Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΚΑ’)
Ο Σταγειρίτης θεωρεί πως η τραγωδία προσφέρει στον άνθρωπο μια ανακούφιση από τα πάθη που εκείνη προκαλεί, και μάλιστα ανακούφιση συνδυασμένη με ευχαρίστηση
Στον αριστοτελικό ορισμό της τραγωδίας περικλείεται ένα ζήτημα που απασχόλησε τους μελετητές επί αιώνες: το πρόβλημα της κάθαρσης. Η τελευταία φράση του ορισμού του τραγικού καλλιτεχνήματος οδήγησε τους ερευνητές στη διατύπωση αμέτρητων ερμηνειών του όρου κάθαρσις («κάθαρσις παθημάτων») και, κατά συνέπεια, του τρόπου με τον οποίον αντιλαμβάνεται ο Αριστοτέλης την επίδραση της τραγωδίας. Συνελόντι ειπείν, θα μπορούσε να ειπωθεί εν προκειμένω ότι ο Σταγειρίτης θεωρεί πως η τραγωδία προσφέρει στον άνθρωπο μια ανακούφιση από τα πάθη που εκείνη προκαλεί, και μάλιστα ανακούφιση συνδυασμένη με ευχαρίστηση. Και πρόκειται για μια ευχαρίστηση καθαρτήρια, για μια ηδονική επενέργεια ιδιαίτερη, που προκαλείται από το τραγικό της ανθρώπινης μοίρας, από τη διέγερση συμπόνιας ή συμπάθειας (για τον πάσχοντα ήρωα) και φόβου (μήπως βρεθεί ο θεατής σε παρόμοια κατάσταση), καθώς και από τη λυτρωτική, απελευθερωτική πλημμυρίδα των εν λόγω συναισθημάτων.
Σε ό,τι αφορά το αντικείμενο της κάθαρσης, ο Ηλίας Π. Νικολούδης (Εισαγωγή στην Ποιητική του Αριστοτέλη, «Αριστοτέλους Άπαντα», τόμος 34, εκδόσεις Κάκτος) γράφει: «Ποιο είναι λοιπόν συγκεκριμένα το αντικείμενο της κάθαρσης; Τι καθαίρεται στην τραγωδία και με την τραγωδία; Η κάθαρση του ορισμού της τραγωδίας συνδέεται συντακτικά με τη μίμηση και μέσω αυτής με την πράξη, τη σύσταση των πραγμάτων, το μύθο. Η μίμηση περαίνει την κάθαρση, μέσω του ελέου και του φόβου, των τοιούτων παθημάτων. Υποκείμενο της κάθαρσης είναι η μίμηση, αντικείμενο τα τραγικά παθήματα και μέσο ο τραγικός έλεος και φόβος. Από τη σύνταξη είναι καταφανές επίσης ότι η τραγική μίμηση είναι η δι’ ελέου και φόβου περαίνουσα την… κάθαρσιν. […] Ίδιον της τραγωδίας ως μιμητικής πράξεως είναι η μίμηση φοβερών και ελεεινών συμβάντων».
Επιβάλλεται τέλος να επισημανθεί ότι ο Αριστοτέλης δεν προσέδιδε ηθική διάσταση στην καθαρτήρια επίδραση της τραγωδίας (δεν έκρινε σκόπιμο να διατυπώσει την άποψή του γι’ αυτό το ζήτημα στην Ποιητική του), χωρίς βεβαίως αυτό να σημαίνει ότι ένα τέτοιο νόημα θα το απέρριπτε. Τούτου δοθέντος, δεν πρέπει να εμπλέκεται το όνομά του στην αναμφίβολα πολύ σημαντική για την ιστορία του πνεύματος διαμάχη αναφορικά με την παιδευτική σημασία ενός καλλιτεχνήματος και τις ηθικές συνέπειες που αυτό μπορεί να έχει.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, έκδοση του αριστοτελικού συγγράμματος «Περί Ποιητικής» στη λατινική γλώσσα, χρονολογούμενη στο 1780.
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Α’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Β’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Γ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Δ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Ε’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΣΤ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Ζ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Η’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Θ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Ι’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΑ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΒ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΓ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΔ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΕ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΣΤ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΖ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΗ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος ΙΘ’)
Αριστοτέλης: Η εξέλιξη της ιστορίας του πνεύματος (Μέρος Κ’)
- Ο Μοντέρο καλημέρισε τον κόσμο του Ολυμπιακού με «κάτι μαγικό» (vid)
- Ο Τραμπ επιφυλάχθηκε για τα F-35 – Αναμένονται κινήσεις μέχρι το Νοέμβριο και τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
- Emmy 2026: Μεταθανάτια υποψηφιότητα στον Ρομπ Ράινερ
- Ακροβατικός διάδρομος με ατελείωτα έξοδα για τους αθλητές – Σε ρόλο θεατή η Ελληνική Γυμναστική Ομοσπονδία
- Κίνηση: Στο «κόκκινο» ο Κηφισός – Πού αλλού υπάρχουν προβλήματα
- Καίτη Γαρμπή: Η πρώτη εμφάνιση στη σκηνή μετά το σοβαρό πρόβλημα υγείας της
- Φοιτητική στέγη: Τα ακριβότερα ενοίκια γύρω από τα πανεπιστήμια
- Φωτιά στον Ασπρόπυργο – Ενισχύθηκε η δύναμη της Πυροσβεστικής και συνδράμει ελικόπτερο – Ήχησε 112
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις






![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Πέμπτη 09.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/afrah-XwMmC_x6nsY-unsplash-1-315x220.jpg)








































































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442