Περί σεξισμού, καθαριστριών κι υποκρισίας

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση αναπτύχθηκε στα κοινωνικά δίκτυα, από την ώρα της δημοσιοποίησης της υπουργοποίησης της Κατερίνας Νοτοπούλου, της τέως επικεφαλής του γραφείου του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη (το οποίο προς ώρας παραμένει ακέφαλο, για την περίπτωση που σας διακατέχει ανησυχία για το νευραλγικό αυτό πόστο).

Η συζήτηση – για να το θέσουμε όσο πιο κομψά γίνεται – είναι επί της ουσίας μια αντιπαράθεση μεταξύ όσων γράφουν υποτιμητικά σχόλια που αφορούν το φύλο και την επαγγελματική προυπηρεσία της νέας υπουργού, και όσους καταγγέλλουν τα σχόλια αυτά ως σεξιστικά και ταξικά. Φυσικά, όπως κάθε συζήτηση στα social media, έχει καταλήξει σε επιχειρήματα ακραίας επιθετικότητας ή επιθετικής γελοιότητας, στην ουσία των οποίων είναι δύσκολο να σταθεί κάποιος διατηρώντας ένα μίνιμουμ σοβαρότητας. Οι αντιλήψεις και οι νοοτροπίες όμως που μαρτυρούν ούτε πρωτοφανείς είναι ούτε ανάξιες σχολιασμού.

Καταρχάς, τα υποτιμητικά σχόλια για το πώς βιοπορίζεται κάποιος είναι ταξικά και κακοήθη και χαρακτηρίζουν απολύτως και αυτόν που τα μεταχειρίζεται αφού υπάρχουν άλλα εργαλεία πολιτικής κριτικής. Αυτό πρέπει να ισχύει όποιον κι αν αφορά το σχόλιο, σε όποιο κόμμα κι αν ανήκει, είτε καθαρίζει είτε κάνει τηλεπωλήσεις. Το να βγάζει κάποιος τα προς το ζην δουλεύοντας και το να εξελίσσεται, να διεκδικεί αξιώματα κλπ, είναι δικαιώματα και, ενίοτε, είναι και παράσημα.

Επί της ουσίας της συγκεκριμένης υποθέσεως αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί πρέπει να είμαστε και ειλικρινείς. Το «εργάστηκε ως καθαρίστρια» από το «διορίστηκε ως καθαρίστρια» σημαίνει δυο διαφορετικά πράγματα κι όποιος έχει εικόνα από το πως γίνονται αυτά στους δήμους (αποσπάσεις σε γραφεία παρατάξεων κλπ) το γνωρίζει. Εν προκειμένω, τα δημοσιεύματα που αφορούσαν τη νέα υπουργό Μακεδονίας-Θράκης, υποστήριζαν πως είχε διοριστεί εικονικά ως εργαζόμενη στην καθαριότητα για ένα δίμηνο κατά το οποίο διατελούσε επικεφαλής του γραφείου τύπου της παράταξης Ανοιχτή Πόλη, της δημοτικής παράταξης που πρόσκειται στον ΣΥΡΙΖΑ. Επειδή αυτά, δυστυχώς, συνηθίζονται, αν πράγματι δεν εργάστηκε στο πόστο αυτό (και φυσικά όποιος δεν είναι απολύτως βέβαιος οφείλει να μην διατυπώνει τέτοιες βεβαιότητες) υπάρχει ένα ηθικό ζήτημα στο το ότι καταλαμβάνονται τέτοιες θέσεις από κομματικά στελέχη και συνεργάτες στερώντας, ενδεχομένως, το πόστο από κάποιον που θα το είχε μεγαλύτερη ανάγκη (άνεργους, πολύτεκνους κλπ). Αλλά αυτό το ηθικό ζήτημα, αν θέλουμε όντως να είμαστε σοβαροί και ειλικρινείς, αφορά γενικώς αυτή την πρακτική και όχι την συγκεκριμένη περίπτωση μόνο. Επίσης, αν πράγματι δεν είχε εργαστεί στο πόστο (και ας το ξαναπούμε, αν ισχύει, δεν είναι η μόνη), τότε οι συγκινητικές εξιστορήσεις που υποτίθεται απαντούν στα ταξικά σχόλια δεν είναι απλώς ψευδείς, είναι σχεδόν προσβλητικές. Όχι τίποτα άλλο αλλά είναι κοροιδία για τις καθαρίστριες, πόσο μάλλον αν έρχεται από το κόμμα το οποίο συμπεριέλαβε την αγωνίστρια Κωνσταντίνα Κούνεβα στο ευρωψηφοδέλτιο του, με το οποίο εξελέγη πανάξια, με σταυρούς των Ελλήνων πολιτών.

Σε ότι αφορά τον σεξισμό, οι απαντήσεις είναι χιλιοειπωμένες. Είναι ένα θέμα να θεωρεί ένας σχολιαστής κάποιον ή κάποια ανάξιο ή άπειρο για να αναλάβει ένα πόστο. Στην πολιτική αυτή η κριτική, ακόμη κι αν είναι άδικη ή εξαιρετικά υποκειμενική, είναι μέρος της δημοκρατικής συνθήκης. Αυτό δεν έχει να κάνει ή δεν θα έπρεπε να έχει να κάνει με το φύλο του. Ούτε βεβαίως με κουτσομπολιά για την προσωπική του ζωή. Τα οποία, όλως τυχαίως, ποτέ δεν λέγονται για άντρες. Περίεργο ε; Όπως συνήθως η κριτική στη βάση της νεότητας διατυπώνεται για γυναίκες. Τυχαίο και πάλι;

Είπαμε όμως: αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί, πρέπει να είμαστε και ειλικρινείς. Πολλοί που σκανδαλίζονται σήμερα έγραφαν κάποτε υποτιμητικά σχόλια για το πως βιοπορίζονται πολιτικοί αντίπαλοι τους. Πολλοί επίσης δεν έχουν βγάλει τσιμουδιά για να υπερασπιστούν γυναίκα από αντίπαλο πολιτικό χώρο. Είναι και μερικοί μάλιστα που έχουν αγνοήσει επιδεικτικά σχόλια και υποθέσεις με έμφυλο χρώμα, όπως, π.χ. οι καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση εργαζομένων από πρώην πρέσβη φιλικής χώρας. Ευτυχώς όμως όσοι δεν έχουν επιλεκτικές ευαισθησίες δεν έχουν κι επιλεκτική μνήμη.