Σχεδόν τέσσερις καρκίνοι στους 10 θα μπορούσαν να αποφευχθούν – Τι δείχνει νέα μελέτη

Σχεδόν τέσσερις στους δέκα καρκίνους παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, καθώς συνδέονται με παράγοντες όπως το κάπνισμα, οι μολύνσεις, το αλκοόλ και η ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Το κάπνισμα είναι η κυριότερη αιτία καρκίνων σε παγκόσμια κλίμακα, που θα μπορούσαν να αποφευχθούν

Η εν λόγω μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature και δείχνει ότι το 37,8% των νέων περιστατικών το 2022 – περίπου 7,1 εκατομμύρια – οφειλόταν σε αποτρέψιμα αίτια, με τους ειδικούς να τονίζουν την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης.

Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου, ο διεθνής οργανισμός έρευνας IARC στις εκτιμήσεις του που συμπεριλαμβάνονται στην έρευνα εισηγείται τη βελτίωση της πρόληψης. Αν και οι κίνδυνοι αυτοί υπενθυμίζονται συχνά από ειδικούς στη δημόσια υγεία και στην ογκολογία, το έργο αυτό είχε σκοπό να μετρηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο αντίκτυπος αυτών των παραγόντων στην εκδήλωση καρκίνου, ενώ άλλες επικεντρώνονται πάνω απ’ όλα στη θνητότητα.

Στην πιο πρόσφατη έκδοση του «παγκόσμιου άχθους των ασθενειών» ο ΠΟΥ εκτίμησε πως περίπου το 44% των θανάτων στον κόσμο θα μπορούσε να αποδοθεί σε παράγοντες που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, χωρίς ωστόσο να παίρνει υπόψη μολύνσεις, αναφέρεται στο δημοσίευμα στο Nature.

Η έρευνα

Οι συντάκτες της μελέτης εξέτασαν 30 παράγοντες κινδύνου που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, ιδίως τον καπνό, το αλκοόλ, τον υψηλό δείκτη σωματικής μάζας, την έλλειψη σωματικής άσκησης, τη μόλυνση του αέρα, τις υπεριώδεις ακτίνες και, για πρώτη φορά, εννέα μορφές καρκίνου οφειλόμενες σε μολύνσεις.

Μετά την αξιοποίηση δεδομένων για 158 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, η μελέτη επισημαίνει ότι το κάπνισμα είναι η κυριότερη αιτία καρκίνων σε παγκόσμια κλίμακα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, σε αυτό αποδίδεται το 15% των νέων περιπτώσεων, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από τις μορφές που οφείλονται σε μολύνσεις (10%) και στην κατανάλωση αλκοόλ (3%).

Σχεδόν οι μισοί καρκίνοι στον κόσμο που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί – σε άνδρες και γυναίκες – ανήκουν σε τρεις κατηγορίες ή «οικογένειες»: του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας.

Διαφορές των φύλων

Οι καρκίνοι των πνευμόνων συνδέονται ιδίως με το κάπνισμα και τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, αυτοί του στομάχου στη μόλυνση με το Helicobacter pylori, αυτοί του τραχήλου της μήτρας με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Επίσης, διαπιστώθηκαν εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών και ανά περιοχή του κόσμου.

Το ποσοστό των καρκίνων που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί είναι πολύ υψηλότερο μεταξύ των ανδρών απ’ ό,τι στις τάξεις των γυναικών: το 45% των νέων περιπτώσεων καρκίνου για τους πρώτους το 2022, το 30% των νέων κρουσμάτων για τις δεύτερες.

Μεταξύ των ανδρών, σε παγκόσμια κλίμακα, το 23% των νέων περιπτώσεων οφειλόταν στο κάπνισμα, ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό που αποδίδεται σε μολύνσεις (9%) ή στην κατανάλωση αλκοόλ (4%). Μεταξύ των γυναικών οι καρκίνοι που οφείλονταν σε μολύνσεις ανέρχονται συνολικά στο 11% των νέων κρουσμάτων, πάνω από το κάπνισμα (6%) και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (3%).

Σε διεθνή κλίμακα, οι καρκίνοι που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί για τις γυναίκες ανέρχονταν στο 24% των νέων κρουσμάτων στη βόρεια Αφρική και στη δυτική Ασία, και στο 38% στην υποσαχάρια Αφρική. Στις τάξεις των ανδρών το άχθος ήταν υψηλότερο στην ανατολική Ασία (57%), χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική (28%).