Σταθερά πλεονάσματα για την Ελλάδα το 2026 βλέπει η αγορά

Οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να διατηρηθούν και το 2026, παρά τις παρεμβάσεις που υιοθετήθηκαν μετά τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με ανάλυση της Alpha Bank.

Το πρώτο τρίμηνο του έτους, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στα 2,4 δισ. ευρώ, από 1,6 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στην αύξηση των εσόδων όσο και στη μείωση των δαπανών. Ξεχωρίζει, επίσης, η άνοδος κατά 25% των εσόδων από ΦΠΑ, στοιχείο που αποτυπώνει τη βελτίωση της εισπρακτικής εικόνας του Δημοσίου.

Για το σύνολο του 2026, η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο, την Ιρλανδία και τη Δανία είναι από τα λίγα κράτη-μέλη της ΕΕ που αναμένεται να καταγράψουν πλεονασματικό ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ειδικότερα, το πλεόνασμα της χώρας αναμένεται να διαμορφωθεί στο 0,8% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,6% το 2027, με τις προβλέψεις να ενσωματώνουν τα δημοσιονομικά μέτρα που ανακοινώθηκαν το περυσινό και το φετινό έτος.

Ενίσχυση φορολογικών εσόδων

Η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά συνέχεια μιας πορείας που ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια, σε συνθήκες σταδιακής ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας. Τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ονομαστικού ΑΕΠ αυξήθηκαν από 24,7% το 2013 σε 27% το 2019 και, παρά την πρόσκαιρη κάμψη του 2020 λόγω της πανδημίας, σταθεροποιήθηκαν στην περιοχή του 27%-28% την τετραετία 2022-2025. Παράλληλα, ανοδικά κινήθηκαν τα έσοδα από ΦΠΑ και από φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, τα οποία το 2025 διαμορφώθηκαν στο 9,2%, 6,4% και 2,7% του ΑΕΠ αντίστοιχα.

Η άνοδος αυτή συνδέεται με τη μεγέθυνση της οικονομίας, την ενίσχυση της απασχόλησης, την αύξηση των ονομαστικών μισθών και την επίδραση του πληθωρισμού. Ωστόσο, το κείμενο της ανάλυσης υπογραμμίζει ότι σημαντικό ρόλο έχουν διαδραματίσει και διαρθρωτικοί παράγοντες, καθώς η χώρα έχει σημειώσει πρόοδο στη μείωση του κενού ΦΠΑ, δηλαδή της απώλειας εσόδων από τον συγκεκριμένο φόρο. Η σύγκλιση προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο θεωρείται ενδεικτική της βελτίωσης στη φορολογική συμμόρφωση και στον έλεγχο των συναλλαγών.

Θεσμικές και ψηφιακές μεταρρυθμίσεις

Καθοριστική θεωρείται, σύμφωνα με την Alpha Bank, η συμβολή των θεσμικών και ψηφιακών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζονται στη φορολογική διοίκηση την τελευταία δεκαετία. Η σύσταση της ΑΑΔΕ, η εφαρμογή του myDATA, η επέκταση της υποχρεωτικής χρήσης POS και η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές, καθώς και οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος, αποτελούν παρεμβάσεις που έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα παρακολούθησης της οικονομικής δραστηριότητας και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης. Ταυτόχρονα, μειώνουν το διοικητικό βάρος για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και φορολογούμενους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, όπου η Ελλάδα εμφανίζει βελτιωμένη εικόνα στον Δείκτη Ψηφιακής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ. Με βάση στοιχεία της περιόδου 2023-2024, η χώρα κατέγραψε επίδοση 0,71, ελαφρώς υψηλότερη από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 0,70, αλλά και καλύτερη από αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Ιταλία, η Ολλανδία και η Σουηδία. Η επίδοση αυτή θεωρείται σημαντική αναβάθμιση σε σχέση με το 2019, όταν η Ελλάδα βρισκόταν στις χαμηλότερες θέσεις της σχετικής κατάταξης.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Alpha Bank, η περαιτέρω ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης αναμένεται να στηριχθεί και από νέα μέτρα, όπως η επέκταση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η υποχρεωτική ηλεκτρονική καταβολή των ενοικίων και το νέο ψηφιακό μητρώο ιδιοκτησίας και διαχείρισης ακινήτων. Η διατήρηση της μεταρρυθμιστικής δυναμικής στη φορολογική διοίκηση χαρακτηρίζεται κρίσιμη για την εμπέδωση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και την περαιτέρω ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.

Πηγή: ΟΤ