Η επικαιροποιημένη συμφωνία ΑΟΖ Κύπρου – Λιβάνου και τα μηνύματα που στέλνει

Ως μία μεγάλη επιτυχία της Κυπριακής Δημοκρατίας σημειώνουν διπλωμάτες την υπογραφή της επικαιροποιημένης συμφωνίας Κύπρου – Λιβάνου για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Μία επιτυχία που συνίσταται κατ’ αρχήν στο ότι η Λευκωσία κατάφερε να υπογράψει τελικά με το Λίβανο, κάμπτοντας τις όποιες αναστολές που υπήρχαν στη Βηρυττό και λόγω Τουρκίας και να στείλει τα δικά της μηνύματα στην Άγκυρα στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας.

Όπως τόνιζαν διπλωμάτες στο in η Κυπριακή Δημοκρατία φαίνεται να αξιοποιεί στην περίπτωση του Λιβάνου τις νέες ισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί στη Μέση Ανατολή, με την ήττα της Χεζμπολάχ και την ισχυροποίηση του ρόλου του Ισραήλ. Αλλά και με την ενίσχυση των δεσμών ΗΠΑ – Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τονίζουν δε στο in ότι η συμφωνία με το Λίβανο έχει τη δική της αξία, τόσο όσον αφορά πιθανά κοιτάσματα και την εκμετάλλευση τους στην περιοχή, όσο και για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το Κυπριακό

Σημειώνουν ωστόσο ότι αυτές οι ισορροπίες θα πρέπει να αξιοποιηθούν και ως προς τη λύση του Κυπριακού, ώστε η μπάλα να μην περάσει στο γήπεδο της Τουρκίας και να μην βρεθεί η Λευκωσία να απολογείται για μία ακόμα ήττα που θα μετρήσει πολλαπλάσια για την Άγκυρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι το βράδυ της Τετάρτης δεν υπήρξε επίσημη αντίδραση από την πλευρά της Τουρκίας, η οποία αναμένεται.

Το ιστορικό της συμφωνίας

Η υπογραφή ωστόσο της αναθεωρημένης συμφωνίας για οριοθέτηση ΑΟΖ Κυπριακής Δημοκρατίας – Λιβάνου δεν είναι κάτι νέο.

Πρόκειται για μία συμφωνία που αποτελούσε εκκρεμότητα σχεδόν 20 ετών.

Η συμφωνία στηρίζεται στη βάση της Μέσης Γραμμής που είναι και η διαχρονική θέση της Λευκωσίας.

Υπενθυμίζεται πως η πρώτη συμφωνία ΑΟΖ Κύπρου Λιβάνου, υπεγράφη το 2007, χωρίς ωστόσο να επικυρωθεί από το Κοινοβούλιο του Λιβάνου, για λόγους που αποδίδονταν σε εσωτερικά ζητήματα της Βηρυτού. Με την Άγκυρα να προβάλει αντιδράσεις διαχρονικά και να προχωρά σε συγκεκριμένες ενέργειες αποτρέποντας την συμφωνία. Ακολούθησε η συμφωνία οριοθέτησης Κύπρου – Ισραήλ το 2010, με το Λίβανο να υποστηρίζει ότι έχασε θαλάσσια έκταση η οποία είχε να κάνει με την διαφορά Βηρυτού – Τελ Αβίβ.

Η διαφορά ανάμεσα στο Ισραήλ και το Λίβανο επιλύθηκε το 2022 με μία συμφωνία που χαρακτηρίστηκε ιστορική και έγινε με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ.

Η εκλογή Αούν

Η εκλογή του Ζοζέφ Αούν στην προεδρία του Λιβάνου είχε σαν αποτέλεσμα να αρχίσουν ξανά οι διαπραγματεύσεις με τη Λευκωσία κα φτάνοντας στο Σεπτέμβριο του 2025 να καταλήξουν στο αναθεωρημένο κείμενο της συμφωνίας, το οποίο και επικύρωσαν τα υπουργικά συμβούλια των δύο χωρών τον Οκτώβριο.

Ενισχύει τη σταθερότητα

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στις δηλώσεις του ανέφερε πως η συμφωνία με το Λίβανο «ενισχύει ουσιαστικά τις προοπτικές συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η Ενέργεια και οι Υποδομές. Παρέχει παράλληλα την αναγκαία νομική και οικονομική βεβαιότητα και ασφάλεια σε δυνητικούς επενδυτές, ενισχύοντας την ίδια στιγμή την προσπάθεια των δύο χωρών για περαιτέρω ανάπτυξη των ενεργειακών μας προγραμμάτων».

Ενώ τόνισε ότι ενισχύει τις προοπτικές ενεργειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, προς όφελος των πολιτών, αλλά και την προοπτική της περιοχής να λειτουργήσει ως εναλλακτικός ενεργειακός διάδρομος για την Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον Χριστοδουλίδη, με τη συμφωνία της 26ης Νοεμβρίου «Κύπρος και Λίβανος, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, της σχετικής σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και φυσικά των σχέσεων καλής γειτονίας, συνεχίζουν να επενδύουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης και του αμοιβαίου σεβασμού. Συνεχίζουν να επενδύουν στην προώθηση της διμερούς και περιφερειακής συνεργασίας και σταθερότητας, προς όφελος των πολιτών μας αλλά και της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής».

Με το βλέμμα και στη συνεργασία Λιβάνου – ΕΕ

Ο Αούν από την πλευρά του μίλησε για τις δυνατότητες ερευνών για κοιτάσματα που ανοίγονται και την ίδια στιγμή υπογράμμισε πως ο Λίβανος περιμένει με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την ανάληψη από την Κύπρο της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, «ώστε να ενεργοποιήσουμε και να ενισχύσουμε τους μηχανισμούς επαφής και συνεργασίας μας με την Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή μας ατζέντα περιλαμβάνει πολύ σημαντικά ορόσημα, με κορυφαίο το υπό διαμόρφωση σχέδιο στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Λιβάνου και Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ελπίζουμε ειλικρινά να υπογράψουμε κατά τη διάρκεια της δικής σας Προεδρίας στην Ένωση».

Την ίδια στιγμή ωστόσο διπλωμάτες υπογραμμίζουν πως η συγκυρία θα πρέπει να αξιοποιηθεί και σε βήματα στο Κυπριακό και όχι η Λευκωσία και αντίστοιχα η Αθήνα να περιοριστούν σε κινήσεις που απλά θα είναι σαν να «κλωτσάς ένα τενεκεδάκι πιο πέρα».