Πώς μεταδίδεται η γρίπη – Το πείραμα με άρρωστους και υγιείς ενήλικες στον ίδιο χώρο

Καθώς μια νέα παραλλαγή της γρίπης εξαπλώνεται ραγδαία, μελέτη του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «PLOS Pathogens», προσφέρει ενδείξεις για το πώς να αποφεύγεται η μετάδοση του ιού.

Οι ερευνητές μέτρησαν ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του πειράματος, όπως την παρακολούθηση των συμπτωμάτων των συμμετεχόντων, καθημερινά ρινικά δείγματα και δείγματα σάλιου και αιματολογικούς ελέγχους για τον εντοπισμό αντισωμάτων

Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, πρόκειται για την πρώτη κλινική δοκιμή σε ελεγχόμενο περιβάλλον για τη διερεύνηση του πώς εξαπλώνεται η γρίπη μέσω του αέρα μεταξύ φυσικά μολυσμένων ατόμων (όχι ατόμων που μολύνθηκαν σκόπιμα σε εργαστήριο) και μη μολυσμένων ατόμων. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η εύρεση τρόπων για τον έλεγχο κρουσμάτων γρίπης αποτελεί προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία, καθώς έως και ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη κολλούν εποχική γρίπη κάθε χρόνο.

Το πείραμα

Ερευνητές από τις Σχολές Δημόσιας Υγείας, Μηχανικών και Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, έβαλαν πέντε φοιτητές που ήταν ήδη άρρωστοι με γρίπη σε δωμάτιο ξενοδοχείου στην περιοχή της Βαλτιμόρης με έντεκα υγιείς ενήλικες εθελοντές μέσης ηλικίας (δύο από αυτούς εμβολιασμένοι με το εμβόλιο της γρίπης). Οι συμμετέχοντες ήταν χωρισμένοι σε δύο ομάδες, τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2024. Το αποτέλεσμα; Κανείς από τους υγιείς εθελοντές δεν κόλλησε γρίπη.

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι συμμετέχοντες έζησαν για δύο εβδομάδες σε έναν απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου και έκαναν καθημερινές δραστηριότητες που προσομοιώνουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν, όπως συνομιλίες και σωματικές δραστηριότητες (γιόγκα, διατάσεις και χορό). Οι κοινές αυτές δράσεις διαρκούσαν από 111 έως 250 λεπτά. Οι ασθενείς χειρίζονταν επίσης αντικείμενα, όπως στυλό, τάμπλετ και μικρόφωνο πριν τα μοιράσουν σε όλη την ομάδα.

Οι ερευνητές μέτρησαν ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του πειράματος, όπως την παρακολούθηση των συμπτωμάτων των συμμετεχόντων, καθημερινά ρινικά δείγματα και δείγματα σάλιου και αιματολογικούς ελέγχους για τον εντοπισμό αντισωμάτων. Η μελέτη μέτρησε την έκθεση στον ιό στην περιοχή αναπνοής των εθελοντών, καθώς και τον ατμοσφαιρικό αέρα της αίθουσας δραστηριότητων.

«Τα δεδομένα μας υποδεικνύουν βασικούς παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης της γρίπης: ο βήχας είναι ένας σημαντικός παράγοντας. Οι φοιτητές που είχαν γρίπη, είχαν πολύ ιό στη μύτη τους, αλλά δεν έβηχαν σχεδόν καθόλου, οπότε μόνο μικρές ποσότητες ιού εκτοξεύτηκαν στον αέρα», επισημαίνει η Δρ. Τζιάνγιου Λάι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια, που ηγήθηκε της ανάλυσης δεδομένων. Όπως προσθέτει, «ο άλλος σημαντικός παράγοντας είναι ο αερισμός και η κυκλοφορία του αέρα. Ο αέρας στη αίθουσα της μελέτης αναμειγνυόταν συνεχώς και γρήγορα από ένα θερμαντικό σώμα και έναν αφυγραντήρα και έτσι οι μικρές ποσότητες ιού στον αέρα αραιώνονταν». Επιπλέον, παρατηρεί ότι οι ενήλικες μέσης ηλικίας είναι συνήθως λιγότερο ευάλωτοι στη γρίπη σε σχέση με τους νεότερους ενήλικες, λόγω παλαιότερων εμβολιασμών και μολύνσεων, κάτι που αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα για την απουσία περιστατικών γρίπης.

Η έλλειψη μετάδοσης σε αυτή τη μελέτη προσφέρει σημαντικές ενδείξεις για το πώς μπορούμε να προστατευτούμε από τη γρίπη φέτος.

«Το να βρίσκεσαι κοντά, πρόσωπο με πρόσωπο με άλλους ανθρώπους σε εσωτερικούς χώρους, όπου ο αέρας δεν ανανεώνεται πολύ, φαίνεται να είναι το πιο επικίνδυνο και είναι κάτι που όλοι τείνουμε να κάνουμε συχνά. Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι οι φορητοί καθαριστές αέρα που ανακινούν και καθαρίζουν τον αέρα θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ. Αλλά αν είστε πολύ κοντά και κάποιος βήχει, ο καλύτερος τρόπος για να παραμείνετε ασφαλείς είναι να φοράτε μάσκα, ειδικά Ν95», τονίζει ο δρ. Ντόναλντ Μίλτον, καθηγητής στο Τμήμα Παγκόσμιας, Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας και ειδικός στη βιολογία της αερομεταφερόμενης μεταδοτικότητας μολυσματικών ασθενειών.