτου που κατά την τελευταία περίοδο πήρε τις διαστάσεις γίγαντα. Παράδεισος του κεφαλαίου. Σε άλλες χώρες τού επιβάλλουν φορολογίες σχεδόν δημευτικές. Το καταφύγιό του έγινε η Ελλάδα. Χυδαίο, προκλητικό, ανάλγητο. Ο ένας ανοίγει σαμπάνιες και οι πολλοί διστάζουν και για το τσαφ της γκαζόζας τους ακόμα. Επιδείξεις που εξαγριώνουν. Γιορτές που προκαλούν την οργή. Σ’ έναν κόσμο κατά τα τρία τέταρτα νηστικό ή μισοχορτάτο, η αυθάδεια του παρά στην πιο ελεεινή του μορφή.

«Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 8.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Όλα πληρώνονται κάποτε. Οι εκλογές είναι μια προειδοποίηση. Σήμα κινδύνου. Ή προλαβαίνεις και πιάνεις τον ταύρο από τα κέρατα, ή ο ταύρος σε ξεκοιλιάζει με τα κέρατά του. Ή εσύ, μέσα στα πλαίσια της Δημοκρατίας σου, θα πας όσο παίρνει περισσότερο αριστερά, με την έννοια της ανακουφίσεως των λαϊκών και των μεσαίων τάξεων, ή θα βρεθής σε εξελίξεις που μόνο για τους αφελείς θα είναι εκπλήξεις. Αν ούτε αυτή τη φορά το καταλάβουμε, σημαίνει ότι η ευφυΐα την οποία με τόση έπαρση θεωρούμε κόρη της ελληνικής γης, αποτελεί έναν ακόμα μύθο.

Ηττημένοι στην ουσία οι σημερινοί νικητές, καλούνται τώρα ν’ απαρνηθούν τον εαυτό τους και να ενταχθούν στη φωνή των πραγμάτων, που επιβάλλουν νέα σχήματα στη ζωή της χώρας.

*Κείμενο του Παύλου Παλαιολόγου, που έφερε τον τίτλο «Ανατομία της ψήφου» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Το Βήμα» την Τρίτη 13 Μαΐου 1958, δύο ημέρες μετά τις εθνικές εκλογές της 11ης Μαΐου.

Νικήτρια των βουλευτικών εκλογών της 11ης Μαΐου 1958 υπήρξε η ΕΡΕ (Εθνική Ριζοσπαστική Ένωσις) του Κωνσταντίνου Καραμανλή με ποσοστό 41,16% και 171 έδρες στο Κοινοβούλιο. Δεύτερη δύναμη αναδείχθηκε η ΕΔΑ (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά) υπό τον Ιωάννη Πασαλίδη (Πασσαλίδη) με ποσοστό 24,42% και 79 έδρες, ενώ την τρίτη θέση κατέλαβε το Κόμμα Φιλελευθέρων, υπό την ηγεσία των Σοφοκλή Βενιζέλου και Γεωργίου Παπανδρέου, με ποσοστό 20,67% και 36 έδρες.

Το σκίτσο που εικονίζεται στο χώρο της κεντρικής φωτογραφίας προέρχεται από το τεύχος του «Ταχυδρόμου» που είχε κυκλοφορήσει στις 10 Μαΐου 1958, την προτεραία των εθνικών εκλογών.

«ΤΑ ΝΕΑ», 13.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

«ΤΑ ΝΕΑ», 14.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

«ΤΑ ΝΕΑ», 15.5.1958, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»