Κυρώσεις των ΗΠΑ σε Ιρανούς αξιωματούχους για την καταστολή διαδηλώσεων

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν την Πέμπτη κυρώσεις σε πέντε Ιρανούς αξιωματούχους, τους οποίους κατηγορούν ότι βρίσκονται πίσω από την καταστολή των διαδηλώσεων, και προειδοποίησαν ότι παρακολουθούν τα κεφάλαια Ιρανών ηγετών που μεταφέρονται σε τράπεζες ανά τον κόσμο, καθώς η διοίκηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αυξάνει την πίεση στην Τεχεράνη.

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ σε δήλωσή του ανέφερε ότι επέβαλε κυρώσεις στον Γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, καθώς και σε διοικητές των Δυνάμεων της Ισλαμικής Φρουράς και των σωμάτων επιβολής του νόμου, κατηγορώντας τους ως υπεύθυνους της καταστολής.

Η άγρια καταστολή «πάγωσε» τις διαδηλώσεις

Η εκτεταμένη καταστολή από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας έχει οδηγήσει στην υποχώρηση των διαδηλώσεων σε αρκετές πόλεις, με κατοίκους να περιγράφουν μια απόκοσμη ηρεμία έπειτα από ημέρες ακραίας βίας.

Το καθεστώς έχει μπλοκάρει σχεδόν πλήρως το διαδίκτυο και έχει αναπτύξει μαζικά αστυνομία και στρατό, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει τη σοβαρότερη πρόκληση που έχει δεχθεί από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι έχουν επιβεβαιωθεί περισσότεροι από 2.600 νεκροί και πάνω από 18.000 συλλήψεις, ενώ οι περιορισμοί στις επικοινωνίες καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την αποτίμηση της πραγματικής κλίμακας των γεγονότων.

Η οργάνωση Human Rights Activists in Iran κατέγραψε μηδενικές νέες διαδηλώσεις την Τρίτη και την Τετάρτη, για πρώτη φορά από την έναρξη των ταραχών, επισημαίνοντας ότι αυτό μπορεί να οφείλεται τόσο στον φόβο όσο και στη διακοπή τηλεφωνικών και διαδικτυακών υπηρεσιών.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η ηρεμία είναι εύθραυστη. «Το καθεστώς προκάλεσε αιματοκύλισμα χωρίς προηγούμενο, δημιουργώντας αποτρεπτικό σοκ στους πολίτες», σημειώνει ο Αλί Βαέζ του International Crisis Group, προσθέτοντας ωστόσο ότι η υποβόσκουσα οργή και τα οικονομικά αδιέξοδα παραμένουν και είναι πιθανό να οδηγήσουν σε νέο κύκλο αναταραχών.

Σοκάρουν οι μαρτυρίες

Μαρτυρίες από την Τεχεράνη περιγράφουν από μαζικές συγκεντρώσεις και χρήση δακρυγόνων και μη φονικών βλημάτων, μέχρι πραγματικά πυρά, πυρπολήσεις τζαμιών και αστυνομικών τμημάτων και δεκάδες νεκρούς. Αλλά ξαφνικά όλα σταμάτησαν, σαν να πάγωσε ο χρόνος. Ενας κάτοικος δήλωσε ότι τη Δευτέρα «επικράτησε σιωπή, σαν να συνειδητοποιήσαμε πόσοι άνθρωποι είχαν σκοτωθεί».

Την ίδια ώρα, η ιρανική Δικαιοσύνη επιχειρεί να στείλει μήνυμα παραδειγματισμού.

Ο επικεφαλής της κάλεσε σε ταχείες δίκες και «αποφασιστική τιμωρία» των συλληφθέντων, ενώ οργανώσεις προειδοποίησαν για τον κίνδυνο εκτελέσεων.

Η υπόθεση του 26χρονου Ερφάν Σολτανί, ο οποίος φερόταν να αντιμετωπίζει θανατική ποινή, προκάλεσε διεθνή αντίδραση, αν και η Τεχεράνη διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει τέτοιο σχέδιο.

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν από απεργίες εμπόρων για το κόστος ζωής και τη διολίσθηση του νομίσματος, αλλά γρήγορα μετατράπηκαν σε αντικαθεστωτικό ξέσπασμα με συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Παρά τη σημερινή φαινομενική ύφεση, οι περισσότεροι παρατηρητές συμφωνούν ότι το κοινωνικό ρήγμα δεν έχει κλείσει και ότι το καθεστώς δεν διαθέτει ουσιαστικά εργαλεία για να απαντήσει στα βαθύτερα αίτια της κρίσης.